سەربيانىڭ بەلگراد قالاسىندا كۇرەس تۇرلەرىنەن الەم چەمپيوناتى ءوتىپ جاتىر. الەمدىك دودانى الدىمەن ەركىن كۇرەس بالۋاندارى باستاعان. ەلىمىزدىڭ ەركىن كۇرەستەن ەرلەر قۇراماسى 1 التىن, 1 قولا مەدال ولجالادى. قازاق سپورتىنىڭ تاريحىندا ەركىن كۇرەستەن تۇڭعىش الەم چەمپيونى اتاعىن ريزابەك ايتمۇحان يەلەندى. 19 جاستاعى وعلان بەلگراد بوزكىلەمىندە 92 كەلى سالماقتا كۇرەسكە ءتۇسىپ, قارسىلاستارىنىڭ بارلىعىن ايقىن ۇتتى. ريزابەك فينالدىق بەلدەسۋدە ازەربايجاندىق وسمان نۋرماگومەدوۆپەن كۇرەستى. 0:2 ناتيجەسىمەن ۇتىلىپ جاتتى دا, التى مينۋتتىق بەلدەسۋدىڭ اقىرعى 40 سەكۋندى قالعاندا ەسەپتى تەڭەستىرىپ قانا قويماي, 5:2 ەسەبىمەن جاۋىرىنىن جەر يىسكەتتى.
ريزابەك جەڭىسىنەن كەيىنگى سۇحباتىندا «مەن 2019 جىلى 15 جاسىمدا استانا قالاسىندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا ەرىكتى بولىپ, ۇيىمداستىرۋشىلارعا كومەكتەستىم» دەگەندى ايتتى. ىلە الەۋمەتتىك جەلىدە ءدال سول وقيعانىڭ بەينەجازباسى دا تارادى. جانكۇيەرلەر «كەشەگى ۆولونتەر, بۇگىنگى چەمپيون» دەپ دە داقپىرتىن اسىردى. راسىندا ريزابەكتىڭ جەڭىسى كەزدەيسوقتىق پا؟ بەيبىت كۇننىڭ باتىر تۇلعالى بالۋانىن بالا كۇنىنەن كۇرەسكە باۋلىعان العاشقى باپكەرى ءھام اكەسى قانات ايتمۇحان مىرزادان سۇراپ, سۇحبات قۇردىق.
– قانات اعا, جەڭىس قۇتتى بولسىن. ريزابەك تاريحتىڭ جىلناماسىنا ەسىمىن التىن ارىپپەن قاشاپ جازدى دەسەك تە بولادى. بۇل جەڭىستى كەشەگى اتالارى ابىلسەيىت ايحانوۆ, امانگەلدى عابساتتاروۆ, امانجول بۇعىباەۆ, بۇگىنگى كۇندە ورتا بۋىن وكىلى سانالاتىن ماۋلەن مامىروۆ, يسلام بايرامۋكوۆ, كەيىنگى تولقىن وكىلدەرىنەن داۋرەن جۇماعازيەۆ, داۋلەت نيازبەكوۆ, نۇرقوجا قايپانوۆ سىندى بالۋاندار دا ارماندادى, سوعان جەتۋگە ۇمتىلدى. بىراق قازاق ەلىنىڭ ۋىسىنا ىلىكپەي, قانجىعاسىنا بوكتەرۋ بۇيىرماي كەلگەن ەركىن كۇرەستەن الەم چەمپيونى اتاعى ايتمۇحان اقساقالدىڭ نەمەرەسىنە بۇيىرعانىن تاريحي ءسات دەسەك قاتا ايتپاعان بولار ەدىك.
– ءسوزىڭىزدىڭ جانى بار. بۇل – اۋەلى جاراتۋشىنىڭ بىزگە بەرگەن ۇلكەن سىيى, نىعمەتى. جاساعان يەمىز وسىلاي بۇيىرىپ تۇر ەكەن. ەكىنشىدەن, توعىز جىل بويى بوزكىلەمنەن ءبىر ەلى اجىراماي, جاتتىعۋدان الىستاماي توككەن تەرىمىزدىڭ وتەۋى دەر ەدىم. ريزابەك ءۇيدىڭ تۇڭعىشى. 10 جاسىندا ءوزىم جەتەلەپ كۇرەس ۇيىرمەسىنە اكەلدىم. قولاستىمدا جاتتىعۋ جاسادى. تۇلپاردى تاي كۇنىنەن تانىعانداي, ۇلىمنىڭ كۇرەسكە دەگەن بەيىمدىلىگى, ىنتاسى بالا كۇنىنەن اڭعارىلاتىن.
– قازاقتا «قۇلدى ماقتاۋ ولتىرەدى» دەگەن ءسوز بار. ءبىزدىڭ حالىق ءوزى باتىرىن قۇرمەتتەپ, قۇشاعىنا قىسقاندا ەرەكشە دارىپتەيدى عوي. ريزابەك فينالعا شىققاندا دا قۇرمەتتەۋشىلەر كوپ, تىلەۋلەستىك تانىتقاندار دا قيساپسىز بولدى. پسيحولوگيالىق تۇرعىدان قالاي دايىندالدى؟
– ءبىز كاسىبي باپكەر بولعاندىقتان مۇندايدا اسا ساقتىقپەن قادام جاساپ, ءابجىل قيمىلدايمىز. جارتىلاي فينالدا جەڭىسكە جەتكەن سوڭ بىردەن فينالعا دەيىنگى ۋاقىتتا ريزابەكتىڭ جۇرتشىلىقتىڭ اراسىنان جىرىپ, ساياق الىپ كەتتىم. ويتكەنى ءوزىڭ ايتپاقشى جان-جاقتان قولداۋ, تىلەۋلەستىك موينىندا تۇرعان حالىقتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى مەن اماناتتى ودان بەتەر اۋىرلاتىپ جىبەرۋى مۇمكىن. بالا قانشا دەگەنمەن ەرەسەكتەر اراسىندا العاش رەت الەم چەمپيوناتىنا قاتىسىپ وتىر, قارسىلاسى دا وسال ەمەس, وتە تاجىريبەلى بالۋان. سوندىقتان دا ەشتەڭەگە الاڭداماسىن دەپ فينالعا بارىنشا سابىرلى قالپىندا شىعۋىن قامتاماسىز ەتتىك.
– ءبارىمىز دە جۇرەگىمىز كوتەرىلىپ وتىرىپ تاماشالادىق قوي وسمان مەن ريزابەكتىڭ بەلدەسۋىن. 2:0 ەسەبىمەن وسمان ۇستەم تۇردى, بەلدەسۋدىڭ بىتۋىنە 40 سەكۋند قانا قالدى. قانداي كۇيدە بولدىڭىز؟
– كىلەمنىڭ سىرتىندا تۇرىپ مەن مازاسىزدانسام بالام ودان بەتەر «جانىپ» كەتپەي مە؟ جانكۇيەرلەر ءۇشىن, سىرت كوزگە 40 سەكۋند وتە از ۋاقىت بولىپ سانالۋى مۇمكىن. بىراق سپورتشى ءۇشىن اجەپتەۋىر مەرزىم بۇل. 2:0 ەسەبىمەن ۇتىلىپ جاتىر, اسا قاتتى ۇپاي ايىرماسى جوق. جەڭەتىنىنە سەنىمدى بولدىم. راس, قارسىلاسى دا وڭايدان ەمەس. وسمان – الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن جۇلدەگەرى, ەۋروپا چەمپيوناتتارىندا ولجا سالىپ جۇرگەن وعلان. وعان دا الەم بىرىنشىلىگىنىڭ التىن مەدالى مەن بەلبەۋى قاجەت بولدى, سوعان بارىن سالدى. بىراق سوڭعى سەكۋندتاردا ول السىرەپ, دىڭكەلەدى. بىزگە دە كەرەگى سول بولاتىن, اقىرعى سەكۋندقا دەيىن ارپالىستى ريزابەك.
بۇل التىن مەدال, الەم چەمپيونى دەگەن اتاڭ كەزدەيسوق جەڭىس, جول-جونەكەي كەزىككەن جەتىستىك ەمەس. 9 جىلدىق ەڭبەك جاتىر مۇندا. بيىلعى جىلداعى ريزابەكتىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولىنا قاراڭىز, ونىڭ قانداي بابىنا ەنگەنىن باعامدايسىز. اقپان ايىندا الماتى قالاسىندا قازاقستاننىڭ جازعى سپارتاكياداسى ءوتتى. 92 كەلىدە چەمپيون اتاندى. ءساۋىر ايىندا ازيا چەمپيوناتىنىڭ فينالدىق بەلدەسۋىندە جاپون بالۋانىنا ەسە جىبەرىپ كۇمىس مەدال ولجالادى. الەمدىك رەيتينگتىك تۋرنيردە قولا مەدال بۇيىردى. جاستار اراسىندا الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى بولدى. بۇل دەگەنىڭىز بيىلدىڭ وزىندە ريزابەكتى قانداي دوداعا سالساڭ دا ناتيجەمەن ورالعانىن ايقىندايدى. مۇنىڭ بارلىعى دا شەلەكتەپ توككەن تەردىڭ وتەۋىنە بۇيىرعان جۇلدە. وسى الەم چەمپيوناتىنا دايىندىق جۇرگىزگەندە جان-جاقتان بىلىكتى باپكەرلەردى شاقىرتتىق, ۇلتتىق قۇرامانىڭ باپكەرلەرىمەن بىرلەسىپ ازىرلىك جۇرگىزدى ولار. مىنە, سونىڭ جەمىسى الەم چەمپيوناتىنىڭ التىن مەدالى. كوپشىلىك سۋدىڭ بەتىن عانا كورىپ, تەرەڭىنە بويلاي بەرمەيدى عوي, ايتپەسە ريزابەك 2019 جىلى ەرىكتىلىكپەن عانا شۇعىلدانعان جوق. بالا كۇنىنەن الەم چەمپيونى, جازعى وليمپيادا ويىندارىنىڭ التىن مەدالىن الامىن دەگەندى ماقسات ەتتى. سوعان جەتۋ ءۇشىن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا قازاقستان بىرىنشىلىگىن ءۇش مارتە جەڭدى, ازيا چەمپيوناتىندا ولجا سالدى. جاستار اراسىنداعى جەڭىسىن جوعارىدا ايتتىم. ءبىر اتتەگەن-ايى, ريزابەكتىڭ تۇڭعىش الەم چەمپيونى اتانعانىن قازاق بالۋاندارى اراسىنان شىققان تۇڭعىش وليمپيادا چەمپيونى جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ اعامىز كورە المادى. «مەن قاراكوزدەرىمىزدىڭ وليمپيادا, الەم چەمپيوناتتارىندا ولجا سالعانىن كورسەم» دەۋشى ەدى جارىقتىق, جەتە الماي كەتتى.
– ريزابەك الەم چەمپيونى اتانعان 92 كەلى وليمپيادالىق سالماق سانالمايدى. 97 كەلىگە اۋىسا ما ەندى؟
– مىندەتتى تۇردە, 92 كەلىدەگى سوڭعى دوداسى وسى سەربياداعى الەم چەمپيوناتى. ءبىز التىن ءۇشىن باردىق, سول بيىككە شىعا الدىق. ەندى جاتتىعۋدى ودان ءارى جۇرگىزىپ, وليمپيادالىق سالماق 97 كەلىگە وتەدى.
– قۇرمەتتەۋ, قوشەمەتتەۋ, توي-تومالاققا شاقىرۋ, ارتىق-اۋىس جيىن, مەرەكە سپورتشىنىڭ رەجيمىن بۇزباي ما؟
– ءبىز وعان جول بەرمەيمىز. رەسەيلىك مما شەبەرى, UFC چەمپيونى حابيب نۋرماگومەدوۆتىڭ اكەسى مارقۇم ابدۋلماناپ نۋرماگومەدوۆ ايتىپ ەدى, «بالا قانشا تالانتى تاس جارىپ تۇرسا دا تارتىپكە باعىنباسا تۇك وندىرە المايدى» دەپ. سوندىقتان دا بىزگە ءبىرىنشى كەزەكتە ءتارتىپ, جاتتىعۋ ماڭىزدى. استانا قالاسىندا سپورت مەكتەپ ينتەرناتىندا ءبىلىم الدى, ودان كەيىن الماتىداعى «شاڭىراق» سپورت مەكتەپ-كوللەدجىنە اۋىسىپ, وقۋىن سول جاقتا جالعاستىرىپ جاتىر. بىزگە ساپالى ءبىلىم الىپ, جاتتىعۋىن ۇزبە كەلەسى وليمپيادا ويىندارىنا ازىرلىكتى جۇرگىزۋ باستى ورىندا تۇرادى.
– ريزابەكتىڭ ءىنىسى دە ەركىن كۇرەسپەن شۇعىلدانادى ەكەن.
– ءيا, كىشى جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ەل بىرىنشىلىگىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى. جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىندا 4-ورىنعا تۇراقتادى. قىرعىزستاندا وتكەن ازيا چەمپيوناتىنىڭ التىن مەدال يەگەرى. جاستار اراسىندا يتاليادا وتكەن حالىقارالىق ءتۋرنيردىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى.