• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ونەر 23 مامىر, 2023

مىڭ جۇرەكتە كۇمبىرلەگەن كۇي-اۋەن

481 رەت
كورسەتىلدى

قازاق دومبىرادان استە جالىقپايدى ەكەن. ايگىلى كونتسەرت اراسىندا اتتى قوسىن لاپ بەرگەندەي قۇرمانعازى «سارىارقاسىنىڭ» ءۇزىندىسى زالدى كۇڭىرەنتە بارعاندا, تىڭدارمان ورنىنان تۇرىپ كەتەردەي قوشەمەت ءۇستى-ۇستىنە ۇدەي ءتۇستى. بۇل مادەنيەت جانە ونەر قىزمەتكەرلەرى كۇنىنە وراي «استانا وپەرا» تەاترىندا قويىلعان مارات بيسەنعاليەۆتىڭ « ۇلى دالا اۋەنى» اتتى سالتاناتتى وداسىنىڭ ورتاسىنداعى ءسات قانا. تەڭىزدەي نايقالعان تىڭدارمان ىقىلاسىن تامشىداي ساتىنەن-اق اڭعارا بەرىڭىز. دومبىراعا, ۇزاق سارىندى كۇي مەن اۋەنگە, جالپى مادەنيەتكە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى وسىنداي حالىقتىڭ.

اقشاڭقان «استانا وپەرادا» مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى كونتسەرت­تى كورگەن دە, كورمەگەن دە ارماندا شىعار. زالداعى ءيىن تىرەس­كەن كورەرمەن-تىڭدارماندى كورىپ-ءبىلىپ ءجۇرمىز عوي, ال مۇندا ات شاپتىرىم دەرلىك ساحنانى تولتىرىپ سىرەسىپ تۇرعان ونەرپاز­دار قاتارىنان كوز تۇنىپ-اق كەت­تى. قازاق دالاسىنىڭ ءار وڭىرى­نەن كەلگەن 24 شىعارماشى­لىق ۇجىم وكىلدەرى, اسپاپتاعىسى بار, حورداعىسى جانە باسقاسى, بار­لىعى 1000-نان استام مۋزى­كانتتىڭ ونەرى سىرەسكەن زالدىڭ سەڭىن لىقسىتقانداي اسەرگە بو­لەدى. ءسىز ويلاڭىز, 1000 جۇرەك­تىڭ ءلۇپىلى نە ارەكەتىنەن سوگىلىپ ۇشقان اۋەن سيقىرى قۇلاقتان كىرىپ, بويدى الماسا, وندا, انى­عىن ايتقاندا, وزدەرى ءبىلسىن! كۇيشى دينا العاش رەسمي ساحناعا كو­تەرىلگەندە جۇمەكەن اقىن­نىڭ «جەتپىس التى داۋرەن-اي, جەت­پىس التى جىل وتكەن, جەتپىس التى قا­سىرەت – جەتپىس التى جۇرەكپەن» دەپ تولعايتىنى بار. مۇندا ءبىر مەزەتتە مىڭ جۇرەك تولعاپ الا جونەلگەندە... حالىق اندەرىندە شىرقالعانداي «جۇرەگىڭ تاس تا بولسا ءبىر ەريدى». وسىنشاما ادام ورىنداعان مۋزىكالىق تۋىندى دا ۇزاق ەكەن. ايتارلىق­تاي اسەرى بولماسا, ءسوز باسىندا ايتقانىمىزداي ەل ارقالانىپ كەتپەس-ءتى اراسىندا. باسىندا ەپ­تەپ سكريپكا, ساكسافوننىڭ ۇنى­مەن ىلگەرىلەي بەرگەندە, ارينە ءبىز اۋەلى دومبىرانىڭ كۇمبىرىن ەستي الماي جاتىرقاپ قالعان­بىز. قۇراما وركەستر قۇرامىندا دا دومبىراشىلار كورىنبەگەن. الدىندا جالعىز-اق دومبىراشى وتىردى. سىبىزعى, سازسىرناي, شاڭقوبىز دا ءبىر-بىردەن. قازاقتىڭ قىلقوبىزى بولدى ما, جوق پا, بىلمەيمىز. سوعان قا­راماستان, كونتسەرت بويى حا­لىقتى ءۇيىرىپ الىپ وتىرعان ءبىر-بىرەۋدەن بولسا دا ۇلتتىق اسپاپ­تار ءۇنى, اسىرەسە دومبىرا. ءبىر جا­رىم ساعاتقا سوزىل­عان مۋزى­كالىق تۋىندىنىڭ باسىم بولىگى شەتەلدىك اسپاپتاردا ورىندالعانىمەن, تىڭدارمان­دى سىلكىندىرگەن تۇستارى ۇلتتىق اسپاپ ءۇنى ەكەنى ايقىن ءبىلىندى.

مەرەكەلىك ءىس-شارا مادەنيەت جانە ونەر قىزمەتكەرلەرى مەن قايراتكەرلەرىنە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ­تىڭ جولداعان قۇتتىقتاۋ حاتىن مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اسحات ورالوۆتىڭ وقىپ بەرۋىمەن اشىلدى. پرەزيدەنت جاھاندانۋ داۋىرىندە قازاق مادەنيەتىن ساق­تاۋ وتە ماڭىزدى ەكەنىن, ونىڭ دا­مۋىنا ۇلەس قوسۋ ءبىزدىڭ ورتاق مىن­دەتكە جاتاتىنىن ايتقان. سون­داي-اق بارلىق مادەنيەت جا­نە ونەر قايراتكەرلەرىنە العىس جولداپ, ولاردىڭ ەڭبەكتەرى وس­كەلەڭ ۇرپاقتىڭ رۋحاني بايۋى­نا, سول ارقىلى دامۋعا كومەك­تەسەتىنىن اتاپ ءوتىپتى.

« ۇلى دالا اۋەنى» وداسىنا قۇر­مانعازىنىڭ, تىلەپ, اباي, شاكارىم, نۇرعيسا شىعارما­­لا­­­رى­مەن قاتار, «دۋدار-اي» ءانى ەن­گەن. اۋەلى جايماشۋاق, سىزدىق­تاتا باستالعانىمەن, ءبىرازدان سوڭ اباي اندەرىنىڭ تەرەڭ تولعاقتى ۇنىمەن شيرىقتىرىپ بارىپ, ءارى قاراي قۇرمانعازى كۇيلەرىنە ۇلاسقاندا شارىقتاعان اۋەن ءتانتى ەتەدى. بۇل حالىقتىڭ ىقى­لاسىنان دا ايقىن بايقالىپ وتىردى. ءبىر ساعاتتان استام ۋاقىتقا جالعاسقان تۋىندى بو­يىنا ۇلتتىق جانە كلاسسيكا­لىق مۋزىكانى ۇيلەستىرگەن. ۇلت ونەرىندەگى شوقتىقتى مۋزىكا­لىق شىعارمالاردى جاڭاشا اسىرە­لەپ ۇسىنا بىلگەن شىعارماشى­لىق توپتىڭ ەڭبەگىن اتاپ وتكەن ءجون. حور ۇجىمدارى, وركەسترلەر, ۆيرتۋوز اسپاپشىلار, وپەرا جانە حالىق انشىلەرى, سكريپكاشى, دي­ريجەر (ابزال مۇحيتدين), تاعى باسقالاردان قۇرالعان 1000 ادامدى وسىلاي ءبىر تۋىندىعا جۇمىلدىرۋ دا ەرەن ەڭبەك.

مادەنيەت پەن ونەر – ەلدىڭ جا­نى مەن ارىن ايگىلەپ قانا قوي­ماي, ۇلتتىڭ اتىن شىعاراتىن دا سالا. مايتالمان جانە جاس ونەر­پازدار بىرلەسىپ, ونەرسۇ­يەر قاۋىمعا قازاق كۇيى ءھام ءان-اۋەن­دەرى مەن كلاسسيكالىق مۋزى­كا­نىڭ عاجايىپ ۇيلەسىمىن تارتۋ ەتە الدى. بۇل شىعارما قا­زاقتىڭ كلاسسيكالىق تۋىندىلارىن زاماناۋي ينتەرپرەتاتسيامەن تارتىمدى جانە اۋقىمدى فورماتتا ورىنداعانىمەن ەستە قالسا كەرەك.

مادەنيەت جانە ونەر قىز­­­مەت­كەرلەرى كۇنى قارساڭىندا ءبىر ­­اپتا بويى بۇكىل ەلىمىزدە كونتسەرت­­­تەر, كورمەلەر, دوڭگەلەك ۇستەل­دەر جانە باسقالارىن قوسقاندا بار­لىعى 100-دەن استام ءىس-شارا ءوتىپتى. 300 مادەنيەت قىزمەت­كەرى «مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇز­دىگى» توسبەلگىسىمەن, 2000-ى قۇر­­مەت گراموتاسىمەن جانە العىس­حاتپەن ماراپاتتالعان. ال مى­نا كونتسەرت وسى ۇلكەندى-كىشى­لى مەرەكەلىك دۇنيەلەردىڭ بار­لى­عىنىڭ قورىتىندىسىنداي ­بولدى.

كونتسەرتتىك باعدارلاما اياق­تالعاننان كەيىن ا.ورا­لوۆ ساحنادا ونەر كورسەتكەن ارتىس­تەر مەن شىعارماشىلىق ۇجىم­داردىڭ جەتەكشىلەرىنە العىسحات تابىس­تادى.

«مادەنيەت جانە ونەر قىزمەت­كەر­لەرى كۇنىنە ارنالعان ءىس-شا­رالار اپتالىعىن لايىقتى تۇر­­دە اياقتادىق دەپ ويلايمىن. ءبىزدىڭ باستامامىزدى قولدا­عان­دار­دىڭ بارلىعىنا جانە مەملەكەتتىك وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ ساح­ناسىندا ونەر كور­سەتۋگە شاقى­رۋدى قابىلداعان شى­عارما­شى­لىق ۇجىمدارعا راحمەت ايت­قىم كەلەدى. وسى جوباعا قول­داۋ ءبىلدىرىپ, قاتىسقانى ءۇشىن مارات بەيسەنعاليەۆكە ەرەكشە العىس. مينيسترلىگىمىز مادە­نيەت پەن ونەر سالاسىن دامىتۋ جانە قول­داۋ باعىتىنداعى جۇمىستى جال­عاستىرادى. الداعى ۋاقىتتا بەل­گىلەنگەن ناقتى تاپسىرمالار­دى سىزدەرمەن بىرگە ورىنداي الا­تى­نىمىزعا كۇمانىم جوق», دەدى  مادەنيەت جانە سپورت ءمي­نيسترى ا.ورالوۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار