قارجى مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, بيىل 3 ناۋرىزدان بەرى 34 مىڭنان استام ادام جەكە تۇلعا بانكروتتىعى بويىنشا ءوتىنىم بەرگەن. ارىزدار نەگىزىنەن eGov.kz ەلەكتروندىق ۇكىمەت پورتالى (94%) جانە e-Salyq Azamat ءموبيلدى قوسىمشاسى ارقىلى (6%) ءتۇسىپ جاتىر.
كەلىپ تۇسكەن ارىزداردىڭ 10 382-ءسى تەكسەرىلىپ, 2 670 ازاماتقا قاتىستى سوتتان تىس بانكروتتىق ءراسىمى باستالعان. بۇل – بارلىق جۇگىنگەندەردىڭ 26%-ى. ونىڭ ىشىندە 375 تۇلعا – اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى الۋشىلار, 985 ازامات – قارىزىن 5 جىلدان ارتىق ۋاقىت وتەمەگەندەر. 7 340 ارىز بويىنشا ازاماتتار سوتتان تىس بانكروتتىق ءراسىمىن قولدانۋدان باس تارتۋ تۋرالى حابارلاما 1414 سەرۆيسى ارقىلى جولدانعان.
مينيسترلىكتىڭ مالىمدەۋىنشە, باس تارتۋدىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى مىنالار:
كرەديتتىك بيۋرونىڭ مالىمەتى بويىنشا 6 713 تۇلعادا 12 اي ىشىندە بەرەشەكتى ءىشىنارا وتەۋى بار نەمەسە بەرەشەك سوماسى 1 600 اەك-تەن اسادى; ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى 1846 تۇلعا بويىنشا 6 اي ىشىندە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى الۋشى ەكەندىگىن راستاعان جوق; 1463 تۇلعا جۇبايىنىڭ بولۋ فاكتىسىن كورسەتپەدى, سايكەسىنشە ولاردان ءراسىمدى قولدانۋعا كەلىسىم العان جوق; ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا 1349 تۇلعادا مەنشىك قۇقىعىندا جىلجىمايتىن م ۇلىك بار; اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە سايكەس 941 ازاماتتا جەر ۋچاسكەلەرى بار; 789 ازاماتقا اۆتوكولىك تىركەلگەن (ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مالىمەتى).«وسىنداي ءراسىمدى قولدانۋدان باس تارتۋ تۋرالى حابارلامانى العان جاعدايدا سوتتان تىس بانكروتتىقتىڭ نەگىزدەرىنە سايكەس كەلگەندە ارىزدى قايتادان 3 ايدان كەيىن بەرۋگە بولادى. سكورينگتىڭ ساپاسى دەرەكتەر بازاسىنداعى مالىمەتتەردىڭ تولىقتىعى مەن «تازالىعىنا» تىكەلەي بايلانىستى بولعاندىقتان, ول ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى دەرەكتەر بازاسىنىڭ يەلەرى, ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندار ەكەنىن الاتىنىن اتاپ وتكەن ءجون», دەيدى قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ءبىرجانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, باس تارتۋدىڭ سەبەپتەرىن جويۋ ءۇشىن ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگانعا جۇگىنۋ قاجەت. ماسەلەن, كرەديتتىڭ سوماسى, ونى وتەۋ مەرزىمدەرى بويىنشا ءتيىستى بانككە, ميكروقارجى ۇيىمى نەمەسە كوللەكتورلىق اگەنتتىككە. ال م ۇلىكتىڭ بار بولۋى, زاڭدى تۇلعالاردا قاتىسۋ بويىنشا ادىلەت ورگاندارىنا (حقكو, ەلەكتروندىق ۇكىمەت پورتالى). سونىمەن قاتار اۆتوكولىك بويىنشا ىشكى ىستەر بولىمدەرىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىنە نەمەسە مامانداندىرىلعان حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنا (بار بولعان جاعدايدا) حابارلاسۋعا بولادى. جەر ۋچاسكەلەرى, اۋىل شارۋاشىلىق جانۋارلارى جانە ارنايى تەحنيكا بويىنشا سۇراق تۋىنداعان جاعدايدا جەرگىلىكتى اكىمدىككە جۇگىنۋ قاجەت. جەكە كاسىپكەرلىك ماسەلەلەرىن مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارىنىڭ اۋداندىق بولىمشەلەرى قاراستىرادى.
«ەگەر مۇلكىنىڭ بار بولۋىنا بايلانىستى بورىشكەر سوتتان تىس راسىمنەن وتە الماسا تولەم قابىلەتتىلىگىن قالپىنا كەلتىرۋ نەمەسە سوت ارقىلى بانكروتتىق ءراسىمىن قولدانۋ بويىنشا ارىزبەن تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا اۋداندىق سوتقا جۇگىنۋگە بولادى. جوعارعى سوتتىڭ مالىمەتتەرىنە سايكەس بۇگىنگى كۇنى تولەم قابىلەتتىلىگىن قالپىنا كەلتىرۋ نەمەسە سوت ارقىلى بانكروتتىق ءراسىمىن قولدانۋ بويىنشا ارىزبەن 139 تۇلعا جۇگىندى. ءراسىمدى قولدانۋ بويىنشا ۇيعارىم 1 ازاماتقا قاتىستى عانا شىعارىلدى (بقو), 84 ارىز قايتارىلدى. بۇگىنگى كۇنى قارجى باسقارۋشىسى رەتىندە قىزمەتتىڭ باستالۋى تۋرالى حابارلامانى 176 تۇلعا بەردى. ەسكە سالا كەتەيىن, سوتتان تىس بانكروتتىق ءراسىمى قولدانىلىپ, وسى تىزىلىمدە تۇرعان ازاماتتار ءراسىم بارىسىندا دا, بانكروت دەپ تانىلعان كۇننەن باستاپ بەس جىل ىشىندە دە بانكتەر مەن ميكروقارجى ۇيىمدارىنان كرەديت الا المايدى», دەپ ەسكەرتتى ە.ءبىرجانوۆ.
«مينيسترلىك وكىلىنىڭ سوزىنشە, ەڭ كوپ ارىز تۇركىستان وبلىسىنان كەلىپ تۇسكەن – 5 400 ارىز. ەكىنشى ورىندا الماتى وبلىسى – 4 مىڭعا جۋىق ارىز ءتۇستى. ءۇشىنشى الماتى قالاسى – 2 900 ارىز. وسى بارلىق ارىزداردى قاراۋ ءۇشىن مينيسترلىك سكورينگ جۇيەسىن دايىنداپ, ەلەكتروندى تۇردە ىسكە اسىرىپ جاتىر», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
كەلىپ تۇسكەن ارىزداردىڭ 94%-ى ەلەكتروندى تۇردە egov.kz ۇكىمەت پورتالى ارقىلى ىسكە اسىرىلسا, «E-Salyq Azamat» ءموبيلدى قوسىمشاسىنا 6 پايىز ارىز تيەسىلى. كەلىپ تۇسكەن ارىزداردى قاراۋ بويىنشا قورىتىندى, ياعني ونىڭ قابىلداناتىنى نەمەسە قايتارىلاتىنى تۋرالى شەشىم 15 جۇمىس كۇنى ىشىندە شىعارىلادى.