ءمامس جۇيەسى ءۇمىتتى اقتادى ما؟

دەپۋتاتتاردىڭ الدىندا ءسوز العان دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمي­نيسترى ا.عينيات 2015-2019 جىلدارى ەلدەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ شىعىن­دارى ۇنەمى ءوسىپ وتىرعا­نىن اتاپ ءوتتى. الايدا ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ۇلەسى 2,8 پايىزدان اسپاعان.

«مىندەتتى الەۋمەتتىك مەدي­تسينالىق ساقتاندىرۋ ء(مامس) ىسكە قوسىل­ماس بۇرىن جارنالار مولشەر­لەمەسىن تومەندەتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. مەم­لەكەتتىڭ جارنالارى باستاپ­قى پارامەترلەردەن – 3,5, جۇمىس بەرۋشىنىڭ اۋدارىمدارى – 1,7, ال جەكە كاسىپ­كەرلەر­دىڭ ۇلەسى 1,4 ەسە تومەن­دەتىلدى. ءمامس جۇيەسىن ەنگىز­گەننەن بەرى جوسپارلانعان 2,9 تريلليون تەڭگە بەرىلگەن جوق.

مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسي­نالىق ساقتاندىرۋ بازالىق پارا­مەترلەرىنىڭ وزگەرۋىنە جانە پان­دەميانىڭ ىقپالىنا قارا­ماس­تان, مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا وڭ اسەر ەتتى. ءمامس-ءتى ەنگىزۋ جىلدارىندا مەدي­تسي­نالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك بو­يىنشا كورسەتىلگەن قىز­مەت­تەر سانى 3,2 ەسە ءوستى. بۇل رەتتە ەلىمىزدەگى جالپى پراكتيكا دارى­گەر­لەرىنىڭ سانى قالادا 18 پايىزعا جانە اۋىلدا 8 پايىزعا ءوستى.

اۋىلدارداعى جىلجىمالى مەديتسي­نالىق كەشەندەر ەسەبىنەن حالىقتى مەدي­تسينالىق كومەكپەن قامتۋ 2022 جىلى 1,6 ميلليون ادامدى قۇرادى. امبۋ­لا­توريالىق دەڭگەيدە تەگىن ءدارى-دار­مەك­تەرگە قول جەتىمدىلىكتىڭ ەداۋىر ارتۋى – مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ وڭ ناتيجەلەرىنىڭ ءبىرى», دەدى ا.عينيات.

سالا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, 2019 جىلى ارنايى ماماندار 20 ميلليونعا جۋىق كونسۋلتاتسيا جانە دياگنوستيكالىق زەرتتەۋ جۇرگىزگەن. بىلتىر بۇل كورسەتكىش 142 ميلليونعا دەيىن كوبەيدى. وسىلايشا, دارىگەرلىك قابىل­داۋلاردىڭ, زەرتحانالىق تالداۋ­لاردىڭ جانە اسپاپتىق دياگنوستيكانىڭ قولجەتىمدىلىگى 7 ەسەگە ارتتى.

«مىندەتتى الەۋمەتتىك مەدي­تسينالىق ساقتان­دىرۋعا دەيىن ۇكى­مەت­تىڭ قولداۋى­مەن حالىقتىڭ الەۋ­مەتتىك وسال 8 توبى عانا قىم­بات تۇراتىن كت جانە مرت-عا قول جەتكىزە الدى. وتكەن جىلى وسىن­داي قىزمەت 1,5 ميلليونعا جۋىق ادام­عا كورسەتىلدى, ياعني 7 ەسە ءوستى. پەت قىز­مەتت­ەرىنىڭ سانى دا 13 مىڭنان 21 مىڭعا دەيىن ەكى ەسەگە جۋىق ارتتى. جاڭا باع­دار­لامانىڭ ارقاسىندا «بەدەۋلىك» ديا­گ­نوزى­نا تاپ بولعان 8 مىڭ جۇپ اتا-انا بولۋ مۇمكىندىگىن يەلەندى. پا­تسيەنت­تەرگە جۇرەك-قان تامىرلارى, نەۆ­رو­لوگيالىق, ونكولوگيالىق اۋرۋلار مەن جارا­قاتتار كەزىندە مەديتسينالىق وڭالتۋ جەتىلدىرىلدى.

ستاتسيوناردى الماستىراتىن كومەك قىزمەتتەرى 3 جىلدا 1,5 ەسەگە ۇل­عايدى. كۇندىزگى ستاتسيونارلاردى قار­جى­لان­­دىرۋ كەيىنگى 3 جىلدا 38,3 ملرد تەڭ­گەدەن 77,7 ملرد تەڭگەگە دەيىن ءوستى. ستاتسيونارلىق كومەكتى قارجىلاندىرۋ 2,4 ەسەگە ارتتى. جوعارى تەحنولوگيالىق مەدي­­تسي­نالىق كومەكتى قارجىلان­دىرۋ 2,5 ەسەگە, ال مۇنداي قىزمەتتەر­دىڭ كولەمى 2,8 ەسەگە ءوستى», دەدى ا.عينيات.

مينيستر كەلتىرگەن دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, ءمامس جۇيەسىن ەن­گىزۋ دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋدى قارجى­لاندىرۋدى 1 ترلن تەڭگەدەن 2,5 ترلن تەڭگەگە دەيىن ۇل­عايت­قان. سونىڭ ارقاسىندا ەلدەگى ءبىر تۇر­عىنعا ارنالعان شىعىس تا ايتار­لىقتاي ارتقان. ەگەر بۇرىن ءار ادامعا 56 مىڭ تەڭگە بولسا, قازىر بۇل كورسەتكىش 122 مىڭ تەڭگەنى قۇراي­دى. مىندەتتى الەۋمەتتىك مەدي­تسينالىق ساقتاندىرۋ باعدار­لاماسى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ دا سانى 2 ەسەگە ءوسىپ, قازىرگى تاڭدا 2 مىڭعا جۋىقتادى.

«قازىرگى كەزدە قارجى جۇيە­سى اكتۋار­لىق ەسەپتەۋلەرگە سايكەس ءوسىپ كەلە جاتقان شىعىستار­دى ەڭسەرە الماعان­دىق­تان قور ءوز مىندەتتەمەلەرىن بولا­شاقتا تولىق ورىنداي المايدى دەپ بولجاپ وتىر. جۇيەنىڭ ۇزاقمەرزىمدى قار­جىلىق ورنىقتىلىعىن قامتا­ماسىز ەتۋ ءۇشىن كەلەسى قاجەت شارتتاردى ەسكەرۋ قاجەت. بىرىنشىدەن, 2025 جىلدان باستاپ ءار ازامات مىندەتتى سالىقتىق دەكلاراتسيا­سىن تاپسىرادى. سول ارقىلى ساق­تان­دىرىلماعان ازاماتتاردىڭ تابىسى بەلگىلى بولادى جانە شامامەن 700 مىڭ ادامدى ءمامس جۇيەسىنە ەنگىزۋ ەسكەرىلگەن», دەدى ا.عينيات.

مينيستر سونىمەن قاتار تابىسى تومەن ءارى اۋىلدا تۇرا­تىن شامامەن 1,5 ملن ادام بيۋد­جەتتىك قاراجات ار­قى­لى ساقتان­دىرىلاتىنىن جەتكىزدى. 2026 جىلعا قاراي بۇل حالىقتىڭ كەمىن­­دە 95 پايىزىن قامتۋعا مۇم­كىندىك بەرە­دى. مۇنىمەن قوسا مەملەكەت پەن جۇ­مىس بەرۋ­شىلەردىڭ جارنالارىنىڭ مول­شەر­لەمەلەرىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوتەرۋ قاراستىرىلعان.

«بۇدان باسقا, ساقتاندىرىل­ماعان ادامدارعا دەنساۋلىق جانە وسى سالاعا قاتىستى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى الۋ كەزىندە شەكتەۋ ەنگىزۋ ۇسىنىلادى. ما­سەلەن, كولىك جۇرگىزۋ, قارۋ-جاراق ساق­تاۋ جانە باسقا دا باعىتتاردا وسىنداي شەك­تەۋلەردى قاراستىرعان ءجون دەپ ساناي­مىز. ءمامس جۇيە­سىنە قاتىستى بيۋد­جەتتىك قار­جى­­لاندىرۋدى كەزەڭ-كەزەڭى­مەن ۇلعايتۋ پىسىقتالىپ وتىر. وسى شارت­­تاردى ورىنداعان كەزدە قور­دىڭ ور­نىقتىلىعى ساقتالادى», دەدى ا.عينيات.

بۇدان كەيىن دەپۋتات اسحات ايماعام­بەتوۆ مىنبەرگە كوتەرىلىپ, سالاعا قاتىستى ماسەلەلەردى ورتاعا سالدى. دەپۋتات ءمامس جۇيەسى ەنگىزىلگەندە حالىق تا, مەملەكەت تە ۇلكەن ءۇمىت كۇتكەنىن, الايدا ول ورىندالماعانىن العا تارتتى.

«جىلدار ءوتتى, وتانداستارىمىز اي سايىن قورعا جارناسىن تولەپ كەلەدى. بىراق سول ءۇمىت اقتالدى ما؟ قىزمەت ساپاسى جوسپارعا ساي ارتتى ما؟ وڭىرلەرگە بارعاندا, اۋرۋحانالاردى ارالاپ, سايلاۋشىلارىمىزبەن, ساراپشىلارمەن, قاراپايىم دارىگەرلەرمەن بولعان كەزدەسۋلەردەن, جۇرگىزگەن زەرتتەۋلەرىمىزدەن تۇي­گەنىمىز – ماسەلەلەر تولىق شە­شىل­­مەگەن. مەديتسينالىق كومەك­تىڭ ساپاسىنان بۇرىن, ءبىز قازىرگى ۋاقىتتا ونىڭ قاراپايىم قول­جەتىمدىلىگىنە زəرۋ بولىپ قال­دىق», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.

دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, باستى پروبلەما – مƏمس-ءتى قارجى­لان­د­ىرۋ جۇيە­سىنىڭ تەڭگەرىم­سىزدىگى جانە فورما­تىن­داعى ولقى­لىقتار. باستاپقىدا ناقتى جəنە جان-جاقتى ەسەپتەرگە نەگىز­دەلگەن قارجىلاندىرۋ مودەلى جوس­پار­لانعان. ال ءىس جۇزىندە باسقا مودەل ەنگىزىلدى. العاشقىدا جوس­پار­­لانعان باستى پارامەترلەر تۇبە­گەيلى وزگەرگەن. سونىڭ كەسىرى­نەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا قاراجات جەتىسپەيدى, قولجەتىم­دىلىك تومەندەدى, تاريفتەر ازايدى, كرەدي­تورلىق بەرەشەكتەر پايدا بولدى.

«پاندەميامەن كۇرەسۋ كەزىندە مƏمس ارقىلى اتقارىلاتىن قىز­مەتتەر پاكەتىنە شۇعىل مەديتسي­نالىق جار­دەم, وقۋ­شىلارعا مەدي­­تسينالىق قىز­مەت كور­سەتۋ سياق­­تى بيۋدجەتتەن كەپىلدەندىرىلگەن مە­ديتسينالىق كومەك ارقى­لى تولەنۋى كەرەك شىعىستار ەنگى­زىل­دى. بيۋدجەتتەگى قاراجاتتىڭ جەت­كىلىكسىزدىگىنە بايلانىستى, شۇعىل شەشىمدەردى قابىلداۋ ءۇشىن ءمامس قورىندا جينالعان 700 ميللياردقا جۋىق قاراجات پاندەميامەن كۇرەس ءۇشىن جۇمسالىپ كەتتى.

ۇكىمەت جوعارىدا ايتىلعان زەينەتكەرلەر, بالالار سياقتى 15 əلەۋمەتتىك سانات ءۇشىن مƏمس-كە بيۋدجەتتەن تولەيتىن جارنالارىن قىسقارتىپ تاستادى. مىسالى, زاڭنىڭ 26-بابىنا سəيكەس بيۋدجەتتەن بۇل جارنا ورتاشا جالاقى بويىنشا ەسەپتەلىپ, قورعا اۋدارىلۋ كەرەك بولسا, ءىس جۇزىندە قارجى مينيسترلىگى ونى مەديتسينالىق جالاقى مولشەرى ەسەبىنەن تولەپ جاتىر. سəيكەسىنشە, بۇل زاڭعا قاي­شى شەشىمنىڭ كەسى­رىنەن, تەك 2024 جىلدىڭ وزىندە 275 ملرد تەڭگەنى قارجى مينيسترلىگى مƏمس قورىنا, ياعني ءبىزدىڭ ازا­مات­­تارى­مىزدىڭ ەمدەلۋىنە اۋدار­ماي وتىر. Cوندا ءۇش جىلدىڭ وزىندە كەلەسى جىلدى قوسقاندا, ءمامس-كە 600 ميللياردتان استام قاراجات بيۋدجەتتەن تۇسپەدى.

مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقى­سىن كوتەرۋ مىندەتىن ورىندا­عاندا, مينيسترلىك ونى بيۋدجەت ەسەبىنەن عانا ەمەس, وسى مƏمس-تە جينالاتىن قارا­جاتتىڭ ەسەبىنەن دە جۇزەگە اسىر­دى. بۇل دا مƏمس-تە جينالعان, وتان­داس­تارىمىزدىڭ ەمىنە تىكەلەي جۇمسالۋعا ءتيىس جۇز­دەگەن ميلليارد تەڭگە بولعان. جوعارىدا كورسە­تىلگەن شەشىم­دەردىڭ ناتيجەسىندە مƏمس قورى­نا كەم دەگەندە 1 ترلن تەڭگە­گە جۋىق قاراجات تۇسپەدى», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.

دەپۋتات كەلەسى جۇيەلى پروب­لەما رە­تىن­دە مەديتسينالىق قىزمەت كولەمىن جوس­پار­لاۋ əدىستەمەسىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگىن اتاپ كورسەتتى. ياعني بۇگىنگى تاڭدا مە­دي­تسينالىق قىزمەتتەردىڭ جوس­پارلى كولەمى حالىقتىڭ ناقتى ەرەكشەلىكتەرىن, مەدي­تسينالىق كومەكتىڭ تۇتىنۋ كورسەت­كىشتەرىن, كوشى-قوندى تولىعىمەن ەسەپكە الماي بولىنەدى.

«بىزدە سالالىق رەسپۋب­لي­كالىق əدىس­تەمەلىك ورتالىق بار. سونىمەن قاتار مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتتەر دە بار. ولار ءبىر ادامدى ەمدەۋ ءۇشىن قانشا قاراجات كەرەك ەكەنى تۋرالى ارنايى نورماتيۆتەردى, قانشا توسەكتىك-ورىن, جالپى, ءبىر ادام­عا شاققانداعى تۇتىنۋ نورماسىن دايىنداپ شىعارۋى كەرەك. مىنە, سوندا عانا اۋرۋحانالارعا مەم­لەكەتتىك تاپسىرىس دۇرىس بەرىلەدى. سوندا عانا مەدي­تسي­نا­لىق قىزمەت مولشەردەن كوپ نەمەسە ءتىپتى اتقارىلمادى دەپ ايتۋ­عا نەگىز بولادى. ال قازىر مي­نيستر­لىك مەديتسينالىق قىمەت مول­شەردەن كوپ كورسەتىلدى دەپ اۋرۋحانالاردىڭ بيۋدجەتىن ازاي­تىپ, نەمەسە مۇلدە جەت­كىلىكتى مولشەردە بولمەي وتىر», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.

تاعى ءبىر كۇردەلى ماسەلە رەتىندە مƏمس پاكەتىنە كىرەتىن جəنە گوبمپ, تەگىن مەدي­تسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدەن­دىرىلگەن پاكەتىنە كىرەتىن قىز­مەت تۇر­لەرىنىڭ اراجىگى اجى­را­­تىلماعانىن جەتكىزدى. دەپۋ­تاتتىڭ سوزىنە ساي, كەلەسى مəسەلە – «شەكتىك» شكالا.

«وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, وسى جىل­­دىڭ اقپان ايىنان باستاپ بار­لىق مەديتسينا­لىق قىز­مەتكە «شەكتىك» شكالا ەن­گىزىلدى. ول نە؟ «شەكتىك» شكالا دەگەن – əر مەديتسينالىق قىز­مەت ءتۇرى بويىنشا, əر ەمحا­ناعا ناقتى بەلگىلەنگەن كۆوتا ءتəرىزدى مەحانيزم. بۇل ءəدىس قارا­جاتتىڭ جەتىسپەۋىنە بايلانىستى ەنگى­زىلدى. دايىندىقسىز قابىل­دان­عان شەشىمنىڭ كەسىرىنەن, مىڭداعان ادام ۋاقتىلى قىزمەت الا الماي قالدى.

ناقتى مىسال. وسى «شەكتىك» شكالا شۇعىل مەديتسينا­لىق كومەك­كە دە تيەسىلى بولىپ, اۋرۋحانا­لار تراۆ­ماتولوگيا­عا جەدەل تۇسكەن ناۋ­قاس­تار­دى تەك بەكىتىلگەن كۆوتاعا سəي­كەس الۋ كەرەك. ال ەگەر ولار كوپ تۇسسە, بەكىتىلگەن «شەكتىك» شكالادان كوپ تۇسكەندەر ءۇشىن اۋرۋحانالارعا قاراجات تولەن­بەيدى. وسىلايشا, شۇعىل كومەك كورسەتۋگە ليميت قويىلعان. بۇل دەگەن – نونسەنس!

ادام قولىن, نە اياعىن قاشان سىندىرىپ الاتىنىن, كىمدە ينفاركت بولاتىنىن, كىم ۋلانىپ قالاتىنىن الدىن الا قالاي بولجاي الادى؟ «شەكتىك» شكالا ازا­مات­تارىمىزدىڭ ماماندارعا كورىنۋ ءۇشىن دە قيىندىق əكەلدى. اۋرۋ­­حاناعا كەلگەن ناۋقاسقا «شەك­تىك» شكالا شەڭبەرىندە وسى ايدا اقشا تاۋسىلدى دەپ, كەلەسى اي­لار­دى كۇتۋ كەرەك دەپ ءتۇ­سىن­دىرۋ دە نونسەنس.

سونىڭ سالدارىنان حالىق تاراپىنان شاعىم كوپ تۇسەدى. ناۋقاستار ءبىر اي تەراپەۆتتى كۇتەدى, كەيىن تاعى ءبىر اي بەيىن بويىنشا دəرىگەردى, ودان كەيىن تاعى دا تەراپەۆتكە جازىلىپ ونى تاعى دا كۇتۋگە ءمəجبۇر. ءسويتىپ ءجۇرىپ, ءوز قالتالارىنان تولەپ ەمدەلەدى. وسىعان بايلانىستى ءبىرىنشى كەزەڭدە «شەكتىك» شكالانى جەتىلدىرىپ, مەكەمەلەرگە ءوز بيۋدجەتىنىڭ شەڭبەرىندە قارا­جاتتارىن جىلجىتۋ مۇمكىن­دىگىن بەرۋ كەرەك. ودان كەيىن تسيفرلاندىرۋدى جولعا قويىپ, ءتىپتى «شەكتىك» شكالانى الىپ تاستاۋ كەرەك دەپ سانايمىز», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.

بۇدان كەيىن باسقا دا دەپۋتاتتار ءسوز الىپ, ءمامس جۇيەسىنە قاتىستى پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. گۇلدارا نۇرىموۆا تاريفتەر قارجى جىلىنىڭ باسىندا ەمەس, ناۋرىز, ءساۋىر ايلارىندا كەش بەكىتىلۋى مەديتسينالىق ۇيىم­داردىڭ قارجىلىق جاعدايىن ودان ءارى قيىنداتاتىنىن اتاپ ءوتتى. سون­دىقتان دەپۋتات دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ مي­نيسترى­نەن تاريف­­تەر نەگە جىل باسىنان بەكى­­تىل­­مەيتىنىن جانە تاريفتەردى قاشان قايتا قارايتىنىن سۇرادى.

ەرلان سايروۆ ۇكىمەت وكىل­دەرىنەن 3,3 ميلليوننان اسا ازا­ماتتى قاشان الەۋ­مەتتىك قام­­سىز­داندىرۋ اياسىنا الىپ كەلە­تىنىن سۇرادى. «ولاردىڭ با­سىم بولىگى اۋىلدا تۇرادى. بۇل ادام­­­دارعا سكرينينگ, مەدي­تسينا­لىق تەك­سەرۋ جۇرمەيدى. بۇل – جىلدان-جىل­­عا ەلى­مىزدە الەۋ­مەتتىك ادىلەت­سىزدىك ارتىپ بارا­دى دەگەن ءسوز», دەدى ە.سايروۆ.

سۇڭقار يسلام ازاماتتاردىڭ ءمامس جۇيەسىندە قالۋ ماسەلەسى جەتىلدىرۋدى تالاپ ەتەتىنىنە نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, بىرنەشە جىل جارنا تولەپ كەلگەن ازامات تابىسىنان ايى­رىلعان جاعدايدا بىردەن «ساق­تاندىرىلماعان» دەگەن مارتەبەگە يە بولادى. وسىعان وراي دەپۋتات سۇڭقار يسلام دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ مينيسترىنە جارنا­لاردى تولەۋ كەزەڭىنىڭ ۇزاق­تىعى, ەسەپكە الۋ جانە ازامات­تاردىڭ ءمامس جۇيە­سىندە قالۋ ماسەلەلەرى جونىن­دە سۇراق قويدى.

تالقىلاۋ بارىسىندا نارتاي سارسەنعاليەۆ جەكە كلي­­نيكالارداعى باعا­لار­دىڭ قىمباتتىعىنا الاڭ­داۋ­شى­لىق ءبىلدىردى. دەپۋتات تۇر­عىن­دار تاراپىنان تۇسكەن شاعىم­داردى ورتاعا سالدى.

«تەراپەۆتى, ودان كەيىن تار بەيىندى ماماندى اپتالاپ كۇتەمىز, قايتادان تەراپەۆتكە اينا­لىپ كەلەمىز دەگەن ماسەلە بار. رەۆ­ماتولوگ, نەۆروپاتولوگ مامان­دارىنىڭ جەتىسپەيتىنىن حالىق ءجيى ايتادى. ازاماتتار جەكە كلي­ني­كالارعا بارىپ ەمدەلۋگە ءماج­بۇر. بىراق ونداعى باعا­لاردى ەستى­گەن­دە ادام اۋرۋىن ۇمى­تىپ قالاتىن جاعدايعا جەتەدى», دەدى ن.سارسەنعاليەۆ.

وسى رەتتە دەپۋتات حالىقتىڭ ۋاقىت جوعالتپاي ەمدەلۋ تۋرالى تالابىن جانە جەكە كليني­كالارداعى باعا ساياساتىن رەتتەۋ مۇمكىندىگىن مينيسترلىك قالاي شەشەتىنىن سۇرادى.

دەپۋتات جاناربەك ءاشىمجان جىل باسىندا بەلگىلەنگەن تاريف نارىقتاعى باعامەن سايكەس كەل­مەيتىنىنە نازار اۋداردى. سونداي-اق ءوز ۇسىنىستارىن جەت­كىزدى. «اي سايىنعى قارجىلان­دىرۋ­دى ءار ەمحانا وزدەرى شەشۋى كەرەك. دارىگەرلەردىڭ جۇكتەمەسىن ازايتۋ ماقساتىندا بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەنى ىسكە قوسۋ نەمەسە مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەر اراسىندا بايلانىس بولۋى قاجەت. ەگەر ازامات ءبىر ەم­حانادان باسقا ەمحاناعا اۋىس­قان جاعدايدا سول ازاماتقا بولى­نەتىن اقشاسى اۋىسقان ەمحانا­سىنا اۋدارىلۋعا ءتيىس», دەدى ج.ءاشىمجان.