اەس تۋرالى پىكىر الماستى

دوڭگەلەك ۇستەلگە ۋني­ۆەر­سيتەتتىڭ فيزيكا-تەح­نيكالىق فاكۋل­تەتىنىڭ دەكانى ەرىك نۇر­مولدين باستاعان عالىمدار مەن ستۋدەنتتەر, ەنەر­گەتيكا مينيستر­لىگى اتوم ەنەرگە­تي­كاسى جانە ونەر­كاسىبى دەپار­تامەنتى ديرەك­تورىنىڭ ورىنباسارى گۇلميرا مۇر­سالوۆا باس­تاعان سالا وكىلدەرى, «قا­­زاق­ستان­دىق اتوم ەلەكتر ستان­سالارى» جشس باس دي­رەك­تورى تيمۋر جانتيكين باس­تاعان ماماندار جينالدى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى جولداۋىندا «قازاقستان – الەمدەگى ەڭ ءىرى ۋران ءوندىرۋشى مەملەكەت. ەندەشە, ءوز جەرىمىزدە اتوم ستانساسىن سالۋعا ابدەن قا­قىمىز بار» دەپ اتاپ ءوتتى. بۇ­عان دەيىن مەملەكەت باسشىسى حا­لىققا اتوم ەنەرگەتيكاسىنىڭ ما­ڭىزدىلىعىن كاسىبي تۇردە ءتۇ­سىندىرۋ قاجەتتىلىگىن تاپسىرعان بولاتىن.

دوڭگەلەك ۇستەلگە كەڭەسۋ ءۇشىن  جي­­نالعان قا­تىسۋشىلار قا­زاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپ­سىز­دىگىن قامتاماسىز ەتۋ­دەگى اتوم ەنەرگەتيكاسىنىڭ ار­تىق­شىلىقتارى اەس سالۋ تۋرالى, ونىڭ قاۋىپسىزدىگى حا­لىقارالىق ۇيىمدار تاراپىنان قانداي تالاپ-ەرەجەلەرمەن  قور­عا­لا­تىنى جايىندا ءوز ويلارىن اشىق ورتاعا سالدى.

ء«بىزدى قورشاعان الەم تەز وزگە­رۋدە, جاڭا قۇندىلىقتار قا­لىپ­تا­سۋدا, ءومىر مەن ادام­گەرشىلىك تۋرالى جاڭا يدەيالار پايدا بولىپ جاتىر. بۇل اتوم ەلەكتر ستان­سا­لارىندا ەلەكتر ەنەرگيا­سىن وندى­رۋ­گە دە قاتىستى. ايتپاعىم, وندا قازاقستاننىڭ ورنالاسقان جەرى ءالى بەلگىسىز. نەگىزى اتوم ەنەر­گياسىن تابىستى ءوندىرۋدىڭ كىلتى – يادرولىق رەاكتوردى دۇرىس تاڭداۋ. ولاردىڭ تۇرلەرى مەن سۇ­رىپتارى وتە كوپ. نەگىزىنەن ولار ءبىر-بىرىنەن ماقساتى مەن جۇمىس ىستەۋ قاعيداتتارى بو­يىنشا ەرەكشەلەنەدى.

دۇنيەجۇزىندەگى رەاكتور وندىرۋ­شىلەر ۋاقىت وتكەن سايىن بۇ­رىن­عى­لارىنا قاراعاندا قاۋىپ­سىز­دەۋ جاڭا تيپتەگى رەاك­تورلار شى­عا­رىپ جاتىر. امەريكا قۇراما شتاتتارى مەن اتوم ەلەكتر ستانسالارى بار باسقا دا الەۋەتتى ەلدەر يادرولىق رەاكتورلاردى دامىتۋعا قولداۋدى ارتتىرىپ, قو­سىمشا قارجىلىق رەسۋرستاردى جاريالادى. ايتسە دە, رەاكتورلاردىڭ جاڭا تۇرلەرى ولاردىڭ دامۋ بارىسى مەن كەلەشەگى دە قاتتى ەرەك­شەلەنەدى. سوندىقتان ولاردى بىر­كەلكى دەپ ەسەپتەۋگە بولمايدى», دەدى ەۋ­رازيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى قانىش سابدەنوۆ.

پرەزيدەنت ۇكىمەتتىڭ كەڭەي­تىل­گەن وتىرىسىندا ەلىمىزدە اتوم ەلەكتر ستانساسى قۇرىلىسىن جۇر­گىزۋ تۋرالى تاعى ايتتى. «بىز­دە ين­ۆەس­تيتسيانى بىلاي قوي­عاندا, تازا اتوم ەنەرگياسى جوق بولسا, ەكونوميكامىزدى قۇل­دىراتىپ الامىز, ايماقتاعى كوشباسشىلىعىمىزدان ايىرىلامىز. سوندىقتان دا بىزگە ەلەكتر ەنەرگياسى, اتومدىق تازا ەنەرگيا قاجەت. ونىڭ ماڭىزىن حالىققا كاسىبي تۇرعىدان ءتۇسىندىرۋ كەرەك», دەدى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى.

ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان دوڭگەلەك ۇستەل ەلىمىزدىڭ كەلە­شەگى ءۇشىن اسا قاجەت ماسەلەنى قوعام ال­دىنا الىپ شىعىپ وتىر. ونداعى سارابدال ساراپشىلاردىڭ سالماقتى وي-پىكىرلەرىن جۇيەلەپ, الداعى ۋاقىتتا جاريالايتىن بولامىز.