قاڭتار وقيعاسى كەزىندە الماتىدا 291 عيمارات قيراتىلدى. ونىڭ ىشىندە, اكىمشىلىك, دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى, اۋداندىق پوليتسيا باسقارمالارى مەن پوليتسيا بەكەتتەرى دە بار. جاپپاي تارتىپسىزدىك كەزىندە ب ۇلىنگەن تۇرعىن ۇيلەر جوندەلدى. الايدا ورتكە ورانىپ, تونالىپ, قيراتىلعان قالالىق اكىمدىك عيماراتىنىڭ ساۋلەت كەلبەتىن ساقتاي وتىرىپ, قالپىنا كەلتىرۋگە باقانداي ەكى جىلعا جۋىق ۋاقىت كەتتى.
وتكەن سەيسەنبى كۇنى باق وكىلدەرى تولىق جوندەلگەن, قايتا تۇلەگەن قالا اكىمدىگىنىڭ عيماراتىن كورۋگە باردى. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تاڭىنا كۋا بولعان تاريحي نىساندى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن 2022 جىلدىڭ اقپان ايىندا باستالعان ەدى. ويتكەنى «قارالى قاڭتار» كۇندەرىندە اكىمدىكتىڭ 6 قاباتى, 4 پاۆيلونى ورتكە ورانعان. سول كەزدە جەرتولدەگى ورتكە قارسى جۇيە ىسكە قوسىلىپ, شىلقىپ سۋعا باتقان عيماراتتىڭ 80 پايىزى جارامسىز بولىپ قالدى. قازىرگى تاڭدا الماتى اكىمدىگى عيماراتىنىڭ تاريحي كەلبەتى ساقتالا وتىرىپ, زاماناۋي تەحنولوگيا مەن قۇرىلىس ستاندارتتارىمەن جاڭعىرتىلدى. قاسبەتتەگى جۇلدىزدىڭ ورنىنا بەيبىتشىلىك تۇتاستىعىنىڭ, مەملەكەت پەن وتباسى نەگىزىنىڭ ۇلتتىق سيمۆولى بولعان شاڭىراق بەينەسى پايدا بولدى. ەڭ باستىسى, كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى كەزىندە الدىمەن اكىمدىك قىزمەتكەرلەرى مەن كەلۋشىلەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى ەسكەرىلدى.
قازقسعزي ساراپشىلارى عيماراتتىڭ زىلزالاعا توزىمدىلىگىن زەرتتەپ, ناقتى ۇسىنىستاردان كەيىن سەيسميكالىق كۇشەيتۋدىڭ بارلىق امالى تولىق جۇرگىزىلىپ, ءورت قاۋىپسىزدىگى شارالارى ساقتالدى. ەندىگى جەردە عيماراتتىڭ ىشكى بەزەندىرىلۋىندە وتقا ءتوزىمدى, جانبايتىن ماتەريالدار پايدالانىلىپ, بۇرىن بولماعان جاڭا ءتۇتىن شىعارۋ جۇيەسى, ءورتتىڭ مەكەنجاي جۇيەسى-ەسكەرتۋ ورناتىلدى. ءورت كەزىندە جالىننىڭ تارالۋىنا جول بەرمەيتىن ارنايى قاقپاقتار بىردەن ىسكە قوسىلادى. وعان قوسا قاۋىپسىزدىك شارالارىن كۇشەيتۋ ماقساتىندا عيماراتقا كىرۋدى باقىلاۋ جۇيەسى, وتقا ءتوزىمدى ەسىكتەر, عيماراتقا ءبىرىنشى قاباتتاعى تەرەزەلەر ارقىلى رۇقساتسىز كىرۋدى شەكتەيتىن قوسىمشا جاپقىشتار, ءار قاباتتى اينالدىرا بەينەباقىلاۋ كامەرالارى ورناتىلدى. قىزمەتكەرلەردىڭ كىرۋى ءۇشىن تۋرنيكەت قۇرىلعىسىنا تانۋ جۇيەسى ورناتىلعان.
قۇرىلىس بارىسىندا ءتيىمدى ەنەرگيا تۇتىنۋ تەحنولوگياسى قولدانىلىپ, جاڭا جىلىتۋ جۇيەسىنە تولىعىمەن اۋىستىرىلدى. بارلىق ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيا اۆتوماتتاندىرىلعان جانە بىرىڭعاي ديسپەتچەرلىك پۋنكتكە قوسىلعان. بۇل جۇمىستى باقىلاۋعا, ەنەرگيا تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ديسپەتچەرلەر وزىق ۇلگىدەگى ستانسانىڭ كومەگىمەن بارلىق جۇيەنى باسقارادى, توتەنشە جاعداي تۋىنداعان كەزدە جەدەل ارەكەت ەتەدى.
عيماراتتى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى ولشەمى – ينكليۋزيۆتى شەشىمدەر. اتاپ ايتقاندا, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا ارنالعان جەدەل ساتىلار, ەلەكتركوتەرگىشتەر, مۇگەدەكتەرگە ارنالعان جۋىناتىن بولمەلەر مەن قوزعالۋى قيىن ادامدارعا ارنالعان قۇرىلعى – تاڭبالاۋ, پاندۋستار, شاقىرۋ تۇيمەلەرى, برايل ءالىپبيى دە پايدا بولدى. اكىمدىكتىڭ ءبىرىنشى قاباتى «Open space Almaty» بولىپ قايتا جاڭارتىلدى. مۇندا قابىلداۋ بولمەسى, كۇتۋ ايماعى, كەلىسسوزدەر, حالىقتى قابىلداۋ, انا مەن بالا, بالالارعا ارنالعان ويىن الاڭى بار قوعامدىق قابىلداۋ بولمەلەرى ورنالاسقان. عيماراتتىڭ جالپى اۋماعى – 33 مىڭ شارشى مەتردەن استام, 700 ورىنعا ەسەپتەلگەن 360 كابينەت بار. كۇردەلى جوندەۋلەردەن كەيىن دە كابينەتتەردىڭ اۋدانى وزگەرىسسىز قالعان. عيماراتتا 14 باسقارما مەن اكىم اپپاراتى ورنالاسادى. عيماراتتىڭ تاريحي كەلبەتى 99 پايىز ساقتالدى.
سول سياقتى جوبانى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا ءوز ەلىمىزدە جاسالعان جيھازدار مەن باسقا دا ساندىك بۇيىمداردى ساتىپ الۋعا ءمان بەرىلگەنىن اتاپ وتكەن ءجون. قاسبەتتىڭ جوعارعى جاعىنداعى «جۇلدىزدى» «شاڭىراقپەن» اۋىستىرۋ ۇلتتىق ناقىشتى ۇلىقتاۋ ماقساتىندا قابىلدانعان شەشىم ەكەنىن ءتۇسىندىرىپ وتىرۋدىڭ ءوزى ارتىق. ال مۇنى جاڭا ءداۋىردىڭ, جاقسىلىقتىڭ نىشانى دەپ بىلەيىك.
الماتى