قاراجال قالاسىنىڭ كەلەشەگى

قاراجالدىڭ قوينىندا جاسى­رىن­عان قازىنا بارى حح عاسىر­دىڭ باس كەزىندە-اق بەلگىلى بولعان. بىراق بۇل ولكەنىڭ كەشەندى تۇردە يگەرىلە باس­تاۋى عالىم قانىش ساتباەۆتىڭ ەسى­مى­مەن تىكەلەي بايلانىستى. 1947 جىلى قاراعاندىدا وتكەن كسرو جانە قاز­كسر عىلىم اكادەميالارىنىڭ بىر­­لەس­­كەن كوشپەلى ماجىلىسىندە تەمىر, مار­گا­نەتسكە باي كەن ورنىن يگەرۋ تۋرالى ناقتى ءسوز بولادى. ءسويتىپ, سول تۇستا جۇمىسشىلار كەنتىنىڭ العاشقى قازىعى قاعىلادى.

كەن يگەرۋ تەك جەر قويناۋىنا قا­­تىس­تى ەمەس. ەڭ الدىمەن, تەمىر جول­­عا كوپ ارقا سۇيەۋگە تۋرا كەلەدى. 1955 جىلى «اتاسۋ – قاراجال» تەمىر جولى پاي­دالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن ولكەدە ءوندىرىس قارقىندى دامي باس­تادى. «باتىس قاراجال» كارەرى ىسكە قو­سىلىپ, «اتاسۋرۋدستروي» ترەسى قۇ­رىلدى. وسىنداي ىرگەلى ىستەردىڭ ارقاسىندا 1956 جىلى قاراجالدان العاشقى جوعارى ساپالى كەن تيەلگەن پلات­فورمالار رەسەيدىڭ ۋرال مەتال­لۋرگيالىق كومبيناتىنا جول تارتتى.

ءوندىرىس دامىعان جەردە الەۋمەتتىك-مادەني ءومىردىڭ دە كورىگى قىزا تۇسەتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. 1957-1958 جىلدارى قاراجالدا ەكى پاتەرلى كوتتەدجدەر, ساۋدا جانە قوعامدىق تاماقتاندىرۋ كاسىپورىندارى, بالاباقشالار, مەكتەپتەر, ەمدەۋ مەكەمەلەرى پايدا بولدى. 1957 جىلى قاراجال جىلۋ-ەلەكتر ورتالىعى ىسكە قوسىلدى. تۇرعىندار جىلۋمەن, سۋمەن قامتاماسىز ەتىلدى. وسىنىڭ ءبارى ارينە, حالىقتىڭ ەرتەڭگە دەگەن سەنىمىن نىعايتتى, قۇلشىنىس, جىگەرىن جاني ءتۇستى.

1970-جىلداردىڭ باس كەزىندە جايرەم كەن ورنىن يگەرۋگە قاتتى كوڭىل ءبولىندى. قاراجال قالاسىنا قاراستى جايرەم كەنتى بۇكىلوداقتىق ەكپىندى كومسومولدىق قۇرىلىس بولىپ جاريالاندى. كەڭەس وداعىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن اعىلعان جاستار ولكە­نىڭ دامۋىنا زور ۇلەسىن قوستى.

وكىنىشكە قاراي, وداقتىڭ ىدىراپ, ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ ءۇزىلۋى قالانىڭ دامۋىنا كەرى اسەرىن تيگىزبەي قويمادى. تۇرعىندار جان-جاققا كوشە باستادى. قۇلدىراۋ باستالدى. دە­گەنمەن, كەيىنگى جىلدارى قالانىڭ ەكىنشى تىنىسى اشىلعانداي. قازىر قالا تەرريتوريا­سىندا «جايرەم تاۋ-كەن بايىتۋ كومبيناتى» اق, «وركەن اتاسۋ» جشس-ءنىڭ «وركەن» وكىلدىگى, باريتتىك اۋىرلاتقىش شىعاراتىن «Karazhal Operاting», تەمىر-مارگانەتس كەنىن وندىرەتىن «Indjaz», باريت كونتسەنتراتىن وندىرەتىن «Mining Technology KZ», تاۋ جىنىستارى ماسساسىن (تەمىر, مارگانەتس) وڭدەيتىن «Global Mining Technology» سەرىكتەستىكتەرى جۇمىس ىستەپ تۇر.

ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ قۇرىلۋى قارا­جالدىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرە باستادى. وبلىستىق ماڭىزى بار «قاراجال – اتاسۋ» تاس جولى قالپىنا كەلتىرىلدى. بيىل عانا قاراجالدا – 19, جايرەم كەنتىندە 13 كوشە جولى جاڭارتىلدى. سونىمەن بىرگە №3, 7 مەكتەپتەردىڭ ستاديوندارى جوندەلىپ, سپورت زالدارى جىلۋ جۇيەلەرىنە قوسىلدى. قالادا كەلەسى جىلى جاڭا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستالماق. دەنساۋلىق ساق­تاۋ سالاسىنداعى كەمشىلىكتەر دە بىر­تىن­دەپ جويىلىپ كەلەدى.

قاراجال حالقىنىڭ بۇقارالىق سپورت­پەن شۇعىلدانۋىنا جاعداي جاساۋ ماقساتىندا جاڭا سپورت نىسان­دا­رىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. وڭىر­دە باسسەين سالۋ قولعا الىنسا, جايرەم كەنتىندە باسسەينى بار دەنە­شىنىقتىرۋ جانە ساۋىقتىرۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىسىنا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەنىپ, «گور­نياك» ستاديونىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جونىندەگى جوبا دا ىسكە اسىرىلۋدا. قاراجال 60 جىلدىق مەرەيتويىن وسىنداي جەتىستىكپەن جوعارى دەڭگەيدە اتاپ ءوتتى.

ۇلىتاۋ وبلىسى,

قاراجال قالاسى