كەشە پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا بيىلعى قاڭتار-قازان ايلارىنداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىلارى مەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى قارالدى.
ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى الىبەك قۋانتىروۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, بيىلعى 10 ايدا ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋ قارقىنى 4,9%-عا جەتتى. ناقتى سەكتورداعى وڭ ديناميكا 3,8%-دى, قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا 5,4%-دى قۇراعان. سالالار اراسىندا ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەر قۇرىلىس, ساۋدا, اقپارات جانە بايلانىس, سونداي-اق كولىك سالالارىنا تيەسىلى.
نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالاردىڭ ءوسۋ قارقىنى 12,6%-عا جەتىپتى. ولاردىڭ اعىنى كولىك جانە قويمالاۋ سالاسىندا – 58%-عا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا – 40%-عا, ساۋدادا – 38%-عا, ءبىلىم سالاسىندا – 18%-عا, اۋىل شارۋاشىلىعىندا – 8,7%-عا, ونەركاسىپتە 8,3%-عا وسكەن.
الدىن الا جاسالعان قورىتىندىلار بويىنشا قاڭتار-قىركۇيەكتە رەسپۋبليكانىڭ سىرتقى ساۋدا اينالىمى 2,4%-عا, ياعني 102 ملرد دوللارعا دەيىن ءوسىپتى. ەكسپورت 57 ملرد دوللاردان استام بولدى. ونىڭ ىشىندە وڭدەلگەن تاۋارلار ەكسپورتىنىڭ ۇلەسى – 18 ملرد دوللار, تاۋارلار يمپورتىنىڭ ۇلەسى 44 ملرد دوللاردان اسقان. ءبارىن قورىتىندىلاپ ايتقاندا قازاقستاننىڭ وڭ ساۋدا بالانسى 13 ملرد دوللارعا تەڭ بولدى.
قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى داۋرەن تەمىربەكوۆتىڭ مالىمەتىنشە, 10 اي ىشىندە مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە 15,5 ترلن تەڭگە كىرىس تۇسكەن. ءسويتىپ, جوسپار 98,3%-عا ورىندالعان. سونىمەن, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت 10,5 ترلن تەڭگەگە, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەر 5,1 ترلن تەڭگەگە تولىقتىرىلدى. سونداي-اق مەملەكەتتىك بيۋدجەت شىعىستارى 98,2%-عا, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىستارى 99,4%-عا, جەرگىلىكتى بيۋدجەت شىعىستارى 97,2%-عا ورىندالعانىن ايتتى.
پرەمەر-مينيستر ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى قولايسىز جاعدايلارعا بەيىمدەلە وتىرىپ, ورنىقتى ءوسۋ جولىن جالعاستىرىپ جاتقانىنا توقتالدى. اتاپ ايتقاندا, ناقتى سەكتور ەكونوميكاداعى تۇراقتى دامۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. ماشينا جاساۋ سالاسى 27%-عا, ونىڭ ىشىندە اۆتوموبيل جاساۋ 42%-عا ءوستى, مۇناي جانە تابيعي گاز ءوندىرۋ ەسەبىنەن تاۋ-كەن ونەركاسىبىندە ءوسىم 6%-دان استى, وڭدەۋ ونەركاسىبىندە ءوسىم 3%-دان جوعارى بولدى. توقىما بۇيىمدارى ءوندىرىسىنىڭ ۇلعايۋى ەسەبىنەن جەڭىل ونەركاسىپتە 12%-عا جۋىق ءوسىم تىركەلىپ وتىر.
وندىرىستە پلاستماسسا بۇيىمدارىن ءوندىرۋ 5,5%-عا, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى 3%-عا جانە سۋسىندار ءوندىرىسى شامامەن 2%-عا ارتقان. قۇرىلىس سەكتورىندا دا ءوسۋ قارقىنى جوعارى – 12,5%, 13 ملن شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. قىزمەت كورسەتۋ سەكتورى بويىنشا ساۋدا 10%-دان استام, بايلانىس 8% جانە كولىك سەكتورى 7%-عا وسكەن كورىنەدى.
جالپى بارلىق نەگىزگى كورسەتكىش بويىنشا اباي, باتىس قازاقستان, جەتىسۋ, قىزىلوردا وبلىستارىندا جانە الماتى قالاسىندا كورسەتكىشتەر جاقسى.
«جىل سوڭىنا دەيىن بارلىق ءوڭىر الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ نىسانالى كورسەتكىشتەرىنە قول جەتكىزۋگە ءتيىس. جەكە ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى بولىپ تابىلادى. بۇل – ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن وڭىرلەر ينۆەستيتسيا تارتۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ, جوسپارلانعان جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋى قاجەت ەكەنىن ەسكەرتتى.
«مەملەكەت باسشىسى ءاربىر ورتا كاسىپورىن بويىنشا ءوندىرىستى 2-3 ەسەگە كەڭەيتۋ مىندەتىن قويدى. جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندار, اكىمدىكتەر «اتامەكەن» ۇلتتىق پالاتاسىمەن بىرلەسىپ, وسى تاپسىرمانى ىسكە اسىرۋ جونىندە ناقتى شارالار قابىلداۋى قاجەت», دەدى ول.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, جالپى جۇمىس ىستەپ تۇرعان وندىرىستەردى كەڭەيتۋ جانە جاڭا كاسىپورىندار قۇرۋ باعىتىندا بيزنەستى بەلسەندى قولداۋ كەرەك. سونداي-اق دەر كەزىندە قابىلدانعان شارالاردىڭ ارقاسىندا ينفلياتسيا دەڭگەيىن 10,8%-عا دەيىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك تۋدى. جىل سوڭىنا دەيىن ينفلياتسيانى 2 ەسەگە ازايتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندار مەن اكىمدىكتەر ينفلياتسيا دەڭگەيىن باقىلاۋ جانە تومەندەتۋ بويىنشا شارالار كەشەنى اياسىندا بارلىق جوسپارلانعان قادامدى جۇزەگە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋى قاجەت.
«جىل سوڭىنا دەيىن 1,5 اي قالدى. ەكونوميكانىڭ ءوسۋ تراەكتورياسىن ساقتاي وتىرىپ, بارلىق نىسانالى كورسەتكىشتى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.