اسا مەيىرىمدىلىكتى تالاپ ەتەتىن, سونىمەن قاتار مىندەتى مەن جۇگى ايتارلىقتاي اۋىر بولىپ كەلەتىن ماماندىق يەسى – مەدبيكە. مەدبيكەنىڭ جۇمىسى قيىن, تىرلىگى قاۋىرت. ناۋقاستىڭ ساۋلىعىنا دارىگەردەن كەم قارامايتىن دەنساۋلىق جاناشىرلارى سىرقاتتانعان ادامنىڭ كەلىپ تۇسكەنىنەن باستاپ ساۋىعىپ, اياعىنا تۇرىپ كەتكەنىنە دەيىن ەش ايانباي قىزمەت ەتەدى.
وسى ورايدا ناۋقاستاردىڭ تالاپ-تىلەكتەرىن العاشقى ورىنعا قويعان, ادامگەرشىلىك پەن مەيىرىمدىلىكتى العا تارتقان مەرەيلى مەدبيكەنىڭ ءبىرى كەرىمباەۆا جانار دۇيسەنبەكقىزىمەن سۇحبات جۇرگىزدىك. مەديتسينا سالاسىنا 15 جىل ۋاقىتىن ارناعان اق حالاتتى ابزال جان ن.ج. باتپەنوۆ اتىنداعى ۇلتتىق عىلىمي تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا ورتالىعىندا ەڭبەك ەتەدى.
– مەديتسينا سالاسىن تاڭداۋىڭىزعا نە سەبەپ بولدى؟ بۇل سالاعا ءوز قالاۋىڭىزبەن كەلدىڭىز بە؟
– بۇل سالادا جۇمىس ىستەۋدى بالا كۇنىمنەن باستاپ ارماندايتىنمىن. ءارى قاراي وقىپ, حيرۋرگ ماماندىعىن مەڭگەرسەم دەگەن ارمانىم دا بولعان. الايدا كەيىن وتباسىلى بولىپ, دىتتەگەن ارمانىما جەتە المادىم. بىراق بۇل سالاعا ءوز قالاۋىممەن كەلگەن ەدىم. وسى ماماندىقتى تاڭداۋىما تۇرتكى بولعان دۇنيە - بالا كۇنىمدە تەلەديداردان دارىگەرلەرگە قاراپ قىزىعاتىنمىن. ارمانىم ءدال سول قىزۋشىلىقتان باستالدى دەسەم دە بولادى. مەن مەديتسينا سالاسىمەن قوسا پەداگوگ مامانمىن. العاشقى جىلدارى مەديتسينا كوللەدجىندە بيولوگيا جانە ەكولوگيا پاندەرى بويىنشا 8 جىل ساباق بەردىم. دەگەنمەن مەديتسينا سالاسىنان الىس كەتپەدىم. ول جاقتا ساباق بەرسەم دە, جۇرەك ول جاقتا بولمادى. استاناعا كەلىپ, وسى جۇمىسقا ورنالاسقاندا, ءوز ورنىمدى تاپقانداي بولدىم. – جۇمىس بارىسىندا قانداي جاعدايلارعا دايىن بولۋ كەرەك؟ – ءبىزدىڭ جۇمىستا ءارتۇرلى جاعدايعا دايىن بولۋ كەرەك. مەنىڭ قازىرگى جۇمىس ىستەپ جۇرگەن بولىمشەمە 50 جاستان جوعارى, كوبىنە ۇلكەن كىسىلەر ءتۇسىپ جاتادى. سونداي-اق بۇل كىسىلەردە بىزگە ايتقان شاعىمدارىنان باسقا وزدەرىنىڭ دە سىرقاتتارى بولادى. ادامنىڭ ومىرىمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەگەننەن كەيىن بۇل ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. جالپى ءبىز كەز كەلگەن ورىن العان جاعدايعا دايىن بولۋىمىز قاجەت. ءبىز ءۇشىن ءار سەكۋند ماڭىزدى.
– ماماندىعىڭىزدىڭ ەڭ قيىن تۇسى قانداي؟ – مەن قازىر تاڭۋ بولىمىندە جۇمىس ىستەيمىن, ياعني ءار وتادان كەيىن ناۋقاستىڭ جاراقاتىن تاڭىپ, ءبىرىنشى رەتتىك ايىعىپ كەتۋىنە جاۋاپ بەرەمىن. ەندى بۇل كۇندىزگى جۇمىس بولعاننان كەيىن جەڭىلدەۋ, بىراق جاۋاپكەرشىلىگى مول. سونداي-اق پوستتا جۇمىس ىستەگەن كەزىم بولعان. ول جەردە 24 ساعات ۇيقىسىز جۇرەمىز, سەبەبى ناۋقاستار ءبىر تاۋلىك بويى باقىلاۋدا بولۋى ءتيىس. كەز كەلگەن ساتتە ناۋقاستىڭ قاسىنان تابىلۋ - مىندەت. ناۋقاستىڭ سىرقاتىنان تولىعىمەن ايىعىپ, ەسىكتەن ك ۇلىپ شىعىپ بارا جاتقانىن كورۋ ءبىز ءۇشىن باقىت. سونداي-اق ناۋقاستار بىزگە العىستارىن ايتقان كەزدە بويىمىزدى ماقتانىش سەزىمى كەرنەيدى. – مەدبيكە رەتىندە ءسىزدىڭ ەڭ ماڭىزدى مىندەتتەرىڭىزدى قانداي دەپ بىلەسىز؟ – مەدبيكەنىڭ باستى مىندەتى – ءاربىر پاتسيەنتتى جەكە تۇلعا رەتىندە قابىلداۋ. سول جەكە تۇلعانىڭ قۇقىعىن, ار-نامىسىن سىيلاي ءبىلۋىمىز كەرەك. ءبىز سىرقاتتارمەن تىكەلەي قارىم-قاتىناستا بولعاننان كەيىن ولارمەن ءتىل تابىسا ءبىلۋىمىز كەرەك. «جىلى-جىلى سويلەسەڭ جىلان ىنىنەن شىعادى» دەگەن ءسوز بار عوي. تۋرا سول سياقتى ناۋقاسپەن دە جىلى سويلەسسەڭ ول ساعان اشىلا باستايدى. ال مەدبيكەنىڭ ەڭ العاشقى مىندەتى - ناۋقاستاردىڭ ءتىلىن تابا ءبىلۋ.
دارىگەرلەر ناۋقاستاردىڭ جانىندا 24 ساعات بويى بىرگە بولمايدى. ال مەدبيكە سول ۋاقىت بويى بىرگە بولعاننان كەيىن ءتىپتى ۇيقىدان تۇرعان كەزدىڭ وزىندە كوڭىل كۇيىن بايقاپ, ءبىر جەرىنىڭ اۋىرىپ تۇرعانىن كورە الامىز. ءبىز ارقىلى دارىگەر ناۋقاستىڭ اۋىرىپ تۇرعانىن بىلەدى. ءبىز ەكى جاقتىڭ اراسىنداعى ماڭىزدى كوپىر بولىپ سانالامىز. جالپى, مەديتسينا قىزمەتىنىڭ 80 پايىزىن مەدبيكە اتقارادى.
– مەدبيكەنىڭ بويىندا قانداي قاسيەتتەر بولۋ كەرەك؟ – مەدبيكەنىڭ بويىنان تابىلاتىن قاسيەتتەرگە كەلەر بولسام, بىرىنشىدەن ادامگەرشىلىك, ەكىنشىدەن جاۋاپكەرشىلىك, جانە ەڭ باستىسى مەيىرىمدىلىك. ءار ناۋقاسقا ءوزىنىڭ اتا-اناڭداي قاراساڭ وندا جۇمىس جاقسى جۇرەدى دەپ ويلايمىن.
– ۇزاق جىلدىق تاجىريبەسى بار مامان رەتىندە ىزىڭىزدەن قۋىپ كەلە جاتقان بولاشاق ماماندارعا قانداي كەڭەس بەرەسىز؟ – قازىر بارلىق تەحنولوگيالاردىڭ بەلەس الىپ, دامىپ جاتقان كەزى. تۋرا سول سياقتى مەديتسينا دا بۇرىنعى ورىندا قالىپ قويعان جوق, كەرىسىنشە ۋاقىت وتكەن سايىن زاماننىڭ تالابىنا ساي جاڭا تەحنولوگيالارمەن جاڭارىپ كەلەدى. بولاشاق ماماندارعا ءوز ءىسىن جاقسى كورىپ, ءوز ىسىنە بەرىك بولسا دەيمىن. كەز كەلگەن نارسەنى كوڭىلمەن جاساماساڭىز ول ءتاتتى شىقپايدى. سول سياقتى ءار ادام ءوزىنىڭ تاڭداعان ماماندىعىن جاقسى كورسە, وندا ول ادامنان جاقسى مامان شىعادى دەپ ويلايمىن.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت!