بارلىق اتا-انا بالاسىنىڭ مۇڭايماعانىن قالايدى. بىراق ولاردىڭ ءبارى بىردەي, اسىرەسە اتا-اناسى جوق بالالار مۇڭسىز ەمەس. بۇعان دالەل – «شاڭىراق» وتباسى ۇلگىسىندەگى بالالار اۋىلىنداعى الاڭداتارلىق احۋال.
بالالار اۋىلى جايىق وزەنىنىڭ جاعالاۋىنا جاقىن ماڭداعى تالقايراڭ ەلدى مەكەنىندە ورنالاسقان. ەكى جىل بۇرىن مۇناي تاسىمالدايتىن كومپانيا اتا-اناسىز قالعان بالالار ءۇشىن 8 كوتتەدج سالىپ بەردى. كوتتەدجدەر 80 ورىنعا ەسەپتەلگەن. ونىڭ تورتەۋى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان.
بيىل «شاڭىراقتان» ءالسىن-ءالسىن شۋ شىقتى. الدىمەن اقپاندا الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىسى دينا ءتاڭسارى اتىراۋداعى «شاڭىراق» بالالار اۋىلىندا تاربيەلەنۋشىلەر سوققىعا جىعىلاتىنى جايىندا دابىل كوتەردى.
«بالانى ۇرعان. ول بۇل تۋرالى بالالارعا ارنالعان سەنىم تەلەفونىنا حابارلاعان. كوميسسيا كەلىپ, ەشقانداي زاڭ بۇزۋشىلىق تاپپايدى. بۇل از بولعانداي, كوميسسيا ديرەكتوردىڭ ءوزى بالالار ءۇيىن تەكسەرۋى كەرەك دەپ حابارلايدى. كوميسسيا بالالاردىڭ شاعىمىن مۇلدەم ەلەمەيدى. بەس جاسار قىزدى دا ۇرعان», دەپ جازدى ول الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا.
وسىعان وراي اتىراۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاسۇلان بيسەمبيەۆ پىكىر ءبىلدىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, «شاڭىراق» وتباسىلىق ۇلگىدەگى بالالار اۋىلىندا 57 تاربيەلەنۋشى بار.
«مۇندا بالالاردىڭ قۇقىعىن شەكتەۋ دەگەن ماسەلە تۋىنداماۋى كەرەك. ءبىز بۇل ماسەلەگە ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىرمىز. قازىر وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى جانىنان ارنايى كوميسسيا قۇرىلدى. كوميسسيا قۇرامىنداعى پسيحولوگتەر ءار بالامەن جەكە اڭگىمەلەسىپ, تەكسەرۋ جۇرگىزىپ جاتىر. بالالاردىڭ پسيحولوگيالىق جاعدايىنا باعا بەرىلەدى. پەداگوگيكالىق قۇرامنىڭ تاربيە جۇمىسىنا ساراپتاما جاسالادى. ارنايى كوميسسيانىڭ تەكسەرۋ قورىتىندىسى تۋرالى كەيىن حابارلايمىز», دەپ مالىمدەگەن ەدى ج.بيسەمبيەۆ.
الايدا كوميسسيانىڭ تەكسەرۋى نەمەن اياقتالعانى بەلگىسىز. بىراق وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ بۇيرىعىمەن اقپان ايىنىڭ سوڭىندا وتباسى ۇلگىسىندەگى «شاڭىراق» بالالار اۋىلىنىڭ ديرەكتورى گۇلسارا بوتاتاەۆا قىزمەتىنەن شەتتەتىلدى. وعان سەبەپ – بالالار ءۇيى تاربيەلەنۋشىلەرىنىڭ وتىنىشىنەن كەيىن قىلمىستىق كودەكستىڭ 140-بابىمەن («كامەلەتكە تولماعان بالانى تاربيەلەۋ جونىندەگى مىندەتتەردى ورىنداماۋ») بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋدىڭ باستالۋى.
ال جاقىندا «شاڭىراقتاعى» شۋ تاعى جالعاستى. الەۋمەتتىك جەلىدە تاراعان ۆيدەودا نۇرداۋلەت ەسىمدى تاربيەلەنۋشى كورگەن ءزابىرىن اڭگىمەلەدى. جانارى جاسقا تولعان جەتىمنىڭ زارىن تىڭداعان ادامنىڭ جانى تۇرشىگەدى. وسىعان بايلانىستى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ج.بيسەمبيەۆ تاعى دا الەۋمەتتىك جەلىدە پىكىر ءبىلدىردى.
«تۇيگەن ويىم – كەيىنگى كەزدە الەۋمەتتىك جەلىدە تالقىلانىپ جاتقان جايتتار ۇجىمدا بۇرىن قىزمەت ەتكەن جۇمىسشى مەن بۇرىنعى باسشى اراسىنداعى كەلىسپەۋشىلىكتىڭ ناتيجەسى. سونىڭ سالدارىنان بالالار زارداپ شەگىپ وتىر. جەلىدە جاريالانعان ءتۇرلى جازبادان ەكى تاراپ ءوزىن اقتاپ الۋعا تىرىسىپ جاتقانىن كورۋگە بولادى. بالانى وزىنە تارتىپ, ءتۇرلى ۆيدەو تاراتۋدىڭ ارتىندا بالانىڭ قۇقىعىن شەكتەۋ ماسەلەسى تۇر. مۇنداعى بالالار – مەملەكەتتىڭ ەرەكشە قورعاۋىنداعى بالالار. سوندىقتان بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋعا ارنالعان بارلىق شارا قابىلدانادى. وعان قوسا الەۋمەتتىك جەلىدە تاراعان جايتتار بالالاردىڭ ءوزىن قاتتى الاڭداتىپ, بولاشاعىنا كەرى اسەرى تيەتىندىگىن ويلاپ وتىرعانىن بايقادىم», دەدى ج.بيسەمبيەۆ.
اكىم ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, «شاڭىراق» بالالار اۋىلىنداعى بەينەباقىلاۋ جۇيەسى كۇشەيتىلەدى. قازىر مۇندا 64 بەينەكامەرا بار. بىراق قوسىمشا كامەرا قويۋ قاجەتتىلىگى تۋىنداپ وتىر. كامەرالاردى ءبىلىم باسقارماسىنا تىكەلەي قوسۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق «شاڭىراقتان» شىققان بالالاردى ومىرگە تەز بەيىمدەۋگە باعىتتالعان تالىمگەرلىك جوباسى ەنگىزىلەدى.
«شاڭىراقتاعى» شۋ جۇرتشىلىق اراسىندا قوعامدىق پىكىر تۋعىزدى. ءتىپتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل دينارا زاكيەۆا اتىراۋعا ارنايى كەلىپ, بالالار اۋىلىنداعى احۋالمەن تانىستى. ول مۇندا بالالار قۇقىعى بۇزىلعانىن جوققا شىعارعان جوق.
«اتىراۋ قالاسىنداعى «شاڭىراق» بالالار ۇيىندە تۇراتىن بالالارمەن كەزدەسىپ, ارقايسىسىمەن جەكە اڭگىمەلەستىك. بالالار اراسىندا ءانونيمدى ساۋالداما جۇرگىزدىم. بەينەكامەرالاردىڭ جازبالارىن زەرتتەدىم. ناتيجەسىندە, ەكى تاربيەشىنىڭ قول كوتەرۋى, بالالار اسۇيدە ۋاقىتتىڭ باسىم بولىگىن انا-تاربيەشىسىز وتكىزەتىنى, كەيبىر تاربيەلەنۋشى بالالاردىڭ اراسىنداعى كەلىسپەۋشىلىك, بالالار ۇيىندە بوتەن ەرەسەك ادامنىڭ بولعانى, بەينەكامەرالار جازبالارىنىڭ ساقتالۋى مەن مەرزىمىنە قاتىستى كەمشىلىكتەر انىقتالدى. وسىعان بايلانىستى تەكسەرۋ جانە ودان ءارى شارالار قابىلداۋى ءۇشىن وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارىنا اقپارات بەردىم. ەندى باس پروكۋراتۋراعا جىبەرەمىن», دەيدى د.زاكيەۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, بالالار كىم بولعىسى كەلەتىنى جايلى ايتىپ, كوكەيدەگى ۋايىمدارىمەن بولىسكەن. ۋاكىلدىڭ ءنومىرىن جازىپ الىپ, حات الماسىپ تۇرۋعا كەلىسكەن.
«بالالار ۇيىندە, ودان كەيىن اكىمدىكتە جەرگىلىكتى قوعام بەلسەندىلەرىمەن, ۇەۇ وكىلدەرىمەن كەزدەستىم. ولاردىڭ پىكىرى مەن كوزقاراسى ءارتۇرلى ەكەنىنە قاراماستان, ءبارىنىڭ ماقساتى – بالالاردىڭ ءال-اۋقاتى مەن قاۋىپسىزدىگى, ولاردى مانيپۋلياتسيادان, ەرەسەكتەر اراسىنداعى كيكىلجىڭنەن قورعاۋ. قازىرگى ەڭ باستى ماسەلە – تەكسەرىستىڭ وبەكتيۆتىلىگى, بالالاردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا زاڭعا سايكەس شارالار قابىلداۋ», دەپ مالىمدەدى د.زاكيەۆا.
ال وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى ءمالىم ەتكەندەي, الەۋمەتتىك جەلىدە جاريالانعان بالالار ءۇيى تاربيەلەنۋشىلەرىن ۇرىپ-سوعۋ دەرەگىنە بايلانىستى سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ باستالعان. تەرگەۋدى اتىراۋ قالالىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى «شاڭىراق» بالالار اۋىلىنا قاتىستى جاريالانعان دەرەك بويىنشا قىلمىستىق كودەكستىڭ 140-بابىنىڭ 2-بولىگىمەن («كامەلەتكە تولماعان ادامدى تاربيەلەۋ جونiندەگi مiندەتتەردi ورىنداماۋ») جۇرگىزىپ جاتىر.
تاڭدانىس تۋدىراتىن ءبىر جايت بار. «شاڭىراق» بالالار اۋىلىنىڭ ديرەكتورى اقپان ايىندا جۇمىسىنان شەتتەتىلدى. بىراق سودان بەرى جاڭا ديرەكتور نەگە تاعايىندالماعان؟ قازىر ديرەكتوردىڭ بوس لاۋازىمىنا كونكۋرس جاريالانىپ وتىر. كونكۋرستىق ءراسىم اياقتالعانعا دەيىن ديرەكتوردىڭ ۋاقىتشا مىندەتىن قاسىم مۇقاشەۆ اتقارادى.
«شاڭىراق» وتباسى ۇلگىسىندەگى بالالار اۋىلىنىڭ ۇجىمىنا ديرەكتوردىڭ ۋاقىتشا مىندەتىن اتقارۋشى قاسىم مۇقاشەۆ تانىستىرىلدى. ول – بۇعان دەيىن كامەلەتكە تولماعانداردى بەيىمدەۋ ورتالىعىندا, داعدارىس ورتالىعى مەن №1 جەتىمدەر ۇيىندە ۇزاق جىل ەڭبەك ەتىپ, مول تاجىريبە جيناقتاعان مامان. جاڭا باسشىعا تاربيەلەنۋشى بالالاردى قورعاۋ, ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, جايلى جاعداي قالىپتاستىرۋ جونىندە تاپسىرمالار جۇكتەدىم. بالالار اۋىلى اتىراۋ وبلىسى اكىمدىگىنىڭ ۇنەمى باستى نازارىندا ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى», دەپ حابارلادى ج.بيسەمبيەۆ.
تەگىندە, «شاڭىراقتاعى» بالالار قورعانسىزدىڭ كۇيىن كەشپەۋى قاجەت. ويتكەنى ولاردىڭ جانىندا ماڭدايىنان سيپايتىن ءوز اتا-اناسى جوق. ال وزگەلەر جانارى جاسقا تولىپ, جاۋتەڭدەگەن جەتىمنىڭ مۇڭى مەن زارىن تۇسىنە مە؟