فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانيۋەل ماكرون ورتالىق ازيانى ارالاپ ءجۇر. بۇل ساپار ءوڭىردىڭ ەۋروپانى يادرولىق جانە قازبالى وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋدەگى ماڭىزىن كورسەتەدى.
سونداي-اق قازاقستان جانە وزبەكستانمەن بيزنەستى, قارىم-قاتىناستى دامىتۋ دا – باسىم باعىتتىڭ ءبىرى. دەگەنمەن ماكرون ساپارىنىڭ ءمانىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن بىلتىرعى شىلدەگە ورالعان ءجون.
نيگەردەگى اسكەري توڭكەرىس فرانتسيانىڭ يادرولىق ونەركاسىبىنە قاجەت ۋراندى جەتكىزۋگە قاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىن دەگەن الاڭداۋشىلىق بولعان. شىن مانىندە, تەككە ۇرەيلەنبەگەن ەكەن. بىلتىر نيگەر فرانتسياعا ۋران جەتكىزۋ جونىنەن ەكىنشى ورىندى يەلەندى. باستى ەكسپورتەر – قازاقستان.
پرەزيدەنت ماكرون سارسەنبى كۇنى الەمدەگى ەڭ ءىرى ۋران ءوندىرۋشى ەل – قازاقستانعا ات باسىن بۇردى. بەيسەنبىدە كورشىسى سەكىلدى نەگىزگى ءوندىرۋشى سانالاتىن وزبەكستانعا بارادى.
سارسەنبىدە ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ فرانتسيانى «نەگىزگى جانە سەنىمدى سەرىكتەس» رەتىندە جوعارى باعالادى. بۇعان جاۋاپ رەتىندە ماكرون توقاەۆقا باتىستىڭ رەسەيگە قارسى سانكتسيالارىن ورىنداعانى ءۇشىن العىس ايتتى.
ۋكرايناعا باسىپ كىرگەننەن سوڭ رەسەيدىڭ ەۋروپالىق وداققا مۇناي ەكسپورتى كۇرت قىسقارعاندىقتان, قازاقستان ەۋروپاعا «قارا التىن» جەتكىزۋ جونىنەن نورۆەگيا مەن اقش-تان كەيىنگى ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى.
بىراق ورتالىق ازيا ۋرانى فرانتسيانىڭ ەرەكشە قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزادى. اتالعان ەل ەلەكتر قۋاتىنىڭ 60 پايىزدان استامىن اتوم ەنەرگياسىنان وندىرەدى. بۇل – الەمدەگى ەڭ جوعارى كورسەتكىش. قازاقستان ءوز ينجەنەرلەرىن دايارلاۋ جانە وتاندىق اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ اياسىندا فرانتسۋزدىق نوۋ-حاۋدى پايدالانۋدى كوزدەيدى.
«قازاقتاردى ءبىزدىڭ اتوم ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى تاجىريبەمىز قاتتى قىزىقتىرادى», دەدى فرانتسۋز دەلەگاتسياسى مۇشەلەرىنىڭ ءبىرى. ونىڭ ايتۋىنشا, فرانتسيانىڭ مەملەكەتتىك «EDF» كومپانياسى قازاقستاننىڭ تۇڭعىش اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋعا قاتىسۋعا نيەت ءبىلدىرىپ وتىر. ال پاريج ۇكىمەتى فرانتسۋز ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ قازاقستاندا فيليالدارىن اشۋدى قالايدى.
ەل ەگەمەندىگىنە باسىمدىق بەرەدى
فرانتسيا پرەزيدەنتى كەڭەس وداعىنىڭ قۇرامىندا بولعان قازاقستان مەن وزبەكستانعا رەسمي ساپارمەن باردى. ەممانيۋەل ماكرون ەكونوميكالىق ءمانى بار ۇكىمەتارالىق شارتتار مەن كەلىسىمدەردى تالقىلادى.
سونداي-اق قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ ەگەمەندىگى تۋرالى ءسوز قوزعاماق. ونىڭ ماقساتى – الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە باتىستىڭ ۇستانىمى پىكىرتالاس تۋعىزىپ جاتقاندا اتالعان ەكى مەملەكەتپەن ارىپتەستىكتى نىعايتۋ, رەسەي مەن قىتايدىڭ ىقپالىن شەكتەۋ.
وسىعان جانە ۋكرايناداعى سوعىسقا بايلانىستى G7 ەلدەرى قازاقستانعا ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىر.
ماكرون قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆپەن جانە وزبەكستان باسشىسى شاۆكات ميرزيەيوۆپەن نەگىزگى ساياسي ماسەلەلەردى, سونداي-اق ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردى تالقىلاماق. سونىڭ ىشىندە ولاردىڭ ەكونوميكالىق جانە مادەني اسپەكتىلەرىن تەرەڭدەتۋ قاراستىرىلعان.
قازاقستانعا ساپاردىڭ ماقساتى – 2008 جىلى قول قويىلعان «ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتى» جۇزەگە اسىرۋ. وعان «قاشاعان» الىپ تەڭىز مۇناي كەنىشىنىڭ 16,81 پايىز ۇلەسىن يەلەنەتىن «Total» جانە ۋران كەنىشتەرىنەن 37 پايىز ءونىم شىعاراتىن ورانو كومپانيالارىنىڭ قىزمەتى كىرەدى.