حالىقارالىق ماركەتپلەيس كاسىپكەرلەرگە قانداي مۇمكىندىك بەرەدى؟

قازاق ونىمدەرىنە قىزىعاتىندار كوبەيدى

بۇل ءوز كەزەگىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا وڭتايلى اسەر ەتتى. سونىمەن قاتار مەملەكەت كاسىپ­ورىن­­داردىڭ ەكسپورتتىق شىعىن­دا­رىن دا وتەيدى. ءونىمنىڭ قۇرامداس بولىك­تەرىندە وتاندىق ماتەريال ۇلەسى قانشا­لىقتى كوپ بولسا, الاتىن وتەماقى دا سونشالىقتى جوعارى بولماق. كەيىنگى بىرەر جىل بەدەرىندە كاسىپكەرلەر نەسىبەسىن كوبەيتۋگە حالىقارالىق ماركەتپلەيستەر قوماقتى ۇلەس قوسىپ جاتىر. سونىڭ ءبىرى – جاھاندىق الپاۋىت «Alibaba.com» ەلەكتروندى ساۋدا الاڭى. «Alibaba» – الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندەگى ميلليونداعان ساتىپ الۋشى مەن جەتكىزۋشىگە قىزمەت كورسەتەتىن, كوتەرمە ساتىپ الۋعا ارنالعان حالىقارالىق كوشباسشى پلاتفورما.

ونىڭ كومەگىمەن كاسىپكەرلەر ءوز تاۋارىن ەكسپورتقا وڭاي شىعارادى. قازىر Alibaba.com الاڭىندا 7 500 وتاندىق تاۋار كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلىپ جاتىر. «QazTrade» ساۋدا ساياساتىن دامىتۋ ورتالىعىنىڭ بىزگە بەرگەن اقپاراتى بويىنشا وتاندىق تاۋارلار اراسىنان, اسىرەسە, ۇن, بال, ەت, وسىمدىك مايى, جارما, استىق ونىمدەرى, كەبەك, مال ازىعى ەرەكشە سۇرانىسقا يە. ەلەكتروندى الاڭعا شىعارىلعان قاتىسۋشىلاردىڭ 90 پايىزى – شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى.

«QazTrade» ساراپشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, وتاندىق وندىرۋشىلەر حالىقارالىق ماركەتپلەيس ارقىلى قىتاي, وزبەكستان, ءباا, تۇركيا, رەسەي كومپانيالارىمەن كەلىسىمشارتتار جاساسقان. كەيىنگى كەزدە ەۋروپا ەلدەرى, موڭعوليا, اقش, يران تاراپىنان دا ءبىزدىڭ ونىمدەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىق بايقالادى.

«ماركەتپلەيس – B2B («business to business») پلاتفورما, ياعني ساتىپ الۋ­شى مەن جەتكىزۋشىنى بايلانىستىرادى, بىراق ءوزى تاۋار جەتكىزۋمەن اينالىسپايدى. تاۋار پارتياسىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن الەۋەتتى ساتىپ الۋشى ساتۋ­شىعا سۇرانىس جىبەرەدى جانە تاۋاردى جەت­كىزىپ بەرۋ بويىنشا بارلىق شارت پەن ءمان-جايدى تالقىلايدى. Alibaba ار­قى­لى ەكسپورتتى جۇزەگە اسىراتىن كومپانيا ءداستۇرلى ەكسپورتتىق جەتكىزۋ كەزىن­دەگىدەي پروبلەمالار سپەكترىنە تاپ بولادى. بۇل رەتتە پلاتفورمانىڭ حالىق­ارالىق ونلاين B2B كورمە ەكەنىن, وعان ءبىر ساتتە ميلليونداعان ادام مەن ەكسپورت­تاۋشىلاردىڭ كىرىپ, الەۋەتتى ساتىپ الۋشىعا ءوز ءونىمىن كورسەتەتىنىن ءتۇسىنۋ كەرەك. ءبىزدىڭ وندىرۋشىلەردىڭ مىن­دەتى – الەۋەتتى ساتىپ الۋشىلاردى قىزىق­تى­رۋ», دەيدى «QazTrade» ساراپشىلارى.

«QazTrade»-ءنىڭ كومەگى نەدە؟

كەرى بايلانىس تا – ەلەۋلى فاكتور. ستا­تيستيكا بويىنشا كەلىپ تۇسكەن سۇرا­نىس­تارعا دەرەۋ جاۋاپ بەرەتىن كومپانيالار ءوز تاۋارلارىن تابىستى ساتادى ەكەن. ارينە, سۇرانىس تۇسكەننەن كەيىنگى مامىلە جاساسۋ ءداستۇرلى ەكسپورتتاۋ ادى­سى­نەن وزگەشە ەمەس. بۇل رەتتە باستى پروبلەما رەتىندە لوگيس­تيكانى ايتۋعا بولادى دەيدى ماماندار. بەلگىلى ءبىر ەلدەرگە قازاقستاننان تاۋاردى جەڭىل ءارى ارزان شىعارۋ ءار كەز مۇمكىن بولا بەرمەيدى. بۇل رەتتە ساۋدا ساياساتىن دامىتۋ ورتالىعى وتاندىق ەكسپورتتاۋشىلارعا ەكسپورتتىق قىزمەتتىڭ بارلىق كەزەڭىندە اقپاراتتىق جانە كونسۋلتاتسيالىق قىزمەت كورسەتەدى. قىزمەتتەر قاتارىنا كوپتەگەن يگى مۇم­كىن­دىك كىرەدى. اتاپ ايتقاندا, تارتىمدى نارىقتاردى تاڭداۋ, الەۋەتتى جەت­كىزۋ­شىلەردى ىزدەۋ, تاۋار جەتكىزۋدى ۇيىم­داس­تى­رۋ, وڭتايلى جەتكىزۋ مارشرۋتىن تابۋ.

Alibaba Group ستراتەگيالىق دامۋ بو­­يىنشا ۆيتسە-پرەزيدەنتى كريس زوۋدىڭ ايتۋىن­­­­شا, پلاتفورماداعى ەڭ تانىمال تاۋارلار – تاماق جانە سۋسىن, اۋىل­شار­ۋا­شىلىق ونىمدەرى, ءسان جانە دەن­ساۋ­لىق تاۋارلارى, كيىمدەر.

«ولاردىڭ كوبىن قازاقستاندىق كاسىپ­ورىندار مەن وڭىردەگى كورشىلەس ەلدەر­دىڭ كومپانيالارى ۇسىنا الادى. ەگەر Alibaba.com بۇرىن ۆەتنام جانە اقش جەتكىزۋشىلەرىنە قىزىقسا, وسى جىلدان بەرى الاڭ قازاقستانعا كوبىرەك كو­ڭىل بولۋگە كوشتى. ءبىز ساتۋشىلار ارا­سىندا دا, ساتىپ الۋشىلار اراسىندا دا قازاقستاندىق ونىمدەرگە قاراي با­عىت­تالىپ جاتقان ۇلكەن بيزنەس-بەل­سەن­دىلىكتى بايقاپ وتىرمىز. قازىر ءبىز تا­ۋارلاردىڭ قاي ساناتتارىنىڭ ەكسپورت­تىق باعدارلانۋى جوعارى ەكەنى تۋرالى زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ جاتىرمىز, ولاردىڭ الەۋەتىن زەرتتەپ, الاڭدا تابىسقا جەتە الاتىن كومپانيالاردى «QazTrade»-پەن بىرگە انىقتايمىز», دەيدى ك.زوۋ.

ورتالىق ازيا بويىنشا اعا بيزنەس-مەنەدجەر دەنيەل چجوۋ قازاقستاندىق وندىرۋشىلەردىڭ جەڭىل تاعام, تۇقىم, كەپ­­تىرىلگەن جەمىس, كونديتەرلىك ءونىم, كونسەرۆى, حالال ەت وندىرىسىنە باعدار­لان­عا­نى دۇرىس بولار ەدى دەيدى.

Alibaba قويعان تالاپ

كاسىپكەرلەر ءۇشىن ەڭ قىزىعى – پلات­فور­ماعا شىعۋ ءۇشىن قانداي تا­لاپتاردىڭ قويىلاتىنى. ورتالىق ما­مان­دارىنىڭ تۇسىندىرۋىنشە, كومپانيا­لار­دى ىرىكتەۋ قازاقستاندىق تاۋار ون­دى­رۋ­شىلەرى مەن ساۋ­دا كومپانيالارىن ىرىكتەۋدىڭ بەكىتىلگەن ەرەجەسىنە سايكەس جۇرگىزىلەدى. ىرىكتەلىپ شىققان كوم­پا­نيالاردىڭ بارلىعىنا Gold Sup­plier مار­تەبەسى بار اككاۋنتتار بەرى­لە­دى. ەرە­جە بو­يىنشا ىرىكتەۋگە ءتيىستى كۆا­لي­في­كا­تسيالىق تالاپتارعا جاۋاپ بەرەتىن ۇيىم­دار قاتىسا الادى. بۇل رەتتەگى ەڭ باس­تى كريتەري – تاۋاردىڭ شىعۋ تەگى تۋرالى سەرتيفيكاتتىڭ بولۋى. مەملەكەت قول­دا­ۋىمەن پلاتفورماعا شىعارىلاتىن بارلىق ءونىم ەلىمىزدە وندىرىلگەن بولۋعا ءتيىس.

سونداي-اق كاسىپكەرلىك قىزمەت سۋبەك­­­­تىسى رەتىندە تىركەلگەننەن باس­تاپ ىرىك­­­­تەۋگە قاتىسۋعا ءوتىنىم بەرگەنگە دە­يىنگى ارالىق 6 ايدان از بولماۋى كەرەك. پلاتفورمادان ورىن الۋعا ءۇمىتتى كان­ديداتتىڭ سالىق بەرەشەگىنىڭ بار ەكەنى دە تەكسەرىلەدى. سالىق قارىزى بول­سا, ىرىكتەۋگە جىبەرىلمەيدى. وعان قوسا ەكسپورتتىق قىزمەتتى اتقارۋ ءۇشىن ءتيىس­تى جەتكىلىكتى رەسۋرسى بار ەكەنىن دە دالەلدەي الۋى شارت. تاعى ءبىر ايقىن تالاپ – پلاتفورماعا ۇمىتكەر كومپانيا­دا اعىلشىن ءتىلىن مەڭگەرگەن ءبىر شتاتتى جۇمىسكەردىڭ بولۋى. تسيفرلانعان كونتەنتى بار رەسمي سايتىنىڭ بولۋى, ياعني كاسىبي فوتولارى, تاۋاردىڭ بەينە سيپاتتاماسى, كومپانيانىڭ بەينە تانىستىرىلىمى, اعىلشىن تىلىندەگى ءونىم كاتالوگىنىڭ بولۋى دا – مىندەتتى تالاپتار قاتارىندا.

Gold Supplier مارتەبەسى

بيىل 70 شاعىن جانە ورتا بيزنەس كاسىپورنى «التىن» اككاۋنت مارتەبەسىن يە­لەنبەك. بۇل مۇمكىندىك ولارعا ءبىر جىلعا بەرىلەدى. «التىن» اككاۋنتتىڭ بولۋى ارقىلى پلاتفورمادا كومپانيانىڭ ميني-سايتى راسىمدەلىپ, قايتارىمسىز نەگىزدە Alibaba.com رەسمي سەرۆيس-سەرىك­تە­سىنەن سەرۆيستىك قولداۋ الادى.

ەرەكشە مارتەبەگە يە بولعان جەتكىزۋ­شىلەر Alibaba الاڭىنىڭ ماركەتينگتىك قۇرالدارىن پايدالانا الادى. ونى قالاي پايدالانۋ كەرەكتىگىن «QazTrade» ءاربىر قاتىسۋشىعا ەگجەي-تەگجەي ۇيرەتەدى. بۇل قۇرالدار – جارناما, ونلاين-اۋدارماشى, جاريا سۇرانىستار سەرۆيسى. ساۋدا الاڭىنىڭ پاراقشاسىندا ساتىپ الۋشى ونلاين-دۇكەندى, تاۋاردىڭ, كوم­پانيانىڭ تاۋار اتاۋلارى جازىلعان كا­تا­­لوگتىڭ قايدا ورنالاسقانىن كورە الادى.

Gold Supplier – تاۋار جەتكىزۋشىنىڭ پرەميۋم-مارتەبەسى. ونداي جەتكىزۋشى­لەر­گە ءوز تاۋارىن ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن كەشەندى تاسىلدەر قولجەتىمدى. اۋديتوريانى مەيلىنشە مولىنان قامتي الادى. Gold Supplier – Alibaba.com كاتالوگىنداعى كوم­پانيالاردىڭ اقىلى مۇشەلىگى. وسى مارتەبەگە يە بۇكىل جەتكىزۋشى زاڭ­دىق مارتەبەسىن جانە كومپانيا كەڭ­سە­سىنىڭ فيزيكالىق بار ەكەنىن (زاۋىت, قويما) راستايتىن ۆەريفيكاتسيادان وتۋگە مىندەتتەلەدى. Gold Supplier Membership-ءتى پايدالاناتىن كومپانيالار ميني-سايتتان بولەك مىناداي يگىلىكتەرگە قول جەتكىزەدى: تاۋارلار مەن قىزمەتتەردى كەز كەلگەن مولشەردە ورنالاستىرا الادى, ىزدەۋ جۇيەسىندە باسىمدىققا يە, Rate for quotation (RFQ) جاريا سۇرانىستاردىڭ تەندەرلىك بازاسىنا قولجەتكىزەدى, cاتىپ الۋشىلاردىڭ سەنىمى.

«تەكسەرىستەن ءساتتى وتكەننەن كەيىن جەتكىزۋشى Gold Supplier (التىن جەتكىزۋ­شى) بەلگىسىن كومپانيا اتاۋىنىڭ قاسىنا ورنالاستىرۋ قۇقىعىن يەلەنەدى. بۇل بەلگى جەتكىزۋشىنىڭ قىزمەتى زاڭدى جانە تىركەلگەنىن ايگىلەيدى. سونىمەن قاتار بەلگىدە جەتكىزۋشىنىڭ (ساتۋشىنىڭ) بۇل مارتەبەنى قانشا ۋاقىت يەلەنىپ كەلە جاتقانى كورسەتىلىپ تۇرادى. ىرىكتەۋدەن ىركىلمەي وتكەن كومپانيالارعا ەكسپورتتى باستاۋ ءۇشىن وپتيمالدى قىزمەتتەر پاكەتى ۇسىنىلادى. سوندىقتان ەلەكتروندى الاڭقايدا جۇمىستى ەشقانداي تاجىريبەسىز باستاپ كەتۋ دە قورقىنىشتى ەمەس», دەيدى ماماندار.

«QazTrade» ساۋدا ساياساتىن دامىتۋ ورتالىعى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اسەل ەگەمبەرديەۆانىڭ ايتۋىنشا, «التىن» اككاۋنت الۋ – ءىستىڭ تەڭ جارتىسى عانا.

«الەۋەتتى سەرىكتەستەرمەن ءتيىمدى جۇ­مىس ىستەۋ جانە ساتىلىمدا تابىسقا جەتۋ بيزنەسمەننىڭ قانشالىقتى كۇش سالۋىنا بايلانىستى. ناتيجەگە جەتەمىن دەپ ناقتى ماقسات قويعان كاسىپكەر كوم­پا­نيا ىشىندە مونيتورينگ جۇرگىزەدى, اعىلشىن ءتىلىن مەڭگەرگەن جاۋاپتى مەنەدجەردى بەكىتەدى, كونتاكتىلەر بازاسىن جينايدى, سەرۆيستىك سەرىكتەستەرمەن ۇيلەسە قىز­مەت اتقارادى. «QazTrade» ءوز تاراپى­نان ەكسپورتتاۋشىلارعا e-commerce قىر-سى­رىن ءتۇسىندىرۋدى, كون­سۋلتاتسيالىق قىزمەت كورسەتۋدى توقتاتپايدى», دەيدى ول.

3 جىلدا – 300 ملن دوللار

ءونىمدى شەتەلگە ەكسپورتتاۋ ءۇشىن وزىمىزدەگى ءوندىرىس قۋاتىنىڭ جوعارى بولۋى قاجەت ەكەنى بەلگىلى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ور­نىق­تى ەكونوميكالىق ءوسىم» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا وڭدەۋشى ونەركاسىپتەگى ونىمدەر كولەمىن 2025 جىلعا تامان 1,5 ەسە جانە شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورتتى 41 ملرد دوللارعا دەيىن ەكى ەسە ارتتىرۋ كوزدەلگەن ەكەن. ارينە, جوبا ساتىمەن ىسكە اسسا, وندا كورسەتىلگەن مەجەگە جەتەرمىز جانە بۇل ءوز كەزەگىندە وتاندىق ەكسپورتتىق الەۋەتتى دە كوتەرەتىنى ايقىن.

«2020-2022 جىلدارى 220 كومپانيا Alibaba پلاتفورماسىنا ورنالاستىرىلدى. باعدارلاما قاتىسۋشىلارىنىڭ 2020-2023 جىلدار ارالىعىنداعى ساتى­لى­مىنىڭ جيىنتىق كولەمى 300 ملن دوللارعا جۋىقتايدى. بيىل وتاندىق كوم­پانيالاردى حالىقارالىق ساۋدا الاڭىنا شىعارۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جالعاسىپ جاتىر», دەيدى «QazTrade».

ترامپتىڭ تابىسى

ساۋدا پلاتفورماسىنا ءساتتى شىعىپ, ەكسپورت­تىق الەۋەتىن دە, وندىرىستىك قۋا­تىن دا ەسەلەپ ۇلگەرگەن وتاندىق كومپا­نيانىڭ ءبىرى – «Afilter.Kz» كومپانياسى. بۇل كومپانيا 2016 جىلدان بەرى سۋ ءفيلترىن شىعارۋمەن اينالىسادى جانە بۇل ءوندىرىستى ەلىمىزدە قولعا العان تۇڭعىش كاسىپورىن. كومپانيا پرەزيدەنتى ترامپ ايدارحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ولار الدىمەن رەسەيلىك جانە قىتايلىق باسە­كە­لەستەردى نارىقتان ىسىرعان, سودان كەيىن وندىرىستىك قۋاتىن مولايتقان, ەكس­پورتتىق اۋقىمى كەڭەيگەن, ال قازىر ەلدەگى ءىرى جىلۋ-ەنەرگەتيكالىق كەشەندەر مەن كومپانيالاردى, ودان بولەك قاراپايىم حالىقتى دا سۋ فيلترىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. نارىقتاعى قازىرگى قامتاماسىز ەتۋ ۇلەسى – 8-10 پايىز شاماسىندا. بىراق كەلەر جىلى بۇل ۇلەستى 35-40 پايىز دەڭ­گە­يىنە كوتەرمەك. قازىر زاۋىت كۇنىنە 1 500 فيلتر وندىرەدى. ءبىر ايدا 25-30 مىڭ ءفيلتردى نارىققا شىعارادى.

«2020 جىلى, پاندەميا باستالاردان ەكى اي بۇرىن, قاڭتاردا بىزگە «QazTrade» حابارلاسىپ, ونىمدەرىڭىزدى ەكسپورتتاۋعا قالاي قارايسىزدار, ءبىز سىزدەردى Alibaba پلاتفورماسىنا شىعاتىندار تىزىمىنە قوسساق دەپ ۇسىنىس جاسادى. ءبىز, ارينە, قۋانا كەلىستىك. ناۋرىزعا دەيىن ەكى اي وقىتتى. ءسويتىپ, قوستى. ءدال سول كەزدە كارانتين دە باستالدى. ءساۋىر ايىندا Alibaba ارقىلى وزبەكستاننان حابارلاسىپ, فيلتر سۇرادى. شىلدە ايىندا العاشقى ەكسپورتتى جۇزەگە اسىردىق. ءبىر گازەل فيلتر جونەلتتىك. ودان كەيىن ماكەدونيادان ۇسىنىس كەلدى. بىراق ەۋروپانىڭ تالابى باسقا ەكەن, ەكسپورت جاساۋ كەزىندە ازداپ قيىندىق تۋىندادى. بۇل كەزدە دە «QazTrade» كومەكتەسىپ, ەۋروپالىق وداقپەن جانە دۇ­نيە­جۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىمەن شارتى اياسىندا ەكى اپتالىق وقۋعا جىبەر­دى. ەۋروپا تاۋاردىڭ ەكولوگيالىق تازالىعىنا باسا ءمان بەرەتىندىكتەن قا­عا­ز­دىڭ بەتىندە قانداي ماتەريالدان جاسالعانى جازىلىپ تۇرۋ كەرەك ەكەن. كەيىن سۇرىپتاۋعا, قايتا وڭدەۋگە جىبەرە­تىندىكتەن پاكەتتىڭ قانشا جىلدا ءشىريتىنىن دە ءبىلۋى كەرەك. پلاستيكتىڭ دە قانشا ۋاقىتتا بۇزىلاتىنى جازىلادى. پلاستيك زاۋىتتان شىققان جاڭا ما, الدە قولدانىلعان با دەگەندى دە قاداعالايدى. ويتكەنى فيلتر سۋعا قويىلادى, ال ول ىشەتىن سۋ بولسا ادام دەنساۋلىعىنا اسەر ەتەدى. ءبىز 200 دانا ءفيلتردىڭ بارلىعىن وسى تالاپقا سايكەستەندىردىك. بىردەن قابىلداپ الدى», دەيدى ت.ايدارحانوۆ پلاتفورماعا شىعۋ تاريحىمەن بولىسە وتىرىپ.

ساۋدا پلاتفورماسى ارقىلى قىرعىز­ستان دا كومپانيا تۇتىنۋشىسىنا اينال­عان. جالپى العاندا, حالىقارالىق پلات­فور­مانىڭ ارقاسىندا 10-20 مىڭ دول­لاردىڭ ەكسپورتىن جاساعان.

قازىر Alibaba.com ماركەتپلەيسىندە 230 مىڭ «التىن» جەتكىزۋشى, 5 900 ىشكى سانات, 200 ملن-نان اسا تاۋار بار. كۇن سا­يىن پلاتفورمادا ساتىپ الۋشىلاردىڭ 400 مىڭنان اسا سۇرانىسى ورنالاستىرىلادى.