«اۋىل اماناتى» قالاي ورىندالىپ جاتىر؟

بيىل جۇزەگە اسا باستاعان «اۋىل اما­ناتى» پارتيالىق جو­باسى اياسىندا وب­لىس اۋما­عىن­دا جىل باسىنان بەرى 1 ملرد 968 ملن تەڭگە بولاتىن 286 بيز­­نەس باس­تاما قولداۋ تاپقان. بۇل تۋرالى «Amanat» پارتياسى الماتى وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى قۋات بايعودجاەۆ دەپۋ­تات­تىق فراكتسيا وتىرىسىندا مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, باع­دار­لاماعا وبلىستىڭ بارلىق 133 اۋىلدىق وكرۋگى قاتىسىپ جاتىر. بىراق بەكىتىلگەن شارتتارعا ساي­كەس جو­باعا قوناەۆ, ەسىك, تالعار, قاسكەلەڭ قالا­لا­رىنىڭ تۇرعىندارى قاتىسا المايدى.

– بيىل ءوڭىر جۇرتشىلىعىنان سوماسى 9,5 ملرد تەڭگە بولاتىن 1 300-دەن اسا ءوتىنىم ءتۇستى. ونىڭ 717 ءوتىنىمى بويىنشا ساراپتاما جۇرگىزىلىپ جاتىر. قالعان 619 بيزنەس-جوسپار ماقۇلداندى. قازىرگى ۋاقىتتا 286 قارىز الۋشىعا جالپى سوماسى 1969 ملن تەڭگەگە نەسيە بەرىلدى, – دەدى فيليال توراعاسى ق.بايعودجاەۆ.

جالپى, باعدارلاما بويىنشا جام­بىل, كەگەن, رايىمبەك, ۇيعىر, ەڭبەك­شىقازاق اۋداندارىندا 22 اۋىل شارۋا­شىلىعى كووپەراتيۆى قۇرىل­عان. سونداي-اق وسىمدىك جانە مال شارۋا­شى­لىعى سالاسىندا ازىرلەنگەن 50 جوبا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە حالىققا قىز­مەت كورسەتۋ جوسپارى تانىستىرىل­دى. بۇل جوبالارعا قارقىندى باۋ-باق­شانى دامىتۋ, جىلىجاي كەشەندەرى, شاعىن قۇس فابريكاسى, بال ءوندىرۋ, جەمشوپ دايىنداۋ, جيھاز, كيىم-كەشەك تىگۋ جانە باسقا دا وندىرىستەر اشى­لادى.

ايتا كەتۋ كەرەك, «Amanat» پار­تيا­سى­نىڭ سايلاۋالدى باعدار­لا­ماسىندا وسى جوبا اياسىندا 1 500-دەن اسا جۇمىس ورنى اشىلادى دەپ جوسپارلانعان بولسا, بيىل ءوڭىردىڭ ءوندىرىس وشاقتارىندا 450-دەن اسا جۇمىس ورنى قۇرىلدى.

پارتيانىڭ وڭىرلىك «جول كار­تاسى» اياسىندا رايىمبەك, كەگەن, ۇيعىر اۋدان­دا­رىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن شى­عا­راتىن فابريكالاردى سالۋ مىندەتى تۇر.

– بيىل ۇيعىر اۋدانىندا قۋاتتىلىعى 17,5 مىڭ توننا قۇس ەتىن وندىرەتىن «پريما قۇس» فاب­ريكاسى اشىلدى. سونىڭ ناتي­جە­سىندە 400 ازامات جاڭا جۇمىس ورنىمەن قام­تىل­دى. بۇدان بولەك, اۋداندا كەلەسى جىلى قول­دانىسقا بەرىلەتىن جىلى­جايدىڭ قۇ­رى­لىس جۇمىستارى جۇر­­گىزىلىپ جاتىر. ءۇش گەك­تار جەردى الىپ تۇرعان جى­لىجاي­دا 40 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلماق, – دەيدى وب­لىستىق اۋىل شارۋا­شى­لىعى باس­قار­ما باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ديماش سادىقوۆ.

سونىمەن قاتار كەگەن اۋدانىندا قۇنى 1 ملرد تەڭگەدەن اساتىن ەت وڭدەۋ كوم­بيناتىنىڭ قۇرىلىس جۇمىسى جۇر­گىزىلىپ جاتقانى دا اتاپ ءوتىلدى. تىر­شىلىك وزەگى ءتورت ت ۇلىككە بايلانعان كەگەن وڭىرىندە ءبىر اۋىسىمدا 50 باس ءىرى قارا جانە 150 باس ۇساق مال ەتىن وڭدەۋ كومبيناتى اشىلسا, 30 ادام جۇمىسقا ورنالاسادى. بۇدان بولەك, «Great Steppe Heritage» جشس باقتاق (فورەل) شارۋاشىلىعىن اشۋدى جوسپارلاپ وتىر. وندا 20 ادام جۇمىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.

«Amanat» پارتياسى الماتى وبلىس­تىق فيليالىنىڭ توراعاسى رايىمبەك اۋدانىندا دا باقتاق شارۋا­شىلىعىن كە­ڭەيتۋ جۇمىس­تارى جۇرگى­زى­لىپ جات­قا­نىن ايتتى. سونىمەن قاتار بيىل اۋداندا ءسۇت وڭدەۋ, بالىق جانە ومارتا شارۋاشىلىعىنىڭ يەلەرى 50-دەن اسا ازاماتتى جۇمىسپەن قامتىعان. بۇل جۇ­مىستار الداعى ۋاقىتتا دا جال­عا­سىن تابادى. سونداي-اق وڭىردە 2027 جىلعا دەيىن پارتيانىڭ سايلاۋالدى باع­دارلاماسى اياسىندا 6,9 مىڭ گەكتار سۋار­مالى جەردى قالپىنا كەلتىرۋ جوس­پار­لانىپ وتىر.

اۋىل شارۋاشىلىعى باسقار­ماسى باس­شىسىنىڭ ورىنباسارى ديماش سادى­قوۆ­تىڭ ايتۋىنشا, اۋىل شارۋاشى­لىعى ماق­سا­تىن­داعى سۋارمالى جەر­لەر­دىڭ اۋدا­نى 263,8 مىڭ گا قۇرايدى. ال ونىڭ ىشىندە سۋارمالى ەگىستىك 240 مىڭعا جۋىق گەكتار. بۇگىنگى تاڭدا سۋارۋ جەلىلەرى مەن سۋ شارۋا­شى­لى­عى نىساندارىنىڭ 60-70 پا­يىزى توزعان.

– بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن اكىمدىك وتكەن جىلدان باستاپ اينالىمنان شى­عىپ قالعان 54,1 مىڭ گا سۋارمالى جەر­لەردى قالپىنا كەلتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن سۋارۋ جەلىلەرىن قايتا جاڭعىرتۋ بويىنشا شارالار قابىلدانىپ جاتىر, – دەيدى باسقارما باسشىسىنىڭ ورىنباسارى.

ايتا كەتۋ كەرەك, «Amanat» پارتيا­سى­نىڭ سايلاۋالدى باعدار­لا­­ماسىندا جامبىل, ىلە, تالعار اۋداندارىنىڭ سۋارۋ جەلىلەرىن قايتا جاڭارتۋ مىندەتى تۇر. جالپى, ءۇش جوبانىڭ جالپى قۇنى – 64,4 ملرد تەڭگە. بيىل وعان 3 ملرد تەڭگە قاراجات بولىنگەن.

جوبالار تولىق ىسكە اسىرىل­عان جاع­دايدا اينالىمعا 22 مىڭ­عا جۋىق گەك­تار پايدالانىل­ماي­­تىن سۋارمالى جەرلەردى ەن­گى­زۋ جوسپارلانعان. اگرارلى وبلىستا بيىل ليزينگ ارقىلى 3 ملرد 851 ملن تەڭگەگە 269 تەحنيكا ساتىپ الىنعان. بۇگىنگى كۇنگە وڭىردەگى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ توزۋ كورسەتكىشى 58,8 پايىزدى قۇرايدى ەكەن.

وبلىس بويىنشا اۋىل شارۋا­شىلىعى تەحنيكاسىنىڭ بارلىعى – 13 415. ونىڭ ىشىندە 10 جىلدان اسا پايدالانعان 8 مىڭعا جۋىق تەحنيكا توزعان, دەيدى د.سادىقوۆ.

جالپى, ينۆەستيتسيالىق سالىمدار نەگىزىندە ساتىپ الىنعان تەحنيكانىڭ 25 پايىزى جانە سۇرانىسقا يە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنىڭ 30 پايىزى مەملەكەت بيۋدجەتىنەن سۋبسيديالانادى.

دەپۋتاتتىق فراكتسيا وتىرىسىندا ءسوز العان وبلىستىق دەن­ساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءلاززات اقتاەۆا ءوڭىر اۋماعىندا 6 جاڭا مەديتسينالىق نىسان سالىنىپ جاتقانىن اتاپ ايتتى. سونداي-اق 2025 جىلعا دەيىن «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 40-قا جۋىق مەكەمە بوي كوتەرەتىنى جوسپارلانعانىن جەتكىزدى.

باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىن­­­شا, بيىل دارىگەرلىك ۇيىم­­دار­دىڭ ماتە­ريالدىق-تەح­ني­­كالىق بازاسىن نى­عاي­تۋعا 5 ملرد تەڭگەدەن اسا قارجى قاراس­تى­­رىلعان.

وبلىستا ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن كوتەرۋگە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ كەلەدى. بيىلعى وقۋ جىلىندا 9 جاڭا مەكتەپ قولدانىسقا بەرىلسە, جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 5 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى. وعان قوسا 16 نىساندا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانى بەلگىلى, ونىڭ ەكەۋى اياقتالعان. بۇل جۇمىستارعا بيۋدجەتتەن 13 ملرد تەڭگەگە جۋىق قارجى بولىنگەن. دەپۋتاتتار ءوز كەزەگىندە ءبىلىم بەرۋ نىساندارىندا جۇمىس قارقىنىن جىلدامداتۋ قاجەتتىگىن قۇلاعدار ەتتى.

وڭىردە ءۇش اۋىسىمدىق ماسە­لەسىن جويۋ ءۇشىن «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا ەكى جىلدىڭ ىشىندە 54 600 ورىندىق 53 جاڭا مەكتەپ سالىنۋ جوس­پارلانىپ وتىر. سونىمەن قاتار مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن قام­تۋ ماقساتىندا 5 مىڭ ورىنعا جۋىق 59 جەكەمەنشىك بالاباقشا جانە قوسىمشا توپتار اشۋ كوز­دەلگەن.

القالى جيىندا وبلىستىڭ وزگە دە باسقارما باسشىلارىنىڭ اتقارىلىپ جات­قان جۇمىستارى تۋرالى ەسەپتەرى تىڭ­دا­لىپ, سىن-ەسكەرتپەلەر نازارعا الىندى.

الماتى وبلىسى