كامەرالار باقىلاپ تۇر...

رەسمي اقپاراتقا سۇيەنسەك, ەرتىس-بايان ءوڭىرى جول-كولىك وقيعا­لارىن تىركەۋ قۇرىلعىلا­رىمەن جابدىقتالۋ جونىنەن رەسپۋبليكادا ەڭ تومەنگى ورىنداردان كورى­نىپ وتىر. وزگە وبلىستارعا, تاياۋ­داعى سەمەي مەن استاناعا جول جۇرەتىندەر كوپ جاعدايدا «سەر­­گەكتىڭ» قىراعى كوزىنە ىلىگىپ, قوماقتى ايىپپۇل ارقالاپ قايتا­تىنى بار. مۇنداي زاماناۋي باقى­­لاۋ قۇرالدارى ءوڭىر ىشىندەگى قالالار مەن اۋدانداردا, جول بويلارىندا بولماعان سوڭ, بۇل جاقتىڭ جۇرگىزۋشىلەرى وزدەرىن ەركىندەۋ سەزىنەتىنى دە راس. سىرتتان كولىك ايداپ كەلەتىندەر پاۆلوداردى «جۇماق قالا» دەپ اتايتىنى دا سودان. الايدا تاياقتىڭ ەكىن­شى ۇشى بار دەمەكشى, اۆتوماتتى تىركەۋ قۇرىلعىلارىنىڭ جوقتى­عىن پايدالانىپ, كوشەدە جول ەرە­جەسىن بۇزاتىندار ازايماي تۇر. مىسال ءۇشىن پاۆلودار قالا­سىنداعى مىڭعا تارتا كوشە قيى­لىسىنىڭ 12-سىنە بارلىق جول اپاتتارىنىڭ ۇشتەن ءبىرى تيەسىلى. بۇل – رەسمي راستالعان اقپارات. الگىندەي اپپاراتتىق باقىلاۋ ورناتىلماعان جەرلەردى كەيدە «كيبەر-شەريف» سياقتى ءموبيلدى كەشەندەر اندا-ساندا ءسۇزىپ وتەدى. بىراق نەبارى 2 كەشەن شاھاردىڭ بارلىق اۋماعىن قاداعالاپ, جول ەرەجەلەرىن بۇز­عان­داردى اۆتوماتتى تىركەپ وتى­رۋ­عا ۇلگەرمەيدى. ونىڭ ۇستىنە بۇل كەشەندەر رەسپۋبليكالىق جولدارعا شىعىپ, اۆتوكولىك اعىنىن باقىلايدى. ءار «كيبەر-شەريف» ارقىلى كۇنىنە جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە 1 ملن تەڭگەگە جۋىق ايىپپۇل تولەمدەرى تۇسەدى ەكەن. قالاداعى تاكسي جۇرگىزۋشىلەرى مەن قالاارالىق باعىتتا جولاۋشىلار تاسىمالدايتىندار (نەگىزى ەرەجەنى كوبىنە سولار بۇزادى) جىلجىمالى كومپيۋتەرلىك توسقاۋىلدان اينالىپ ءوتۋدىڭ ايلا-شارعىلارىن دا ويلاپ تاپقان. ولار ارنايى ۆاتساپ چاتتاردا «شەريفتەردىڭ» قاي باعىت, اۋماقتا جۇرگەنىن ءبىر-بىرىنە الدىن الا حابارلاپ وتىرۋعا ماشىقتانىپ العان. ال قالاداعى كەيبىر كوشە قالتارىستارىندا تۇرعان بەينەكامەرالار تەك باعدارشامنىڭ قىزىل تۇسىنە ءوتىپ كەتكەندە نەمەسە جىلدامدىق شەگىنەن اسىرعاندا عانا ارەكەت ەتەدى. كوپتەگەن كوشە قيىلىسى كامەرامەن مۇلدە قامتىلماعان. ابايسىزدا كولىكتەر سوقتىعىسىپ نەمەسە ادام قاعىپ كەتسە, كىمدىكى دۇرىس, كىمدىكى بۇرىس ەكەنىن دالەلدەۋدىڭ ءوزى ماشاقات.

جەرگىلىكتى جول پوليتسەيلەرى بۇل ماسەلەنى ايتۋداي-اق ايتىپ كەلەدى. وكىنىشكە قاراي, قا­زى­نادان ءبولىنىپ جاتقان قوماق­تى قاراجات جوق. بىلتىر كوشە­لەردەگى قاۋىپسىزدىكتى ارتتىرۋ ماق­سا­تىندا ەۋروپالىق ستاندارت­قا جا­قىن جوبالار جۇزەگە اسادى دەپ كوزدەلگەن. سونىڭ ءبىرى – Q88 قازاقستاندىق ۋربانيستەر قاۋىمداستىعى ۇسىنعان «Vision Zero Pavlodar» تۇجىرىمى. بۇل جوبا وعان دەيىن الماتى شاھا­رىن­دا جۇزەگە اسىپ, وڭتۇستىك اس­تا­نانىڭ جولدارىنداعى جول-كو­لىك اپاتتارىن بارىنشا كەمى­تىپ, اپاتتان قايتىس بول­عان­دار­دىڭ سانى دا ازايعانى باي­قالعان. مەكتەپتەر الدىنداعى كوشە­لەردىڭ كولىك اعىنىن ازايتۋ, جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولىن بيىكتەتىپ سالۋ, جارىقتاندىرۋدى كۇشەيتۋ باعىتتارى بۇل جوبانى تالقىلاۋشىلاردىڭ كوڭىلىنەن شىققانداي ەدى. وبلىس بيلىگى بۇل تۇجىرىمدى قۇپتاعانداي بولعانىمەن, ارتىنشا ول ءسوز جۇزىندە عانا قالدى.

كوشەلەر مەن اۆتوجولداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ما­سەلەسى جۋىقتا وبلىستىق احۋال­دىق ورتالىقتا كەزەكتى رەت قوز­عالدى. ءوڭىردىڭ باس پولي­تسەيى ۆاسيلي سكليار اتاپ وتكەندەي, ايماقتاعى جول-كولىك وقيعالارىنا نەگىزىنەن كولىك يەلەرىنىڭ جىلدامدىقتى شامادان تىس اسىرۋى سەبەپ بولادى. اپاتتاردىڭ 20 پايىزىندا ادام ءولىمى تىركەلىپ وتىر. «جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىنىڭ بۇزىلۋىن تىركەيتىن قۇرالدارمەن جابدىقتالۋ دەڭگەيى ءبىزدىڭ وبلىستا وتە تومەن, 20 ءوڭىردىڭ اراسىندا 19-ورىندا تۇرمىز. جول-كولىك وقيعالارىنىڭ سانىن ازايتۋ جانە قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تىركەۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەلەرىن ەنگىزۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىز. بۇل پوليتسيا دەپارتامەنتىنە قاراستى جەدەل ارەكەت ەتۋ ورتالىعىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتە تۇسەر ەدى», دەيدى ول.

بەلگىلى بولعانداي, الداعى جىلدارى پاۆلودار, ەكىباستۇز, اقسۋ قالالارى مەن اۆتوجولداردا 390 اپپاراتتىق-باعدارلامالىق كەشەن مەن 6,5 مىڭنان استام باقىلاۋ كامەراسىن ورناتۋ جوس­پار­لانعان. كامەرالاردىڭ دەنى حالىق كوپ جۇرەتىن كوشەلەر­دە, كوشە قيىلىستارىنا قويىل­ماق. جەرگىلىكتى فيرمالار بۇل ىسكە ۇلەس قوسۋعا ىنتا­لى. دەي­ تۇر­عانمەن ماماندار بەينە­باقى­لاۋ جۇيەسىنىڭ نەگىزگى مىندەتى جۇرگىزۋشىلەردى ايىپپۇل سالىپ جازا­لاۋ ەمەس, تۇرعىنداردىڭ قاۋىپ­سىزدىگىن شىنايى تۇردە قاۋىپ­سىز ەتە ءتۇسۋ, جول-كولىك وقيعالارى مەن قىلمىستىڭ سانىن ازايتۋ ەكەنىن ەسكە سالدى.

پاۆلودار وبلىسى