كۇرەجولدىڭ بويىنداعى كۇرمەۋ شەشىلسە, تىرشىلىكتىڭ تامىرى دا بۇلكىلدەي تۇسپەك. بيىل وڭىردە اۆتوموبيل جولدارى مەن كوشە جول جەلىسىن سالۋعا, كەيبىر تەلىمدەردى كۇردەلى جانە اعىمداعى جوندەۋدەن وتكىزۋگە 75,2 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.
وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, بولىنگەن قىرۋار قاراجاتپەن 311 جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان. ءسال عانا تاراتىپ ايتاتىن بولساق, وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار مىڭ شاقىرىمنان اسا اۆتوكولىك جولدارى مەن كوشە-جول جەلىسىن سالۋ, جوندەۋ كوزدەلگەن. ونىڭ ىشىندە 23 جوبا وبلىستىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىن سالۋ مەن جوندەۋگە باعىتتالىپ وتىر. ۇزىن-ىرعاسى 200 شاقىرىمدى قۇرايتىن جول جوندەۋدەن وتكىزىلمەك.
جالتىر – ماكينسك اۆتوجولىنىڭ بويىندا كوپىر سالىنباق. ششۋچينسك – ستەپنياك – ءۋاليحانوۆ باعىتىنداعى كۇرەجولدىڭ بويىنا كۇردەلى جانە ورتاشا جوندەۋ جاسالماق. سونداي-اق استانا قالاسىنىڭ شىعىس اينالما جولى مەن سارىوبا ستانساسى تەلىمى, باباتاي – ۆولگودونوۆكا – بەرەكە-بۇلاقساي – جالتىر – ماكينسك باعىتىنداعى جول بويىندا قولعا الىنعان ۇلكەندى-كىشىلى جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. قورعالجىن – ارىقتى – سابىندى, جاقسى – دەرجاۆينسك – ەسىل – رازدولنىي – جولىمبەت – شورتاندى باعىتتارىنداعى كۇرەجولدىڭ بويىنا دا قاجەتتى جوندەۋ جۇرگىزىلەدى.
– ءبىز جولدىڭ كۇتىمى مەن قازىرگى جاعدايىنا ءجىتى كوڭىل اۋدارامىز. وبلىس تۇرعىندارىنان ءتۇسىپ جاتقان ارىز-شاعىمدار دا مىندەتتى تۇردە ەسكەرىلەدى. باسقارما اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارىنا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاردى ازىرلەۋ الدىندا ەل تىلەگىن ەسكەرە وتىرىپ, جوندەۋگە ءتيىستى جول تەلىمدەرىنىڭ تىزبەسى جاسالادى. ماسەلەن, ەسىل اۋدانىنداعى ەرشوۆكا – چيستوپولە – ەسىل جولدارىنىڭ بۇگىنگى تاڭداعى جاعدايى تۋرالى, ونىڭ جوندەۋ كەرەكتىگى جايىندا تۇرعىنداردىڭ وتىنىشتەرى كوپ تۇسكەن ەدى. سونداي-اق اقكول – ازات – نوۆورىبينكا – نوۆوچەركاسكوە – ەگىندىكول – جانتەكە – كوكشەتاۋ – اتباسار باعىتىنداعى جولداردىڭ كەي تۇسىنا كۇردەلى, كەيبىر جەرلەرىنە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە, – دەيدى وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ۆلاديمير كۋلاكوۆ.
باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جولداردى جوندەۋ بارىسىندا كوكتەمگى قىزىل سۋ شايىپ كەتپەۋ ماسەلەسى دە مۇقيات ەسكەرىلەدى ەكەن. ماسەلەن, اتباسار – سوچينسكوە اۆتوجولىنىڭ بويىنا ءۇش سۋ وتكىزۋ قۇرىلعىسىن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى قولعا الىنىپتى. سۋ تاسقىنىنىڭ سالدارىن بولدىرماۋ ءۇشىن وسىنداي جۇمىستار جۇرگىزىلسە, جارتىلاي شايىلىپ كەتكەن جول جيەكتەرى بەكىتىلىپ, جول بويىنا ەسكەرتۋ بەلگىلەرى ورناتىلىپ جاتىر. 70 ملن تەڭگە قاراجات سۋ تاسقىنىنىڭ سالدارىن جويۋعا باعىتتالعان. قازىر قۇم, قيىرشىق تاسپەن جول بويىنداعى شۇڭقىرلار بەكىتىلىپ, جولداردى قاپتاۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. مۇنداي جۇمىستار وبلىستىق ماڭىزى بار جول بويىندا مۇقيات ەسكەرىلەدى. وسى جىلى وبلىستىق ماڭىزى بار جولدى كۇتىپ ۇستاۋعا جانە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە 1,5 ملرد تەڭگە قاراجات قاراستىرىلعان.
2019 جىلدان بەرى مەردىگەر ۇيىمدار مىندەتىنە العان اۋقىمدى جۇمىستار مەيلىنشە ساپالى ىستەلۋ ءۇشىن «جول اكتيۆتەرى ساپاسىنىڭ ۇلتتىق ورتالىعى» كاسىپورنى تەكسەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. جول ماسەلەسىن تۇبەگەيلى تاراتىپ ايتقان كەزدە مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ شاراپاتى ءتيىپ وتىرعانىن ەكپىن ءتۇسىرىپ ايتا كەتۋ كەرەك. ايتالىق, «استانا قالاسىنا ىرگەلەس ەلدى مەكەندەردى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارى» جانە «شەتكى ايماقتاردى دامىتۋ» باعدارلامالارى اياسىندا ارشالى, تسەلينوگراد, شورتاندى اۋداندارى مەن قوسشى قالاسىنىڭ كوشە-جول جەلىسىن سالۋ مەن جوندەۋدى جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا 33 جوبا قولعا الىنعان. بۇل اۋقىمدى ىسكە 29 ملرد تەڭگە قاراجات قاراستىرىلىپ وتىر. ءوڭىردىڭ 27 ەلدىمەكەنىندە 210 شاقىرىم جول سالۋ جوسپارلانعان. رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق بيۋدجەتتەن 2,6 ملرد تەڭگە اقشا بولىنگەن. بۇل باعىتتاعى جوبالاردىڭ باسىم بولىگى ستەپنوگورسك, اقكول, اتباسار قالالارىندا ىسكە اسىرىلماق. «ششۋچە – بۋراباي كۋرورتتى ايماعىن دامىتۋ» باعدارلاماسى اياسىندا 30 شاقىرىمدىق جول رەتكە كەلتىرىلمەك. تەكەكول كولىنىڭ اينالاسىندا اۆتوجول سالىنباق. بۋراباي كەنتىنىڭ جول جەلىسى سالىنىپ, جاڭعىرتىلماق. ششۋچە –نيكولاەۆكا جولىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.
وبلىستا «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىنداعى شارۋاعا 2,6 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. وسى باعدارلامانىڭ شاراپاتىمەن ۇزىن-ىرعاسى 80 شاقىرىم جول جوندەۋدەن وتكىزىلەدى. ءسال عانا تاراتىپ ايتاتىن بولساق, جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ باسىم بولىگى – بۋراباي, ەسىل, شورتاندى اۋداندارىنىڭ ەنشىسىندە. وبلىستىق بيۋدجەتتەن «اۋدانداردىڭ, كوكشەتاۋ, ستەپنوگورسك, قوسشى قالالارىنىڭ كوشە-جول جەلىسىن سالۋعا, جوندەۋگە» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە 370 شاقىرىم جولدى جوندەۋدەن وتكىزۋ ءۇشىن 172 جوبا قولعا الىنعان. بۇل ماقساتقا 16,5 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ وتىر. وسىنداي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە وڭىردەگى قالا كوشەلەرى ءبىر جاڭعىرىپ قالدى.
ەندىگى ارادا ءتۇيىندى ماسەلەلەر تۋرالى دا ءبىراۋىز ءسوز ايتا كەتۋىمىز كەرەك. قانشاما قاراجات ءبولىنىپ, زور كۇشپەن سالىناتىن, جوندەلەتىن جولداردى ساقتاۋ جايى ءالى دە سىن كوتەرمەيدى. نەگىزگى سەبەپ, جولعا تۇسەتىن جۇكتىڭ قالىپتى نورماسى ساقتالا بەرمەيدى. سالماعى 30-40 توننا بولاتىن جۇك كولىكتەرى كۇنى-ءتۇنى جۇرەتىن بولسا, جولدىڭ شىدامايتىنى بەلگىلى. بۇل تىعىرىقتان شىعاتىن جول – ءبىزدىڭ ويىمىزشا جالپاق جۇرتقا ورتاق اۆتوموبيل جولدارىن ساقتاۋ ءۇشىن اۋىر سالماقتاعى كولىكتەردىڭ جۇرۋىنە تىيىم سالۋ.
– ەگەر ءتيىستى باقىلاۋ جاسالىپ, تۇبەگەيلى شەشىم قابىلدانباسا, جول, ارينە, بۇزىلادى. وڭىردەگى جولداردىڭ ساپاسىن كولىكتىك باقىلاۋ ينسپەكتسياسى اتقارادى. بىراق, وكىنىشكە قاراي, بۇل ۇجىم دا بۇكىل ءوڭىردى قامتۋعا ءتيىستى ءبىر عانا جىلجىمالى بەكەت بار, – دەيدى ۆ.كۋلاكوۆ,
كەيىنگى ۋاقىتتا كوكشە ءوڭىرىنىڭ رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق ماڭىزداعى كۇرەجولى ءبىرشاما جاقسارىپ قالدى. الداعى ۋاقىتتا ەل يگىلىگى ءۇشىن اتقارىلىپ جاتقان قىرۋار شارۋا دىتتەگەن جەرىنە جەتەتىن بولسا, جولاۋشىنىڭ ايى وڭىنان تۋارى ءسوزسىز.
اقمولا وبلىسى