جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ اتىنداعى وبلىستىق قازاق مۋزىكا-دراما تەاترى بيىلعى ماۋسىمداعى سوڭعى پرەمەراسىن ۇسىندى. جەرگىلىكتى كورەرمەن كەرەكۋلىك تەاتردان كوپتەن بەرى بۇلايشا كۇلكىگە قارىق بولىپ قايتپاپتى. «ۇرىلار» كومەدياسى ءبىر ساتكە كۇيبەڭ تىرشىلىكتى ۇمىتتىرىپ, ءازىل الەمىنە كەنەلتتى.
ءبىر ساتتە ءبىر ۇيگە ءبىرىن-ءبىرى تانىمايتىن ەكى بىردەي ۇرى تۇسەتىن جاعداي تەك كينودا عانا كەزدەسە مە دەسەك, تەاتردىڭ ساحناسىندا دا ۇشىراسادى ەكەن. ءبىرى ۇرلىقتى ومىرلىك كاسىبىنە اينالدىرعان كانىگى باۋكەسپە بولسا, ەكىنشىسى – باستىعىنان ەسەسىن قايتارۋ ماقساتىمەن ءوزىنىڭ ارام ويىن جۇزەگە اسىرماق بولعان تاكسيست جىگىت. كومەديالىق قويىلىمنىڭ جەلىسى بويىنشا ەكەۋى دە اسا داۋلەتتى ادامنىڭ ءزاۋلىم ءۇيىن توناپ كەتپەك بولادى. قىزىق بولعاندا ءدال سول ۋاقىتتا شاڭىراقتىڭ وتاعاسى كوڭىلدەسىمەن ۇيىنە كەلىپ, بايقاۋسىزدا ۇرىلار قولعا ءتۇسىپ قالادى. قالتالى ازاماتپەن تۇنگى كلۋبتان ىلەسىپ كەلگەن جەڭىل ءجۇرىستى بيكەش تە تەگىن ەمەس ەكەن. شارابىنا ۇيىقتاتاتىن ءدارى قوسىپ, ۇيدەگى باعالى اشەكەيلەردى جىمقىرىپ كەتۋدى جوسپارلاپ قويىپتى. قىزىق بولعاندا بايقاۋسىزدا ۋ شاراپتى ءوزى ءىشىپ, تەرەڭ ۇيقىعا كەتەدى. ال قارىنى قاباقتاي ءۇي يەسى ماستىقتان تەز ەسىن جيىپ, ۇشەۋىن دە اشكەرەلەيدى. وقيعا وسى جەرگە كەلگەندە نۇكتەسى قويىلار دەپ كۇتكەن ەدىك. وتاعاسى وقتاۋلى مىلتىعىن كەزەنىپ, قوس ۇرىنى تەرگەپ تۇرعان ۋاقىتتا زاڭدى نەكەلەسكەن ايەلى كەلىپ قالادى. كومەديانىڭ نەگىزگى شىجىعى دا وسى جەردەن باستالاتىنداي. ەندى ءۇي يەسى ساسايىن دەدى. الگى باۋكەسپەلەردى ۇيىنە كەلگەن دوستارى, ال جاتىن بولمەدە ۇيىقتاپ جاتقان بيكەشتى سونىڭ ءبىرىنىڭ جارى دەپ اتاپ, ءبارىن داستارقانعا شاقىرادى. شىم-شىتىرىق وقيعانىڭ سوڭى دا قىزىق. بۇل جەردە رەجيسسەر ەكى بىردەي نۇسقا ۇسىنادى. العاشقىسىندا الگى قوناقتار ءماز-مەيرام بولىپ تاراسىپ, ەرلى-زايىپتىلار قۋانىشتى كۇيدە قالا بەردى. ال ەكىنشى نۇسقادا بارلىعىنىڭ قۋلىق-سۇمدىقتارى اشىلىپ, ايەلى الگىلەردى مىلتىقتىڭ قاراۋىلىنا الىپ, «ورىس رۋلەتكاسىن» ويناتادى. دەگەنمەن ءبارى ءساتتى اياقتالىپ, وتاعاسى جارىنا دەگەن ماحابباتىن دالەلدەپ شىعادى.
«ۇرىلار» كومەدياسىنىڭ ۇتىمدى جەرى بۇل وقيعانىڭ بارلىعى ۇيدەگى قوس ماق ۇلىق – مىسىقتاردىڭ «كوزىمەن», سولاردىڭ قويىلىمعا سىرتتاي كىرىسىپ, بايانداپ وتىرۋىمەن وربيتىنىندە. ءۇي جانۋارلارى ادامداردىڭ پسيحولوگياسىن, دورەكىلىگى مەن سەنگىشتىگى, ءبىر-بىرىنە دەگەن ايارلىعى مەن جاناشىرلىعىن تاپ باسىپ, مىنەزدەمە بەرۋگە قۇمار. زەرىككەن ماق ۇلىقتار تاكسيست جىگىتتىڭ ءۇي جانۋارىنان قورقاتىنىن بايقاپ, ونىڭ السىزدىگىن پايدالانىپ كەتەتىن جەرلەرى دە كەلىستى. ءزىلسىز ءازىل مەن ويىن-وسپاق ورىندى كورىنىس تاۋىپ جاتتى.
ء«بىزدىڭ شىعارماشىلىق ۇجىم بىلتىردان بەرى تەاتر سىنشىلارىمەن بايلانىس ورناتىپ, بىرنەشە پرەمەرانى سولاردىڭ تالقىسىنا سالدىق. بۇل ماۋسىمداعى بارلىق جاڭا قويىلىمدارىمىز دراما جانە ءاپسانا جانرلارىندا بولىپ كەتپەسىن دەگەن ويمەن تاڭداۋىمىز وسى كومەدياعا تۇسكەن ەدى. كوركەمدىك كەڭەس پەن ەلىمىزدەگى تەاتر سىنشىلارى دا بۇل كومەديانى قۇپ كوردى. «ۇرىلار» قويىلىمىنىڭ اۆتورى – اكتەر, جاس دراماتۋرگ قازىبەك امانجول», دەيدى جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ اتىنداعى وبلىستىق قازاق مۋزىكا-دراما تەاترىنىڭ باسشىسى ارمان تەمىربەك.
ال بۇعان دەيىن «ۇجدان» اتتى ءاپسانانىڭ ساحنالىق نۇسقاسىن جازىپ, ونىسى كورەرمەندەر مەن سىنشىلار تاراپىنان جوعارى باعا العان ادەبي دراما ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى نۇركەن تۇرلىبەك كۇلدىرە وتىرىپ ويلانتۋ جانرى ۇجىم اكتەرلەرى ءۇشىن ۇلكەن ەڭبەك بولعانىن اتاپ ءوتتى. بۇل قويىلىمدى دايىنداۋعا ءبىر ايدان استام ۋاقىت جۇمسالىپتى. ەشقانداي استارسىز, كورەرمەنگە تۇسىنىكتى ازىلمەن ورىلگەن جاڭا قويىلىم قويۋ بىلتىردان بەرى جوسپاردا جۇرگەن. ماۋسىم سوڭىنا قاراي بۇل ويدىڭ دا رەتىمەن ىسكە اسقانىنا ۇجىم قۋانۋلى.
«بىلە بىلسەڭىزدەر, كومەديالىق قويىلىم – تەاترداعى ەڭ قيىن جانر. ادامداردى كۇلدىرۋ ءۇشىن ساپالى ءازىل كەرەك. ويدان كۇلدىرەتىن ءسوز قوسىپ, قازاقشا كتك دەڭگەيىندە ارزان دۇنيە جاساۋعا دا بولادى. الايدا كورەرمەندەر كورىپ وتىرىپ, ازىلدەن جانى تىنىعىپ قايتاتىنداي پەرسوناجدى بەينە شىعارۋ, وبراز جاساۋ العاشقىدان-اق نەگىزگى ماقساتىمىز بولعان ەدى. تەاتردا ۇنەمى وي سالاتىن, درامالىق اۋىر دۇنيەلەردى ساحنالاي بەرۋدىڭ قيسىنى جوق. ونسىز دا كۇيبەڭ تىرشىلىكتەن شارشاپ جۇرگەن ادامدار وسىنداي جەڭىل كومەديالار ارقىلى تىنىعىپ, دەمالىپ قالادى» دەپ وي ءبولىستى قويىلىم رەجيسسەرى ادىلەت اقانوۆ. جالپى, ادىلەتتىڭ ۇيلەستىرۋىمەن دايىندالاتىن قويىلىمداردىڭ قاي-قايسى دا ساپاعا قۇرىلاتىنىن مويىنداۋىمىز كەرەك. كەرەكۋلىك تەاتردا جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقالى جيىرماعا جۋىق قويىلىمعا رەجيسسەرلىك جاساسا, سونىڭ ءتورت-بەسەۋى كومەديا جانرىندا.
كورەرمەن مۇددەسىن ءاردايىم جوعارى قوياتىن تەاتر ۇجىمى قازىردىڭ وزىندە كەلەر ماۋسىمنىڭ شىمىلدىعىن اشاتىن پرەمەرالاردى پىسىقتاپ قويعان. سونىڭ ءبىرى – ورالحان بوكەيدىڭ «كەربۇعى» شىعارماسى جەلىسىمەن دايىندالاتىن پلاستيكالىق قويىلىم. وعان الماتىدان ارنايى ماماندار, سونىڭ ىشىندە قازىرگى كۇنى مۇسىرەپوۆ تەاترىندا ۋاقىتشا قىزمەت اتقارىپ جۇرگەن رەسەيلىك رەجيسسەر, رەسەيدەگى «زولوتايا ماسكا» سىيلىعىنىڭ يەگەرى سەرگەي لەۆيتسكي دە جۇمىلدىرىلادى دەپ كۇتىلەدى. «كەربۇعىدان» بولەك شەكسپيردىڭ «ريچارد ءۇشىنشى» كلاسسيكالىق دراماسى دا ساحنالانادى دەپ كۇتىلۋدە.
نەگىزى ايماۋىتوۆ تەاترى بۇگىندە رەسپۋبليكا بويىنشا امبەباپ تەاترعا اينالىپ كەلە جاتقانىن مويىنداۋىمىز كەرەك. ونەر ۇجىمى درامالىق, مۋزىكالىق, مۋزىكا-درامالىق, كومەديالىق, جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان جانرلىق ەرەكشەلىكتەردى قامتۋمەن قوسا, قۋىرشاق تەاترىنىڭ دا قىزمەتىن اتقارىپ تۇر. مۇنداعى قويىلىمداردىڭ ەڭ تومەنگى ساناتى 3 جاستاعى بالالارعا ارنالعان. تەاتر ساحناسىندا كەيدە سۇرانىسقا وراي ورىس تىلىندەگى تۋىندىلاردى دا تاماشالاۋعا بولادى. مۇنىڭ بارلىعى ۇجىمنىڭ دۇرىس باعىتتا جۇمىس ىستەپ وتىرعانىن بايقاتسا كەرەك. ونداي جەردە كورەرمەن دە جالىقپايدى.
بيىلعى ماۋسىمدا ۇزىن سانى بەس بىردەي جاڭا قويىلىممەن جۇرتشىلىقتى ءتانتى ەتكەن تەاتر ۇجىمى بۇعان دەيىن كوپتەگەن بايقاۋ-فەستيۆالداردان ولجالى ورالعانىن تالاي مارتە جازعانبىز. ەندى الداعى ۋاقىتتا اتىراۋدا وتەتىن اۋقىمدى فەستيۆالعا دا دايىندىق ۇستىندە. ول شاراعا ەلىمىزدەگى ۇزدىك التى تەاتردىڭ قاتارىندا شاقىرتىلىپ وتىرعانىن ايتپاسقا بولماس.
پاۆلودار وبلىسى