كەلەسى اپتادا پولشا سەيمىنە (پارلامەنت) سايلاۋ وتەدى. اتالعان ەلدەگى ساياسي باسەكەگە ەۋروپا ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىر. ويتكەنى بيلىك باسىنا كىم كەلەتىنى قارت قۇرلىقتىڭ ساياساتىنا دا, ۋكرايناداعى قاقتىعىسقا دا ىقپال ەتپەك.
اتالعان ەلدەگى سايلاۋعا بريۋسسەلدەگى شەنەۋنىكتەردىڭ الاڭداۋىنا بىرنەشە سەبەپ بار. بىرىنشىدەن, پولشا حالقى سانى جونىنەن ەۋروپاداعى بەسىنشى مەملەكەت سانالادى. ءارى ەل تۇرعىندارى ۇلىبريتانيا, گەرمانيا, فرانتسيا سەكىلدى ەلدەرگە جۇمىس ىزدەپ اعىلادى. «ارقادا كۇن جىلى بولسا, ارقار اۋىپ نەسى بار» دەمەكشى, پولشانىڭ تۇراقتى دامۋى ەۋروپالىق وداقتىڭ ىشكى ميگراتسيا ماسەلەسىن شەشۋگە ىقپال ەتەتىنى تۇسىنىكتى. ەل ەكونوميكاسى كەيىنگى جىلدارى قارىشتاپ دامىپ كەلەدى. دەمەك ۆارشاۆانىڭ وسى باعىتتان تايماعانى بارشاعا پايدالى بولماق. ەكىنشىدەن, پولشا تاراپى ۋكرايناعا قارۋ-جاراق جەتكىزۋدە نەگىزگى حاب سانالادى. بۇل از دەسەڭىز, رەسمي ۆارشاۆا ءوزىنىڭ ارسەنالىندا بار كوپتەگەن اسكەري تەحنيكانى كورشىلەس ەلگە مولىنان سىيعا تارتتى. قارت قۇرلىقتىڭ باستى ۇيىمىنداعى ءار مۇشەنىڭ ءبىر داۋسى بار ەكەنىن ەسكەرسەك, ۋكرايناعا حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ ۇجىمدىق كومەگىن جەتكىزۋدە بيلىككە كەلگەن تاراپپەن تىلدەسۋ ماڭىزدى. سوندىقتان پارلامەنت تىزگىنىنە كىمنىڭ يە بولاتىنىنىڭ وزەكتىلىگى ارتادى.
قازىرگى تاڭدا پولشا سەيمىندەگى باسىم ماندات «بىرىككەن وڭشىلدار» (ZP) كواليتسياسىنا تيەسىلى. سونىڭ ىشىندە ياروسلاۆ كاچينسكي باسقاراتىن «قۇقىق جانە ادىلدىك» (PiS) پارتياسى 2019 جىلى وتكەن سايلاۋدا جەڭىسكە جەتتى. ال باستى وپپوزيتسيا «ازاماتتىق كواليتسيا» سوڭعى سايلاۋدا 134 ماندات قانا يەلەنگەن. ەندى, اتالعان تاراپ بيىلعى سايلاۋدا قالاي دا جەڭىسكە جەتۋدى كوزدەيدى.
ساۋالداماعا سۇيەنسەك, قازىرگى تاڭدا «قۇقىق جانە ادىلدىك» پارتياسىنىڭ ءباسى جوعارى. وعان حالىقتىڭ 36 پايىزى قولداۋ كورسەتىپ وتىر. ال دونالد تۋسك باسقاراتىن «ازاماتتىق كواليتسيانى» جاقتايتىندار سانى 30 پايىزدان اسادى. دەمەك ساياسي باسەكەدە كىم جەڭسە دە, باسقا پارتيالارمەن كواليتسيا قۇرۋعا تۋرا كەلەدى. بريۋسسەلدەگى شەنەۋنىكتەر ءۇشىن قاي پارتيا جەڭسە دە, ارتىقشىلىعى مەن كەمشىلىگى بار. الدا-جالدا 15 قازاندا PiS باسىم تۇسسە, وندا ەۋروپالىق وداق ۆارشاۆامەن كەلىسىمگە كەلۋدە كوپ تەر توگۋدى قاجەت ەتەدى. الايدا وپپوزيتسيانىڭ بيلىككە كەلۋى مامىلە جاساسۋدى جەڭىلدەتپەك.
ساياسي دودا جاقىنداعان سايىن باسەكەلەس تاراپتار ءبىر-ءبىرىن اياپ جاتقان جوق. سوزبەن دە, ىسپەن دە كەمشىلىگىن كورسەتۋگە بار كۇش-جىگەرىن سالۋعا كىرىسكەن. ماسەلەن, «قۇقىق جانە ادىلدىك» پارتياسى وپپوزيتسيا باسشىسى دونالد تۋسكتى سەنىمسىز ادام دەپ ايىپتايدى. ولاردىڭ پايىمداۋىنشا, د.تۋسك پولشانى اركىمنىڭ قولجاۋلىعىنا اينالدىرماق, ءارى گەرمانيا مەن رەسەيدىڭ ىعىنا جىعىپ بەرەدى. ونىڭ ۇستىنە ميگراتسيا ماسەلەسىن شەشۋدە دە قاۋقارسىز كورىنەدى. بۇل از دەسەڭىز, زەينەت جاسىن كوتەرۋ تۋرالى باستاماسى دا سىنعا الىندى.
«دونالد تۋسك پولشانى گەرمانياعا باعىندىرادى. دەمەك رەسەيدىڭ دە ايتقانىنان شىعا المايدى», دەگەن ياروسلاۆ كاچينسكي تەك «قۇقىق پەن ادىلدىك» پارتياسى عانا پولشانىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىنىن العا تارتادى.
ءوز كەزەگىندە «ازاماتتىق كواليتسيا» دا قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرعان جوق. پارتيانىڭ كوزقاراسىنا ساي, PiS تاعى ءتورت جىلعا بيلىكتە قالسا, پولشانىڭ دەموكراتيالىق مەملەكەت اتانۋىنا ۇلكەن قاۋىپ توندىرەدى. ويتكەنى ايەلدەردىڭ جاساندى تۇسىك جاساۋىنا تىيىم سالادى. «قۇقىق پەن ادىلدىك» پارتياسى ۋ سەكىلدى. بيلىكتەگى ءار كۇن سايىن, اي سايىن ولار قاۋىپسىزدىگىمىزگە باستى قاۋىپ توندىرەدى», دەيدى د.تۋسك.
ساراپشىلاردىڭ پايىمداۋىنشا, بيىلعى سايلاۋ بۇرىنعىلاردان ەرەكشە. سەبەبى ساۋالداما ناتيجەسى ەشقانداي تاراپتىڭ ناقتى باسىمدىققا يە ەمەسىن كورسەتەدى. ياعني ەل ىشىندە ءتۇرلى كوزقاراستاعىنىڭ كوبەيگەنى انىق.
بريۋسسەلدەگى شەنەۋنىكتەردىڭ پولشاداعى باسەكەگە ەرەكشە نازار اۋدارۋىنىڭ تاعى ءبىر سەبەبى مىنادا. ەۋروپالىق وداق پاندەميادان كەيىن ەكونوميكانى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن بولگەن 36 ميلليارد ەۋرو قاراجاتتى ازىرگە بەرمەي وتىر. باستى سەبەپ – رەسمي ۆارشاۆا ءتيىستى ساياسي رەفورما جۇرگىزگەن جوق. بۇعان جاۋاپ رەتىندە PiS قارت قۇرلىقتىڭ كەز كەلگەن باستاماسىنا ۆەتو قوياتىنىن ايتىپ دوق كورسەتكەنى ەسىمىزدە. وسىعان بايلانىستى ەۋروپالىق وداق ءتۇرلى قارارعا سۇيەنىپ, پولشانى بەرۋ قۇقىعىنان ايىرۋدى كوزدەيدى. البەتتە, مۇنىڭ ۇزاققا سوزىلاتىن ۇدەرىس ەكەنى تۇسىنىكتى. الدا-جالدا بيلىككە وپپوزيتسيا جەڭىسكە جەتىپ جاتسا, وندا ۆارشاۆا بيلىگىمەن مامىلەگە كەلۋ جەڭىلدەيدى دە, بۇعان دەيىنگى تۇيتكىلدەردىڭ ءتۇيىنى وزدىگىنەن تارقايدى.
پولشانىڭ ۋكرايناعا قارۋ-جاراق جەتكىزۋدە ۇلكەن كومەك كورسەتكەنىن جوعارىدا ايتتىق. كورشى ەلدەگى قاقتىعىس باستالعالى ەل بيلىگى ميلليونداعان بوسقىندى قابىلداعانى بولەك اڭگىمە. بىراق سايلاۋ ۇكىمەتتىڭ كوزقاراسىن وزگەرتىپ, حالىققا ۇنامدى پىكىر ايتۋىنا جول اشتى. ماسەلەن, رەسمي ۆارشاۆا فەرمەرلەرگە زارداپ كەلتىرەدى دەگەن سىلتاۋمەن شەكارادان ۋكراينا استىعىن وتكىزۋگە تىيىم سالدى. قىركۇيەكتە نيۋ-يوركتە وتكەن بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ سامميتىندە ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆولوديمير زەلەنسكي پولشانى وسى قادامى ءۇشىن سىنعا العان. ىلە-شالا پولشا تاراپى دا قاراپ قالماي, سىنعا سىنمەن جاۋاپ قاتتى.
«ۋكراينا بيلىگىنە ايتارىمىز, پولشالىق فەرمەرلەردىڭ مۇددەسىنە قارسى كەلەتىن ارەكەت جاساماۋدى سۇرايمىز», دەدى پرەمەر-مينيستر ماتەۋش موراۆەتسكي. ال سىرتقى ىستەر ءمينيسترى زبيگنەۆ راۋ وتكەن اپتادا كيەۆتە وتكەن سامميتكە بارماي قالدى.
ۋكراينا ساياساتكەرلەرى ۆارشاۆادان شىققان ىزعارلى ءۇن سايلاۋ اياقتالعان سوڭ باسەڭدەيتىنىنەن ءۇمىتتى. «سوعىس ۋكراينانى دا, پولشانى دا قاجىتقانى راس. سوندىقتان تاراپتار سەزىمگە بەرىلىپ پىكىر ءبىلدىرىپ جاتىر. ونىڭ ۇستىنە پولشاداعى سايلاۋ ناۋقانى ەكونوميكادان باستاپ ءبارىن ساياسيلاندىرۋعا اۋەستەنىپ كەتتى. بىراق رەسەيدەن تونگەن قاۋىپ ەشقايدا كەتكەن جوق. سول سەبەپتى ءوزارا مامىلەگە ءبارىبىر كەلۋىمىز كەرەك», دەيدى پولشادا ەلشى قىزمەتىن اتقارعان اندرەي دەششيتسا.
پولشا ەلىمىز ءۇشىن دە ەۋروپاداعى ماڭىزدى سەرىكتەس. ەكى ەل اراسىنداعى ديپلوماتيالىق بايلانىس 1992 جىلى 6 ساۋىردە ورنادى. 2016 جىلعى 6 ماۋسىمنان باستاپ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى ۇكىمەتارالىق كەلىسىم كۇشىنە ەندى. قازىرگى ۋاقىتتا پولشانىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە مىڭنان اسا وتانداسىمىز ءبىلىم الىپ ءجۇر. پولشاداعى لەشنو قالاسىنداعى يا.كومەنسكي اتىنداعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاق-پولياك ورتالىعى, بىدگوشش قالاسىنداعى جوعارى ەكونوميكا مەكتەبى جانىنداعى «قازاق ەلى» قازاق مادەنيەتى ورتالىعى, سۆەچە قالاسىنداعى «اباي» جاستار مادەني-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى, سلۋپسك قالاسىنداعى پومور اكادەمياسىندا اباي اتىنداعى قازاق مادەنيەتى جانە عىلىم ورتالىعى اشىلعان. پوزنان قالاسىنداعى ادام ميتسكەۆيچ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تۇركىتانۋ كافەدراسىندا قازاق ءتىلى وقىتىلادى. ەكى ەلدىڭ ادەبيەتى كلاسسيكتەرىنىڭ شىعارمالارى قازاق جانە پولياك تىلدەرىندە جارىق كوردى.
پولشا – قازاقستاننىڭ ەۋروپالىق وداق ەلدەرى اراسىنداعى سەگىزىنشى ەڭ ءىرى ساۋدا ارىپتەسى. 2021 جىلى ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 760,4 ملن دوللار بولعان, ال 2005-2021 جىلدار ارالىعىندا پولشادان ەلىمىز ەكونوميكاسىنا تارتىلعان تىكەلەي ينۆەستيتسيالاردىڭ كولەمى 272,6 ملن دوللارعا جەتكەن.