«جيەندىك جاساپ كەتتى» دەگەن تىركەستى ەستىپ جاتاتىنىمىز بار. ونىڭ شىعۋى داستۇرمەن تىكەلەي بايلانىستى. قازاقتا تۋىسقاندار اراسىندا ءتۇرلى ءداستۇر بولعان. سونىڭ ءبىرى جيەن قۇرىق.
قازاقتا ناعاشىسى جيەنىنە جيەن قۇرىق بەرەدى. بۇل بۇرىننان كەلە جاتقان ءداستۇر. ونىڭ مولشەرى مالمەن, قىرىق سەركەشپەن, ەسەپتەلەدى. قىرىق سەركەشتىڭ قۇنى قىرىق شۇبارالا تايعا تەڭ. ناعاشىسى ءتيىستى مولشەردى تولتىرىپ بەرە الماسا جيەن 3 مارتە جيەندىك جاساۋعا قۇقىلى بولادى. ياعني ناعاشىسىنان رۇقسات سۇراماي-اق جۇيرىك اتىن, نار تۇيەسىن, قىران قۇسىن الا العان. ول ءۇشىن ەشكىم وعان ايىپ تاعا المايدى.
قازاقتا جيەندى ۇرعاننىڭ قولى قالتىرايدى دەگەن ءسوز بار. ول ءسوز جيەندى ۇرۋعا بولمايتىندىقتان جانە جيەننىڭ نازاسى اۋىر بولاتىندىقتان ايتىلعان دەيدى.
سونداي-اق ءادىل احمەتوۆ «تۇركى الەمىنىڭ ىرىم-تىيىمدارى» كىتابىندا مىنانداي دەرەك كەلتىرەدى: «قازاق داستۇرىندە كۇيەۋدىڭ قايىن اتاسىنىڭ قولىندا بولاتىن جايتتار سيرەك تە بولسا كەزدەسەدى. مۇنداي كۇيەۋ كۇش كۇيەۋ دەپ اتالادى. ال اۋىلداستارى, اسىرەسە بالدىزدارى كۇيەۋمەن ازىلدەسەتىن داعدى بويىنشا كۇش كۇيەۋدى ءازىل-شىنى ارالاس كۇشىك كۇيەۋ اتاندىرعان. «كۇشىك كۇيەۋدەن قارعىباۋسىز تازى ارتىق» دەيتىن قازاق ماقالىنىڭ مازمۇنى كۇش كۇيەۋدىڭ قۇندىلىقتار جۇيەسىنە جاتپايتىنىن اڭعارتادى. ال كۇش كۇيەۋدىڭ بالاسىن بىلايعى جۇرت سىرتىنان جيەن دەپ اتاعانىمەن, اتاسى ونى جيەن دەمەي, ءوز بالاسىنداي كورەدى. كۇش كۇيەۋدىڭ بالاسى قۇقىقتىق زاڭ بويىنشا جيەندىك جاساپ, «جيەن قۇرىق» المايدى. بىراق اتاسى ول بالانى ورتانشى بالانىڭ بىرىندەي كورىپ, ورتانشى بالاعا بەرەتىن ەنشىنىڭ مولشەرىندەي ەنشى بەرەدى».