ەلىمىزدە 2 ميلليون ادام قىتايمەن ساۋدا-ساتتىق جاساپ ءجۇر. ول ەلدەن بىزگە كيىم-كەشەكتەن باستاپ قۇرىلىس ماتەريالدارىنا دەيىنگى تاۋار تۇرلەرى يمپورتتالادى. سوندىقتان ۆيزاسىز رەجىم ەلىمىزدىڭ كاسىپكەرلەرى ءۇشىن ۇلكەن جەڭىلدىك بولار ەدى.
شىندىعىنا كەلگەندە, قىتايعا كەدەرگىسىز جول اشۋ – بىرىنشىدەن, بىزگە كەرەك دۇنيە. سەبەبى قازاقستان – مۇحيتقا شىقپايتىن ەل. ال قىتاي – ءبىزدى مۇحيتپەن جالعاستىراتىن كورشىلەرىمىزدىڭ ءبىرى. ول ءبىزسىز-اق ءوزىنىڭ تاۋارلارىن ازيا ەلدەرىنە, اۋسترالياعا, ودان ءارى اقش پەن برازيلياعا ەكسپورتتاي بەرەدى. ۆيزاسىز رەجىم بولماسا دا, ودان قىتايدىڭ قىلشىعى قيسايمايدى. ال قىتاي ارقىلى مۇحيتقا شىعىپ, ودان ارعى ۇلكەن نارىقتارعا جول سالۋ – ءبىزدىڭ مۇددەمىز.
قىتاي 5 مىڭ جىلدىق تاريحىندا ەشكىمدى جاۋلاپ الماعان. بىزدە قىتايدى نەگىزىنەن كىم جاماندايدى؟ ومىرىندە سول ەلدە بولماعان ادام جاماندايدى. بىلمەستىكتەن. بەيجىڭ مەن شانحايدى ايتپاي-اق قويايىق, مىنا تاۋدىڭ ارعى جاعىنداعى ءۇرىمشىنىڭ ءوزى دامىپ كەتكەن قالا. قىتايدىڭ ەكونوميكاسى كۇننەن-كۇنگە توسكە ورلەپ, وندىرەتىن تاۋارلارى تاسىپ توگىلىپ جاتىر. سول سەبەپتى ولارعا ۇلكەن نارىق كەرەك. اتاپ ايتقاندا, قىتاي كاسىپكەرلەرىنىڭ بار نازارى 300 ميلليون تۇرعىنى بار امەريكادا, 200 ميلليوندىق برازيليادا, 130 ميلليوندىق جاپونيادا. ال 20 ميلليونعا جەتەر-جەتپەس تۇرعىنى بار قازاقستان نارىعىن قىتايلار كەلىپ جاۋلاپ الادى دەگەن داقپىرتتىڭ مۇلدەم نەگىزى جوق. كەرىسىنشە وسى الپاۋىت ەلدىڭ نازارىن ءبىز وزىمىزگە قاراتۋ ءۇشىن جۇمىس جۇرگىزۋىمىز كەرەك. وكىنىشكە قاراي, قوعامىمىزدا وسى يگىلىكتىڭ كەلەشەگىن تۇسىنبەيتىن كەرىتارتپا ادامداردىڭ نەگىزسىز شۋ شىعارىپ جاتقانى كوڭىلگە كىربىڭ تۇسىرەدى.
ۆيزاسىز رەجىمنىڭ تاعى ءبىر جاقسى تۇسى – قىتايدا تۇراتىن قانداستارىمىز ەندى كەز كەلگەن ۋاقىتتا ۇشاققا بيلەت الىپ, شەكارا اسىپ تاريحي وتانىنا كەلە الادى.
سامات نۇرتازا,
ءماجىلىس دەپۋتاتى