سۋ ساپاسى سىن كوتەرمەيدى

لاي سۋ ەڭ الدىمەن ءتۇرلى جۇقپالى اۋرۋ­لار تاراتۋى مۇمكىن. جاعدايدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن جىل سايىن سۋ جەلىلەرى تازارتىلادى. ايتسە دە, كوكتەمدە قى­زىل سۋ جۇرگەن كەزدە قالانىڭ كەيبىر ايماق­تارىندا ۇلكەندى-كىشىلى اپاتتىڭ ورىن الۋى ۇيرەنشىكتى جاعدايعا اينالعان. باستى سەبەبى – قۇرىلعىلاردىڭ ابدەن توزىپ, ىستەن شىعۋى. دەپارتامەنت باس­شى­­سىنىڭ ورىنباسارى سەرىك ومار­حانوۆ­تىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, تازالاۋ قون­دىرعىلارى 1986 جىلى ىسكە جارامسىز دەپ تانىلعان.

كوكشەتاۋ قالاسى تاۋلىگىنە 20 مىڭ تەكشە مەتردەن اسا سۋدى پايدالانادى. وراسان مول سۋدى 1970 جىلى پايدالانۋعا بەرگەن جالعىز ستانسا تازارتادى. بىر­اق كونە ستانسانىڭ قۋاتى جەتپەيدى. س.ومار­حانوۆتىڭ ايتقانىنداي, 1986 جىلى ارنايى كوميسسيا جارامسىز دەپ قورى­تىندى شىعارعان. ۇزىن-ىرعاسى 343,93 شاقى­رىمدى قۇرايتىن سۋ قۇبىر­لا­رىنىڭ 40 پايىزدان استامى ابدەن ەس­كىرىپ, قاۋساپ تۇر.

مامانداردىڭ پىكىرىنشە, شاعالالى سۋ قويماسىنىڭ سۋىن قىزىل سۋ جۇرگەن كەزدە پايدالانۋ مۇمكىن ەمەس. سۋ مۇلدە لايلانىپ كەتەدى. كوكتەمدە عانا ەمەس قارا كۇزگە دەيىن اۋىز سۋدىڭ تازالىعى كۇ­مان تۋدىرادى. سۋ قويماسىنىڭ ءدال جانىندا شومىلىپ جۇرگەن ادامدار الا جازداي ءبىر بوسامايدى. وزدەرى عانا ەمەس, يتتەرىن شومىلدىراتىندارى نە ءسان؟! جاعالاۋ قوقىسقا تولى. ءۇپ ەتكەن جەلمەن بىرگە سۋ قويماسىنا ءتۇسىپ جاتادى. كو­لىك جۋاتىندار دا كەزدەسەدى. بۇل سۋ قوي­ماسىنا تىرشىلىك ءنارى شاعالالى وزەنى ارقىلى قۇيىلادى. زەرەندى اۋدانىن باسىپ وتەتىن شاعالالى وزەنىنە ساي-جىل­عالار ارقىلى لاي سۋ لىقسىپ كەلىپ جاتىر. مىنە, تۇپكى سەبەپ – وسى توڭىرەكتە.

ەكىنشى سۋ كوزى سەرگەەۆ توسپا سۋ قويماسى ارقىلى تارتىلعان. بۇل سۋدى دا جوعارىدا اتاپ وتكەن ىسكە جارامسىز, كونەتوز ستانسا تازالايدى. 2011 جىلى «سۋ جەلىلەرىن تازارتۋ قوندىرعىلارىن جاڭعىرتىپ كەڭەيتۋ ارقىلى تاۋلىگىنە 60 مىڭ تەكشە مەتر سۋ وتكىزۋگە جەتكىزۋ» جوباسى بويىنشا جاڭا سۋ تازالاۋ قون­دىر­عىسىنىڭ جۇمىسى باستالعان ەدى. مىنە, سودان بەرى بۇل جۇمىس اياقتالعان جوق.

بۇگىنگى تاڭدا قالا حالقى لاي سۋ ءىشىپ وتىر. ارىداعى جۇرت «اۋرۋ استان» دەپ ايت­تى ەمەس پە؟ ەندەشە, كوكشەتاۋلىقتار نەگە ءجيى اۋىرادى دەپ تاڭدانۋعا بولماس, ءسىرا؟!

كوكشەتاۋ