اۋىلدا قوقىس قالمايدى

«وسى ۋاقىت ىشىندە ءبىز­دىڭ وبلىس بويىنشا 1 106 ءوتى­نىم كە­لىپ ءتۇستى. ونىڭ ىشىن­دە جالپى سوماسى 1 ملرد 852 ملن تەڭگەگە 272 ءوتى­نىم ماقۇلداندى. قال­عان وتى­نىمدەر ازىرگە قارا­لۋ­­­دا. اق­جايىق, تەرەكتى, سىرىم, قاز­تالوۆ جانە بايتەرەك ­اۋداندارى تۇرعىندارىنىڭ بەلسەندىلىگىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. بۇل باعدارلاما – وسىمدىك پەن مال شارۋاشىلىعىنان باسقا تەحنيكاعا سەرۆيستىك قىزمەت, جارتىلاي فابريكاتتار ءوندىرۋ, تىگىن تسەحى سياقتى باعىتتار­دى دامىتۋعا جاقسى مۇمكىن­دىك», دەيدى «Aqjaiyq» الەۋمەت­تىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسيا­سى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باس­قارما توراعاسى باقداۋلەت يبرايموۆ.

«اۋىل اماناتى» جوبا­سىن­دا بەلسەندىلىك تانىتقان ءوڭىردىڭ ءبىرى – تەرەكتى اۋدانى ەكەنىن ايتتىق. شىنىمەن دە تەرەكتىلىك كاسىپكەرلەردىڭ الدى جەڭىلدىكتى نەسيەنى الىپ, شارۋاسىن باستاپ تا كەتكەن.

«تەرەكتى اۋدانىنان «اۋىل اماناتى» جوباسىنا 832 ملن تەڭگە سۇراعان 127 ءوتىنىش ءتۇستى. ونىڭ 14-ءى – كاسىپكەرلىكتى دا­مىتۋعا, ەكەۋى – قۇس, بىرەۋى – ەگىن شارۋاشىلىعىنا, ال 110 ءوتىنىش – ءسۇت باعىتىنداعى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ار­­نال­عان ەكەن. قازىرگى تاڭ­دا وسى جوبالاردىڭ 30-ى ما­قۇل­داندى, 20-سى 133,5 ملن تەڭ­گە نەسيە الىپ تا ۇلگەردى. بۇل اتالعان 20 ادام جەكە كا­سىپ­كەرلىك نىسانىن اشىپ, نە­سيەنى يگەرۋدە. ولاردىڭ ىشىن­­دە قوس كاسىپكەر قۇس شارۋاشىلىعىن دامىتۋ بويىنشا جوبا ۇسىنسا, سونىڭ ءبىرى برويلەر مەن جۇمىرتقالاعىش تاۋىق ساتىپ الىپ, كارانتينگە قويدى. ەندى ءبىرى 4 ينكۋباتور, قۇس ازىعى جانە ت.ب. قا­جەتتى زاتتاردى الدى», دەيدى تەرەكتى اۋداندىق كاسىپكەر­لىك جانە اۋىل شارۋاشىلىق ءبولىمى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ازات اۋباكىروۆ.

ۇكىمەتتىڭ اۋىل كاسىپ­كەر­لەرىنە باعىتتالعان كومەگىنە الدىمەن قول جەتكىزگەندەردىڭ ءبىرى – تەرەكتى اۋدانىنىڭ تۇرعىنى سارجان يباتوۆ. ول اۋىلدا قاتتى تۇرمىستىق قال­دىقتاردى جيناقتاۋ ءۇشىن ار­نايى قۇرىلعى ساتىپ العان. بولاشاقتا قايتا وڭدەۋ كاسىبىن دە اشقىسى كەلەدى ەكەن.

ء«بىز وسى نەسيەگە ءۇش ستانوك ساتىپ الدىق. ونىڭ ءبىرى تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتار – ماكۋلاتۋرا مەن پلاستيك بۇيىمداردى سىعىمداپ, تا­سى­مالداۋعا ىڭعايلى ەتىپ بە­­رەدى. ودان بولەك, قوي مەن ەشكى ءجۇنىن تازارتىپ, ءتۇتىپ بەرە­تىن ستانوك, قۇس مامىعىن تازارتاتىن اپپارات تا قولعا ءتيدى. قازىردىڭ وزىندە شاعىن تسەح اشىپ, ۇلتتىق ناقىشتاعى كورپە-توسەك تىگۋدى باستادىق», دەيدى سارجان.

تەرەكتىلىك كاسىپكەردىڭ بو­لاشاق جوسپارى اۋقىمدى. مىسالى, ول قازىر تۇرمىستىق قال­دىقتاردى ورال قالاسىنا اپا­رىپ تاپسىرىپ ءجۇر. ال بو­لاشاقتا شاعىن تسەحتار اشىپ, پوليەتيلەننەن ورنەكتاس, قا­عاز­دان دارەتحانا قاعازى سە­كىلدى دايىن ءونىم شىعارۋدى قولعا الماق.

شىنى كەرەك, قازىر تۇر­مىستىق قالدىق, اسىرەسە, اۋىل­دىق جەردە ۇلكەن ماسەلەگە اينالىپ بارا جاتىر. سونىڭ ىشىندە تابيعاتقا ىدىراپ كە­تۋى قيىن پلاستيك بۇيىمدار ەكو­لوگيالىق اپاتقا اينالعان. مىنە, وسىنداي قالدىقتاردى جينايتىن, ءسويتىپ ەلدى مەكەن­دەردى قوقىستان تازالايتىن باستامانىڭ ءمانى ۇلكەن. ەكو­لوگيانى ساۋىقتىراتىن مۇن­داي كاسىپپەن اينالىساتىن كاسىپ­كەرگە مەملەكەت تاراپى­نان سۋبسيديا بەرسە دە ارتىق ەمەس سياقتى. الايدا قازىر تۇرمىستىق قالدىقتاردى جي­ناپ تاپسىرۋ وتە ءتيىمسىز. ما­كۋلاتۋرا مەن پلاستيكتىڭ با­عاسى ىشكى نارىقتا تىم ارزان. جيناعان, تاسىمالداپ جەت­كىزگەن شىعىندى وتەمەي قا­لا­تىنى راس. مىسالى, ماكۋلاتۋرا ورتاشا ەسەپپەن 20-30 تەڭگەگە, پلاستيك قال­دىقتار 5-10 تەڭگەگە عانا باعا­لانادى. ال كاسىپكەر قىز­مەتكەرلەرىنە جالاقى تولەۋى كەرەك, كاسىبىن دامىتۋى قاجەت.

«دەگەنمەن «اۋىل اماناتى» جوباسى اۋىل شارۋالارى ءۇشىن وتە تاماشا باستاما بولدى. 2,5 پايىزبەن عانا بە­رىلەتىن نەسيەگە ءبىر جىل كانيكۋل قاراستىرىلعان. نەسيە الاردا كورپوراتسيا ماماندا­رى ءمان-جايدى تولىق ءتۇسىندى­رىپ, بارىنشا كومەكتەسەدى. ەگەر كا­سىپكەردىڭ قۇجاتى دۇرىس بول­سا, ەشقانداي كەدەرگى جوق. ءوز باسىم 4,6 ملن تەڭگە نە­سيەنى وڭاي الدىم. بۇيىرسا 5 جىل­دىڭ ىشىندە قايتارۋىم كە­رەك», دەيدى س.يباتوۆ.

كوپ كەشىكپەي تەرەكتى اۋدا­نىنىڭ ەلدى مەكەندەرىندە تۇر­مىستىق قالدىقتاردى ىرىك­تەپ جينايتىن ارنايى جاشىك­تەر قويىلا باستاماق. بۇگىندە وركەنيەتتىڭ ءبىر ولشەمى تۇر­مىستىق قالدىقتاردى وڭدەۋ, قالدىقسىز تەحنولوگياعا كوشۋ دەسەك قاتەلەسپەيمىز. ەندەشە, تەرەكتى اۋدانى وركەنيەتتىڭ تابالدىرىعىنان اتتادى دەر ەدىك.

باتىس قازاقستان وبلىسى