قارجى سەكتورىنىڭ كەلەشەگى – تسيفرلى شەشىمدەر

كونفەرەنتسيانى ۇيىمداس­تىر­عان «استانا» حالىقارالىق قار­­جى ورتالىعىنىڭ باسشىسى رەنات بەكتۇروۆتىڭ ايتۋىنشا, احقو الداعى جىلداردا نەگىزگى ءۇش باعىتتا جۇمىس ىستەيدى, ولار – تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەس­تيتسيا تارتۋ, باعالى قاعاز­دار نارىعىن دامىتۋ جانە وڭىرلىك قارجى ورتالىعى رەتىندە احقو پوزيتسيا­سىن شەتەلدەردە نىعايتا ءتۇسۋ. كون­فەرەنتسيا اياسىندا Astana International Exchange (احقو بير­جاسى) جانە Abu Dhabi Securities Exchange ء(ابۋ-دابي بي­ر­جاسى) اراسىن­دا سەرىكتەستىك نى­عاي­تۋعا باعىتتالعان كەلىسىمگە قول قو­يىل­دى. كەلىسىمنىڭ ارقا­سىن­دا ەكى­ جاقتىڭ ينۆەستورلارى ADX ازىر­لەگەن «Tabadul» پلات­فور­ماسى­ ار­قىلى ەكى بيرجادا جۇمىس ىستەۋ­گە­ مۇمكىندىك الادى.

«قازاقستان ينۆەستورلارى­ ADX ليستينگىندەگى باعالى قاعاز­دار­دى بروكەرلىك كومپانيالار ارقى­لى ساتىپ الا الادى. بۇل وتە قى­زىق­تى قۇرال, ويتكەنى سوڭعى ۋا­قىتتا امىرلىكتەردەگى IPO ءوسىم كور­سەتىپ جاتىر», دەدى رەنات بەك­تۇ­روۆ.

«AIX» باسقارما توراعاسىنىڭ مى­ن­دەتىن اتقارۋشى اسەل مۇقا­جا­نوۆانىڭ سوزىنشە, «AIX»-تىڭ سترا­تەگيالىق ماقساتىنىڭ ءبىرى – حا­لىقارالىق تاجىريبە مەن قور نارىعى مادەنيەتىن, سونداي-اق جاھان­دىق ينۆەستورلاردى قازاق­ستان­عا اكەلۋ.

«بۇل قازاقستاندىق ينۆەس­تور­لاردىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەر الۋى­نا, نارىقتاعى قولجەتىمدى قۇرال­دار­ سپەكترىنىڭ كەڭەيۋىنە اسەر ەتەدى. بول­شەك ينۆەستورلار ەكى بيرجادا دا لي­تسەنزياسى بار بروكەرلىك كوم­پانيالار ارقىلى تىكەلەي ساۋ­دا­ جاساي الادى. «ADX» پەن «AIX» ارا­سىندا ساۋدانىڭ دامۋى «AIX» سترا­تەگياسىنا سايكەس كەلەدى جانە پار­سى شىعاناعىنداعى اراب ەل­دە­رى مەن قازاقستان نارىعىنىڭ ارا­سىنداعى بايلانىستىڭ دامۋى­نا­ ىقپال ەتەدى», دەيدى.

«Visa» ۆيتسە-پرەزيدەنتى, ورتا­لىق ازيا ەلدەرى مەن ازەر­باي­جانداعى وڭىرلىك مەنەدجەرى كريس­تينا دوروش قازاقستاننىڭ تەحنو­لو­­گيالىق شەشىمدەردى دامىتۋدا الەم­­دىك ليدەرگە اينالعانىن ما­لىم­­­­دەدى.

«جىل سايىن قازاقستانداعى ادامدار تسيفرلىق ەكونوميكاعا دەگەن قولجەتىمدىلىككە كوپتەپ يە­ بولىپ جاتىر. ەڭ الدىمەن,­ بۇل­ – تەز, ىڭعايلى جانە قاۋىپ­سىز تولەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ج­ا­ڭا تەحنولوگيالار مەن يننو­ۆا­تسيالىق قارجىلىق قىزمەت­تەر­گە قولجەتىمدىلىك. Visa سەرىك­تەس­تەرمەن بىرلەسىپ, ەلدە وزىق شە­شىم­دەر­دى ەنگىزۋ ارقىلى وسى ۇدەرىسكە ىق­پال ەتەدى. Visa وكىلى جانە تو­لەم سەرۆيستەرىن پايدالانۋشى رە­تىندە مەن قازاق­ستاندى باسقا نا­رىقتارمەن سالىستىرا الامىن جانە تولەم سەرۆيستەرىنىڭ تاماشا جۇ­مىسى ءبىزدىڭ ارىپتەستەرىمىزدىڭ, بانك­تەردىڭ زور ەڭبەگى ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى», دەدى.

قارجىلىق-تەحنيكالىق سالا­دا­عى جاڭالىقتارمەن Halyk Bank باس­قارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جۇمابەك مامۇتوۆ تا ءبولىستى.

«تسيفرلىق قىزمەتتەردى دا­مىتا وتىرىپ, ءبىز ادەتتەگى قو­سىم­شادان سۋپەر ءموبيلدى قو­سىم­شانى – Halyk-تى جاساي ال­دىق, وندا بۇگىنگى كۇنگە دەيىن كليەنت­تەرىمىزدىڭ قاجەتتىلىكتەرىن قاناعات­تاندىراتىن قارجىلىق جانە قارجىلىق ەمەس قىزمەتتەر بار. ءبىز ماركەتپلەيس, ساياحات, ينۆەس­تيتسيا جانە كليەنتتەرىمىز كوپ­تەگەن ءتۇرلى بونۋس پەن اكتسيا الاتىن Halyk Club-تى ىس­كە­ قوستىق. ءبىز وسىنىڭ ءبارىن Halyk دەپ اتالاتىن ءبىر ءموبيلدى قوسىم­­شادا بىرىكتىردىك. قازىر قوسىم­شا­مىز­دىڭ­ بىرەگەي قولدانۋشى سانى 6 ملن­ 300 مىڭنان استى», دەيدى ول.

«Freedom Bank» ديرەكتورلار كەڭە­سى توراعاسىنىڭ كەڭەسشىسى ايدوس جۇماعۇلوۆتىڭ سوزىنشە, FinTech, GovTech جانە بانكينگ كوم­ب­يناتسياسى يننوۆاتسيالىق تسيفر­لىق ونىمدەر قۇرۋعا مۇم­كىن­دىك­ بەرەدى.

«قازىر وتانداستارىمىز يپو­­­تە­­كانى, اۆتونەسيەنى, بيزنەس­كە­ ارنالعان ونلاين كرەديتتى ۇي­دەن شىقپاي-اق, تاۋلىك ىشىندە راسىم­دەي الادى. يپوتەكالىق نەسيە­نى 24 ساعات ىشىندە الۋ – تەك قازاق­ستان­دا بار سەرۆيس», دەيدى ايدوس جۇما­عۇلوۆ.

«بانك تسەنتركرەديت» پرەزي­دەن­تى رۋسلان ۆلاديميروۆتىڭ پايىم­داۋىنشا, بيزنەستىڭ باسقا قۇرى­لىمدارى سەكىلدى قارجى نارىعى دا كليەنتتەر سۇرانىسىنا بەيىمدەلۋدە.

«اي سايىن ءبىزدىڭ ءموبيلدى قوسىم­شامىزدى 1 ميلليوننان استام كليەنت پايدالانادى. ال كۇن سايىنعى پايدالانۋشى سانى – 250 مىڭعا جۋىق جانە ولار 14 ملرد­ تەڭگەدەي تولەمدەر مەن اۋدا­رىم­داردى جۇزەگە اسىرادى. سونىمەن قاتار قوسىمشادا FX-ايىرباستاۋ ارقىلى 11 ۆاليۋ­تا­لىق جۇپتى ساتۋعا جانە ساتىپ الۋعا بولادى. بۇل وپتسيانىڭ كومەگىمەن اي سايى­ن 200 مىڭنان استام وپەراتسيا­ جاسا­لادى. KASE بيرجاسىنىڭ كولە­مى­مەن سالىستىرعاندا بانك ۇلە­سى 15 پايىزعا جۋىقتايدى. سونى­­مەن قاتار فيزيكالىق التىن ساتۋ بويىنشا بتسك-نىڭ نارىق­تا­عى ۇلەسى 50 پايىزدى قۇرايدى. سول سەبەپتى ءبىز قۇندى مەتالداردى ساتىپ الۋ-ساتۋ بويىنشا ونلاين-سەرۆيستى بەلسەندى دامىتىپ جاتىرمىز جانە جاقىن ارادا قو­سىم­شادا قۇيمانى برونداۋ قىز­مە­تى­ پايدا بولادى», دەيدى بانك باس­شىسى.

كونفەرەنتسيادا قوزعالعان ماڭىزدى تاقىرىپتىڭ ءبىرى – كريپ­­تو­بيرجا مەن بانكتەردىڭ ينتەگ­راتسياسى. ساراپشىلاردىڭ اي­تۋىنشا, «احقو-دا تىركەلگەن قازاق­ستان بانكتەرى مەن كريپتو­بير­جا­لاردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلى جونىن­دەگى» قاناتقاقتى جوباسىنا 5 كريپتوبيرجا – Binance, Ataix, Intebix, Xignal ي Upbit جانە 8 ەكىنشى دەڭگەيلى بانك – Halyk Bank, Altyn Bank, Zaman Bank, Freedom Bank, Eurasian Bank, Bereke Bank, Nurbank جانە CenterCredit قاتىسقان.

جوبا ناتيجەسىندە كريپتوبيرجا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرمەن ينتەگراتسيالانىپ, بانكتىك شوتتار اشا الادى, كليەنتتەردەن فياتتىق ۆاليۋتا قابىلدايدى جانە ولاردى تسيفرلى اكتيۆتەرگە ايىرباستاي الادى. قازىردىڭ وزىندە جوبا قاتىسۋشىلارىنىڭ ءبىرى Intebix «ەۋرازيالىق بانكپەن» بىرلەسىپ كريپتوكارتا شىعا­رۋعا كەلىستى.

«بيرجا حالىقارالىق بول­عان­­­­دىق­تان كليەنتتەردىڭ 70 پا­يى­­زى – شەتەلدىكتەر, 30 پايى­زى – جەرگىلىكتى كليەنتتەر. زاڭ­دى­ تۇلعا­لاردىڭ 35 پايىزى – احقو قاتىسۋشىلارى, 65 پا­يى­زى­ – شەتەلدىك زاڭدى تۇلعالار. يننو­­ۆا­تسيا تۇرعىسىنان بىزدە كريپتوبير­جا­نى ءموبيلدى ءاميان ارقىلى تول­تىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن GSM-وپەراتورىمەن ينتەگراتسيا بار. ينتەگراتسيا جاسالدى, بىراق ءبىز ماقۇلداۋدى كۇتىپ وتىرمىز», دەي­دى «ATAIX Eurasia» باس ديرەكتورى­ ارۋ­تيۋن پوگاسيان.

«Binance Kazakhstan» باس مەنەد­جەرى جاسلان ماديەۆتىڭ اي­تۋىنشا, كريپتوبيرجانىڭ بانك سەكتورىمەن ينتەگراتسياسى ەكو­نو­ميكالىق-الەۋمەتتىك دامۋعا دا اسە­رىن تيگىزەدى.

«قازاقستان – زاڭنامالىق با­زا­­­نى رەتتەۋ بويىنشا دا, نا­رىق­­­­تى­ دامىتۋ بويىنشا دا العا وز­­عان پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى جال­عىز ەل. وسى فاكتورلاردىڭ (زاڭ­نا­مالىق, قاداعالاۋ جانە ينستي­تۋ­تسيونالدىق) بارلىعىن ەسكەرە وتى­رىپ قازاقستاننىڭ ويىنشىلار­دى جانە تسيفرلى يندۋستريانى دامى­تۋ بويىنشا الدەقايدا دايىن­ بول­عانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس», دەي­دى ول.

«Biteeu Eurasia Ltd.» باس ديرەك­تو­رى­ تالعات دوسانوۆ تا جوبا­نىڭ ۇل­كەن ارتىقشىلىققا يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«بۇل ناعىز كليەنتكە باع­دار­لانعان قاداعالاۋشى دەپ ايتار ەدىم. وسىعان دەيىن بىزدە قادا­عا­لاۋ­شىمەن كۇن سايىن تەلەفونمەن نەمەسە پوشتامەن بايلانىسىپ وتىرعان جاعداي بولعان ەمەس. بۇل – ۇلكەن ارتىقشىلىق. جوبانىڭ دامۋى ءۇشىن قادا­عالاۋشى بارلىعىن ىستەپ جاتىر. مەملەكەتىمىزدىڭ بۇل يندۋستريا­نى قولداپ وتىرعانى دا كوپ كومەگىن تيگىزۋدە», دەيدى.

قازىر كريپتونارىقتىڭ كاپي­تال­دانۋى 1,17 ترلن دوللاردى قۇ­رايدى. كەي ەلدەر كريپتوۆاليۋتانى تولەم قۇرالى رەتىندە مويىن­داپ, كەي ەلدەر كريپتوبيزنەستى قادا­­عالاۋعا قاتىستى زاڭنامالىق بازا قالىپتاستىرىپ جاتىر. ونىڭ ۇستىنە كريپتوبيرجانىڭ قۇلدىراپ كەتۋىنە بايلانىستى تسيفرلىق اكتيۆتەردى قاداعالاۋدى جاقسارتۋعا قويىلاتىن تالاپتار دا جوعارىلاپ كەتتى.