كاشمير ولكەسى سماست-ماردان قالاسىنان 50 شاقىرىم جەردەگى ساقارا تاۋ-جوتاسىندا تەڭىز دەڭگەيىنەن 1130 مەتر بيىكتە ورنالاسقان ۇڭگىر-عيباداتحاناعا جۇرگىزىلگەن ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى كەزىندە V-VI عاسىرلارعا ءتان كوپتەگەن ارتەفاكتى تابىلعان ەدى.
سولاردىڭ ءبىرى – ەجەلگى تيىن. ەۋروپالىق مامان نۋميزماتيكتەر بۇل جادىگەردى ءبىراۋىزدان ءبىزدىڭ ەجەلگى اتا-بابامىز اق عۇندار مۇراسى دەپ تانىدى. سونداي-اق ۇڭگىرگە قازبا جۇمىسىن ۇيىمداستىرعان پەشاۆار ۋنيۆەرسيتەتى ارحەولوگيالىق ءبولىمىنىڭ باسشىسى ناسيم حاننىڭ پايىمداۋىنشا, اتالعان ۇڭگىردىڭ بيىكتىگى 33 مەتر دە, جالپى ۇزىندىعى 180 مەتر شاماسىندا ەكەن. بۇل ۇڭگىر اۋەلى العاشقى ادام بالاسىنا قونىس بولعان.
جالپى, بۇل ولكە V-VI عاسىرلاردا اق عۇنداردىڭ (ەفتاليت) بيلىگىندە بولعان. ەجەلگى عۇن ءداۋىرىنىڭ بىلگىرلەرى اق عۇنداردىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى تۇركى ءتىلى بولعان دەيدى (گۋميلەۆ ل.ن., ەفتاليتى ي يح سوسەدي ۆ ءىV ۆ. // ۆەستنيك درەۆنەي يستوري, 1959, №1).
اتالعان جادىگەر بەتىندەگى «قاس تاڭبا» – بايىرعى بابالارىمىزدان قالعان بەلگى. بۇل تۋرالى كەزىندە اقىن ولجاس سۇلەيمەنوۆ «قاس تاڭبا بايىرعى قىپشاقتاردىڭ سيمۆولى بولعان» دەسە, زەرتتەۋشى باقىتبەك ءبامىش ۇلى: «قاس تاڭبا» – اشاماي تاڭباسىنا وتە ۇقساس ەكi كوسەۋدiڭ ايقاسۋىمەن جاسالىپ, ءار تاياقشانىڭ ۇشى كۇن اينالىسى باعىتىنا قاراي تiك بۇرىش جاساپ يiلiپ كەلەدi, وتە كونەدەن جالعاسقان مۇرا» دەيدى.