از قامتىلعان وتباسىلارعا قامقورلىق

بۇگىنگى تاڭدا ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق كاسىپورىندارىنىڭ تاريفتەر مەن ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالاردى وزگەرتۋگە قاتىستى (جوندەۋ جۇمىستارى مەن قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسىن ءوسىرۋ, قاراۋسىز جاتقان جەلىلەردى قاراۋ جانە ت.ب.) 212 ءوتىنىمىن بەكىتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە كوممۋنالدىق قىزمەتتەر تاريفتەرىنىڭ وزگەرۋى 10-30%-دى قۇرادى, مۇندا تۇتىنۋشىلار مەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر مۇددەلەرىنىڭ تەڭگە­رى­مى ەسكەرىلگەن. وسىعان وراي حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان توپتارىنىڭ كوم­مۋنالدىق قىزمەتتەرگە جۇم­سا­لاتىن شىعىنداردىڭ ءبىر بولىگى وتەلەتىن بولادى. مۇنداي تەتىك مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي كومە­گىن كورسەتۋ اياسىندا كوز­دە­لىپ وتىر. ول از قامتىلعان وتبا­سى­لارعا نەمەسە ازاماتتارعا كوم­مۋنالدىق قىزمەتتەر (جىلۋ, ەلەكتر جانە سۋمەن جابدىقتاۋ, بايلانىس, ليفت قىزمەتى جانە ت.ب.) شىعىندارىن وتەۋ ءۇشىن توقسان سايىن تولەنەدى. باستى شارت – تولەم الۋشىنىڭ مەن­شى­گىندە قازاقستان اۋماعىندا ءبىر عانا باسپانا بولۋى كەرەك نەمەسە ول مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورى­نان, جەكە مەنشىك تۇرعىن ءۇي قورىنان جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان جالداعان باسپانانى جالعا الۋ­شى (تەڭ جالعا الۋشى) بولۋعا ءتيىس.

تۇرعىن ءۇي كومەگى دەگەنىمىز – از قامتىلعان وتباسىلارعا (ازا­مات­تارعا) جەكە تۇرعىن ءۇيدى نەمەسە ونىڭ مەملەكەتتىك تۇر­عىن ءۇي قورىنان الىنعان نەمەسە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان جالداعان ونىڭ ءبىر بولىگىن ۇستاۋعا كەتكەن شىعىندار اراسىنداعى ايىرماشىلىقتى وتەۋ ءۇشىن بەرىلەتىن تولەم جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن جەرگىلىكتى وكىلدى ورگاندار بەلگىلەگەن, از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ (ازاماتتاردىڭ) وسى ماقساتتارعا ارنالعان شىعىستارىنىڭ شەكتى دەڭگەيى.

يندۋستريا جانە ينفرا­قۇرى­لىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى باس­قارماسىنىڭ باسشىسى س.ن.جال­قۇل­دىڭ مالىمدەۋىنشە: «بيىل ۇكىمەت ەنگىزگەن وزگەرىستەرگە سايكەس ەگەر كوممۋنالدىق قىز­مەت­تەرگە جۇمسالاتىن سوما وتباسىنىڭ نەمەسە ازاماتتىڭ ءبىر ايداعى جيىنتىق تابىسىنىڭ 10%-نان اساتىن بولسا, تۇرعىن ءۇي كومەگى بەرىلەدى. بۇرىن بۇل كورسەتكىش ءار وڭىرگە بايلانىستى 2-20% ارالىعىندا بولعان. بۇل رەتتە جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر رۇقسات ەتىلگەن شەكتى دەڭگەيدى 10%-دان تومەندەتۋگە قۇقىلى».

مىسالى, ەگەر وتباسىنىڭ نەمەسە ازاماتتىڭ ءبىر ايداعى جيىنتىق تابىسى 100 مىڭ تەڭگەنى, ال كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە جۇمسالاتىن شىعىنى 15 مىڭ تەڭگەنى (تابىستىڭ 10%-دان استامىن) قۇراسا, وندا ازاماتتىڭ جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن وتەم الۋعا قۇقىعى بار.

ۇكىمەت بەكىتكەن تۇزەتۋ بولا­شاق تۇرعىن ءۇي كومەگىن الۋشىلاردى قامتۋدى ۇلعايتۋعا جانە از قامتىلعان ازاماتتارعا قارجىلىق جۇكتەمەنى ازايتۋعا باعىتتالعان.

جالپى, كەيىنگى 4 جىلدا 174 مىڭنان استام ابونەنتكە تۇرعىن ءۇي كومەگى ءۇشىن جالپى سوماسى 5 ملرد تەڭگە تولەندى. ال وسى جىلدىڭ 6 ايىندا 31 مىڭ وتباسىنا 630,5 ملن تەڭگەگە كومەك كورسەتىلدى.

وسىلايشا, كوممۋنالدىق قىزمەتتەر تاريفتەرى كوتەرىلگەن جاعدايدا وتەماقى ۇلعايادى دا, از قامتىلعان ازاماتتاردىڭ شى­عىندارى ۇلعايمايدى. تۇر­عىن ءۇي كومەگىن تاعايىنداۋ ءۇشىن ازاماتتار قاجەتتى قۇجات­تار جيىنتىعىن تۇگەندەپ, تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا اكىمدىككە جۇگىنۋى كەرەك. تۇرعىن ءۇي كومەگىن ونلاين-قىزمەت ارقىلى دا, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى ارقىلى دا الۋعا بولادى.