زاڭسىز قۇرىلىستىڭ زاردابى

جوعارىدا اتاپ وتكەن قۇرىلىس جۇمىستارىنا 383 كومپانيا مەن 138 تەحنيكالىق قاداعالاۋ ۇيىمى جۇمىلعان. بيىل قۇرىلىس نىساندارىنا جۇرگىزىلگەن 740 تەكسەرۋ شاراسى بارىسىندا 956 زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالىپ, جاۋاپتىلار 187 ملن تەڭگە ايىپپۇل ارقالاعان. بۇل قالا اكىمدىگىنىڭ جوسپاردان تىس تەكسەرۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە جۇزەگە اسقان ءىستىڭ ءبىر پاراسى عانا.

«زاڭسىزدىقتاردى جويۋعا 779 نۇس­قاما بەرىلدى. ساپاسىز قۇرىلىس جانە قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارىن جۇر­گىزگەنى ءۇشىن 312-باپ بويىنشا 35,7 ملن تەڭگە سوماسىندا 47 مەردىگەر ۇيىم جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. ونىڭ بىرقاتارى – بيۋدجەتتىك نى­­سان­­دار­دىڭ قۇرىلىسىمەن اينالىسىپ جات­قان مەر­دىگەر ۇيىمدار مەن كوممەر­تسيا­­لىق عي­ما­­رات­تاردى سالىپ جاتقان 33 مەر­­­دى­گەر. جىل باسىنان بەرى زاڭسىز سالىن­­­­عان نىسانداردى بۇزۋ تۋرالى 53 تا­لاپ-ارىز سوتقا جولداندى. 17 تالاپ-ارىز قا­­­نا­­­­عات­تان­دىرىلىپ, قالعان نىسان­دار­­دىڭ ماسە­لەسى ءالى دە قارالىپ جاتىر. لي­تسەن­­­زيا­دان كەيىنگى باقىلاۋ قورى­تىن­­دى­سى بو­­يىن­شا 20 قۇرىلىس ليتسەن­زياسى­نىڭ قىز­­­مە­تى ۋا­قىتشا توقتاتىلدى, 247 لي­تسەن­­­زيا­­­نىڭ كۇشى جويىلدى», دەيدى الما­تى قا­لا­سى قالا قۇرىلىسىن باقىلاۋ باسقار­ما­سى باس­شىسىنىڭ ورىنباسارى ولجاس تولەباەۆ.

الماتى اۋماعى جىل سايىن ۇلعايىپ كەلەدى. اسىرەسە تاۋ بوكتەرلەرىنە قۇرى­لىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋ سەيسميكا­لىق وشاقتا ورنالاسقان قالا ءۇشىن قان­شالىقتى قاۋىپتى ەكەنى ايتىلسا دا, قۇلاق اسقان ەشكىم جوق. وتكەن جىلدان بەرى قالا قۇرىلىسىن باقىلاۋ باسقارماسى مەگاپوليستىڭ تاۋلى القاپتارىندا زاڭ­سىز سالىنىپ جاتقان 52 قۇرىلىس نى­سا­نىن انىقتاعان. اتاپ ايتار بولساق, بوستاندىق اۋدانىنداعى – 21, مەدەۋ اۋدانىنداعى – 24, ناۋرىزباي اۋدا­نىنداعى 7 نىسانعا قاتىستى ءىس قوزعالعان. ماماندار انىقتالعان 52 نىساننىڭ ىشىنەن سوتقا 42 تالاپ ارىز جولدانعانىن, 7 نىسان بويىنشا تالاپ ارىز دايىندالىپ جاتقانىن, ال قالعان 3 قۇرىلىس نۇكتەسىن تەكسەرۋ جۇمىستارى ءالى دە جالعاساتىنىن جەتكىزدى.

بۇگىنگى تاڭدا ساۋلەت-قۇرىلىس با­قىلاۋ ورگاندارى ينسپەكتسيالاۋ شەڭ­بەرىندە قۇرىلىس نىساندارىنا كەدەرگى­سىز كىرۋ قۇقىعىنان ايىرىلعان. ياعني ولار تەكسەرۋ جۇمىستارىن كاسىپكەر­­لىك كودەكسىنە سايكەس رەسمي وتىنىشتەر نە­گىزىندە عانا جۇرگىزە الادى. الماتى قالاسى اكىمىنىڭ باستاماسى بويىنشا تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ءتارتىبىن قايتا قاراۋ جانە سالىنىپ جاتقان وبەكتىلەرگە باقى­لاۋدى كۇشەيتۋ جونىندە زاڭعا تۇزە­تۋلەر ەنگىزۋ سۇرالعان. بۇل ماسەلە پرە­زيدەنتتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن الماتى قا­لاسىن دامىتۋعا ارنالعان جيىندا دا ايتىلعان بولاتىن. بۇگىندە ءتيىستى زاڭ جوباسى پارلامەنتتىڭ قاراۋىنا جىبەرىلگەن.

جىلدار بويى جيناعان قارجىسىن قۇيىپ, باسپاناعا قول جەتكىزبەك تۇگىلى باسى داۋعا قالىپ تابالدىرىق توزدىر­عاندار از ەمەس. قالا بيلىگى جىلجىمايتىن م ۇلىك ساتىپ الۋدى جوسپارلاپ جۇرگەن تۇرعىندارعا ءوزى الۋعا نيەتتەنگەن تۇرعىن ءۇي كەشەنىنىڭ قۇجاتتارىن قالا قۇرىلىسىن باقىلاۋ باسقارماسى ارقى­لى تەكسەرىپ الۋعا شاقىردى. ازاماتتار جەدەل جەلى ارقىلى جانە +7 705 89 66 000­ WhatsApp ءنومىرى بويىنشا تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇجاتتارى تۋرالى تولىق اقپارات الا الادى.

– قالانىڭ قۇرىلىس سالاسىن با­قى­لاۋدى بارىنشا كۇشەيتۋ قاجەت. كەي­بىر الىپ كومپانيالار تەكسەرۋگە دەس بەرمەۋگە تىرىساتىنى انىق. ءتار­تىپتى بارىنشا قاتاڭداتىپ, ءار نىساندى بۇگە-شىگەسىنە دەيىن قاداعالاعان ابزال. «جامان ايتپاي جاقسى جوق». تۇركياداعى دۇلەي ءدۇمپۋ تالاي قاتەلىك­تىڭ بەتىن اشىپ بەردى. كەيىنگى جيىرما جىلدا تەكتونيكالىق ايرىقتارعا جاقىن ورنالاسقان جەرلەردە, ءتىپتى تاۋ بوكتەرلەرىنە دەيىن تۇرعىن ۇيلەر سالىنىپ كەتكەنىن بىلەسىزدەر. توسىن زالال كەلسە, زاڭسىز سالىنعان قۇرىلىستىڭ زاردابى سوندا بولادى. ودان كەيىن تۇر­عىن ءۇي الاڭدارىنداعى كولىك تۇراقتا­رى­نىڭ مولشەرى ەسەپتەلمەيدى. «اقكەنت» شاعىن اۋدانىنداعى ءورت كەزىندە جول جيەگىنە جاعالاي قويىلعان كولىكتەردىڭ كەسىرىنەن قۇتقارۋ قىزمەتىنىڭ اپات ورنىنا جاقىنداۋى قيىنعا سوققانىن كوردىك. تار قالانى ودان ءارى تارىلتپاۋ ءۇشىن اياداي اۋماققا ونداعان قاباتتى ءۇي سالۋدى توقتاتۋ كەرەك, – دەيدى قوعام بەلسەندىسى نۇرلان اسقار ۇلى.

ساراپشىلاردىڭ بولجامىنشا, 2030 جىلعا قاراي الماتى حالقىنىڭ سانى –2,5 ميلليونعا جەتەدى. ال 2040 جىلى – 3 ملن, 2050 جىلعا قاراي – 3,6 ميلليونعا دەيىن ءوسۋى ىقتيمال. تابيعي ءوسىم 2021 جىلعى 47 پايىزدان 2050 جىلعا قاراي 60 پايىزعا دەيىن ارتادى. قالانىڭ باس جوسپارىن ازىرلەۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى تامارا زالوگينانىڭ پىكىرىنشە, مۇنشا حالىقتى باسپانامەن قامتۋ ءۇشىن 2040 جىلعا دەيىن 45,6 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالىنۋعا ءتيىس. ال مۇنشا حالىق­تىڭ الاڭسىز ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن 2040 جىل­عا قاراي تاعى دا 188 مەكتەپ پەن 300-دەن استام بالاباقشا قاجەتتىگىن ەسكەرسەك, مە­گاپوليستە قۇرى­لىس نىساندارىنىڭ سانى جىل ساناپ ۇلعايا بەرەتىنى انىق. ال ولار­دىڭ زاڭ تالابىنا ساي بوي كوتەرۋى قۇرى­لىس ساپاسىن باقىلاۋعا كەشەندى كوزقا­راس قاجەت ەكەنىن تاعى ءبىر ەسكە سالادى.

الماتى