2022 جىلعى جاڭا رەگلامەنتكە ساي ءۇندىستان, يران جانە قىتاي ازاماتتارى قازاقستانعا شەكارانى اسقان كەزدەن باستاپ 14 كۇنگە ىسكەرلىك, جەكە جانە تۋريستىك ماقساتتاردا ۆيزاسىز كىرە الاتىن بولدى. بۇل تەك بىرجاقتى باعىتتا ەدى, ياعني قازاقستان ازاماتتارىنا اتالعان ەلدەرگە بارۋ ءۇشىن ۆيزا راسىمدەۋ تالاپ ەتىلەتىن. ەندى قىتاي ەلىمەن ارادا 30 كۇنگە دەيىنگى ەكىجاقتى ۆيزاسىز رەجىم ورناتىلىپ, ازاماتتارىمىز دا قىتايعا كىرۋ ءۇشىن ۆيزا راسىمدەيدى. بۇل جەردە ايتا كەتۋ كەرەك, ۆيزاسىز رەجىم شەڭبەرىندە شەتەلدىكتەرگە ەل اۋماعىندا ەڭبەكپەن نەمەسە تولەنەتىن قىزمەتپەن اينالىسۋعا تىيىم سالىنادى. سونىمەن بىرگە مونتاجداۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارىمەن دە اينالىسۋعا بولمايدى, ول ءۇشىن ۆيزا تالاپ ەتىلەدى.
ەكونوميكالىق تۇرعىدان ەكى ەل اراسىنداعى ۆيزاسىز رەجىم ىسكەرلىك ورتالاردىڭ ءوزارا ءىس-ارەكەتتەستىك دەڭگەيىن كوتەرۋگە جانە شەتەل ينۆەستورلارى ءۇشىن قولايلى جاعداي قالىپتاستىرۋعا پايدالى. ۇلتتىق بانكتىڭ دەرەگىنشە, 2023 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنداعى جاعداي بويىنشا قازاقستانعا تارتىلعان شەتەل ينۆەستيتسيالارى اراسىندا قىتاي نيدەرلاند, اقش جانە شۆەيتساريادان كەيىنگى 4-ورىندا (23,2 ملرد دوللار) تۇر.
ەندى سينوفوبيا تۋرالى ايتار بولساق, قىتاي ءوزىنىڭ ۇزاق عاسىرلىق تاريحىندا شاپقىنشىلىق ەمەس, جاۋدان قورعانۋ ءۇشىن كوپ سوعىسقان. ماسەلەن, موڭعول شاپقىنشىلىعىن, حح عاسىرداعى جاپون قىرعىنىن ايتساق جەتكىلىكتى. قازىرگى كۇنى قازاقستان ەكى الىپ دەرجاۆا اراسىنداعى تاريحي-گەوگرافيالىق, گەوساياسي ارەنادا ورنالاسقان. ءبىز بۇل جاعدايدى وزگەرتە المايمىز, كەرىسىنشە ودان وزىمىزگە پايدالى جاقتارىن ىزدەۋىمىز كەرەك.
قىتاي – بۇگىندە الەمنىڭ ەكىنشى ەكونوميكاسى. قاسىمىزدا وسىنداي دامىعان ەلدىڭ بولۋى ءبىز ءۇشىن ءبىر جاعىنان ۇلكەن پايدا. ەلىمىزدە كوبىرەك قىتايدى زەرتتەۋ ورتالىقتارىن اشىپ, زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ, ەلىمىزدىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋ شەڭبەرىندە ءتيىمدى شەشىمدەر قابىلداساق, ءوزارا ۆيزاسىز رەجىمنەن كەلىپ-كەتەر قاۋىپ جوق دەپ ايتا الامىز.
قازبەك مايگەلدينوۆ,
ساياساتتانۋشى