پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا, اباي وبلىسىنىڭ 2023-2027 جىلدارعا دەيىنگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ كەشەندى جوسپارىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى قارالعان بولاتىن. ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى الىبەك قۋانتىروۆ پەن اباي وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان ۋرانحاەۆ بايانداما جاساپ, 2028 جىلعا قاراي اباي وبلىسىنىڭ ەكونوميكاسىنا شامامەن 1,9 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلاتىندىعى جايلى ايتىلدى. ايتىلعان جوبا-جوسپارلار, كەشەندى ماسەلەلەر, ءسوز جۇزىندە قالمادى ما, سەڭ قوزعالدى, وبلىس قۇرىلدى دەيمىز, ال, بىراق وسى باعىتتاعى جۇمىستار جۇمىستار قالاي اتقارىلۋدا؟
مىنە, وسى ماسەلەلەرگە وراي, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە رەفورمالار اگەنتتىگى ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ اباي وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى بەرىك تەرلىكباەۆ اباي وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار ورتالىعىندا ءبىراز ساۋالدارىمىزعا جاۋاپ بەردى. ايتا كەتۋ كەرەك, وڭىردە اۋقىمدى ىستەر اتقارىلا باستاعانى راس. اباي وبلىسىندا تاۋار اينالىمى وسۋىمەن قاتار, تاۋ-كەن ءوندىرۋ ونەركاسىبى مەن كارەرلەردى قازۋ جۇمىستارى دا ءتيىمدى ناتيجە بەرە باستاپتى. وڭدەۋ ونەركاسىبى ءوندىرىسىنىڭ كولەمى, سونداي-اق مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمى دە ارتقان. بۇنىڭ بارلىعى قۇرعاق ستاتيستيكا ەمەس, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعىنىڭ جاقسارۋىنا, پرەزيدەنت تاپسىرمالارىنىڭ تۇراقتى ورىندالۋىنا دەگەن باستى قادامدار.
سونىمەن قاتار بەرىك تەرلىكباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ كولەمى بۇگىندە جاڭادان قۇرىلعان اباي وبلىسى بويىنشا, 1 ترلن 180 ملرد. تەڭگەنى قۇراپ وتىر. ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ يندەكسى 109,7% كورسەتكىشتى كورسەتۋدە.
- اۋىلشارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىمىنىڭ كولەمى 473,9 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. 2021 جىلعى سايكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا اۋىلشارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ ناقتى كولەم يندەكسى 98,5% بولدى, بۇل وتە جاقسى كورسەتكىش. ىلگەرىلەۋشىلىك بار. اۋىلشارۋاشىلىعى ونىمىنە كەلسەك, رەسپۋبليكا كولەمىنىڭ 5,1%-ىن ءبىزدىڭ وبلىس ءوندىردى, - دەدى ول.
2022 جىلعى قاڭتار-جەلتوقساندا 2021 جىلعى سايكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا مال شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ كولەمى 4,1%-عا ارتقانمەن, وسىمدىك شارۋاشىلىعى ءونىمى 7,8%-عا تومەندەگەنى بايقالادى. ال بولشەك ساۋدا تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمى 438,8 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. 2021 جىلعى قاڭتار-جەلتوقسانمەن سالىستىرعاندا سوڭعى ءبىر جىلداعى ۇلەس الدەقايدا جوعارى ەكەندىگى بايقالادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ ماقساتىندا, سۋارۋ جۇيەلەرىنىڭ جابدىقتارىن ساتىپ الۋ جانە ينفراقۇرىلىم سالۋ اباي وبلىسىنىڭ باس جوسپارىندا بار. سونداي-اق ەت ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ كومبيناتىن سالۋ بۇل كۇندەرى مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن حالىق ءۇشىن اسا قاجەت بولىپ وتىر. كاسىپكەرلەردىڭ تالابىمەن ءارى قاراپايىم حالىقتىڭ سۇراۋىمەن 2 ءسۇت-تاۋار فەرماسىن جانە 2 بورداقىلاۋ الاڭىن سالۋ دا جوسپارلانىپتى. سونىمەن قاتار كاسىپكەرلىك پەن ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن الاكول كولىنىڭ جاعاسىندا 2 ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىعىن, 5 جۇلدىزدى قوناق ءۇي كەشەنىن جانە دەمالىس بازاسىن سالۋ دا وبلىستى كەشەندى دامىتۋدىڭ جوسپارىندا تۇر.
مىسالى, ەت وڭدەۋ كومبيناتىن, سۋارۋ جۇيەلەرىن, ءسۇت-تاۋار فەرمالارىن سالۋ ناتيجەسىندە ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىمىنىڭ كولەمى 2028 جىلعا قاراي 1,5 ەسەگە وسەدى دەپ كۇتىلۋدە.
اباي وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان ۋرانحاەۆ ءوزىنىڭ ۇكىمەت وتىرىسىندا جاساعان بايانداماسىندا «تۋريزم سالاسىندا 41 ملرد تەڭگەگە 6 ءىس-شارانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان, ونىڭ ىشىندە 2 ساۋدا — ويىن-ساۋىق ورتالىعىن, الاكول كولىنىڭ جاعالاۋىندا قوناق ءۇي كەشەنى مەن دەمالىس بازاسىن سالۋ قاجەت», دەگەن بولاتىن. حالىقارالىق كولىك دالىزدەرىنىڭ بايلانىستىرۋشى بۋىندارىن اشۋ جانە وبلىسىمىزدىڭ ترانزيتتىك-كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ءۇشىن كپر-عا «اياگوز-باقتى-قىتاي شەكاراسى» ۋچاسكەسىندە تەمىرجول سالۋ, قۇرعاق پورت پەن لوگيستيكالىق پارك قۇرۋ, ەرتىس وزەنى ارقىلى وتەتىن اۆتوگۋج كوپىرىن, سەمەي قالاسىنداعى اسپالى كوپىردى قايتا جاڭارتۋ سياقتى اسا وزەكتى ماسەلەلەردىڭ لەگى دە كۇتىپ تۇر.
كوممەرتسيالىق تاسىمالمەن اينالىساتىن كولىكتىك ەمەس ۇيىمدار مەن كاسىپكەرلەردىڭ جۇك اينالىمىنىڭ كولەمىن باعالاۋدى ەسەپكە العانداعى جۇك اينالىمىنىڭ كولەمى جەدەل اقپارات بويىنشا 2022 جىلعى قاڭتار-جەلتوقساندا 20 694,9 ملن توننا-كيلومەتردى قۇراعان ەكەن. بۇل 2021 جىلعى سايكەس كەزەڭ دەڭگەيىنەن 0,2%-عا ارتقانىن كورسەتەدى.
قانشا ايتقانمەن ەكونوميكانىڭ ورلەۋى تىكەلەي جولداردى جوندەۋمەن بايلانىستى. سەبەبى جۇك تاسىمالى, تاۋار اينالىمى ساپاسىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى. ناقتىلاپ ايتا كەتسەك, جالپى ۇزىندىعى 1500 كم-دەن اساتىن جەرگىلىكتى جولدارعا كۇردەلى جانە ورتاشا جوندەۋ جۇرگىزىلەدى, سونداي-اق سەمەي قالاسىنان اقتاۋ, اتىراۋ, شىمكەنت قالالارىنا جانە ءۇرجاردان پاۆلودار قالاسىنا اۆيارەيستەردى سۋبسيديالاۋ دا جوسپارلانۋدا.
تۇرعىن ۇيلەردى قولدانىسقا بەرۋ دە باستى نازاردا تۇر. 2022 جىلعى قاڭتار-جەلتوقساندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا 63,7 ملرد تەڭگە سالىنعان. نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى كولەمىندە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىندا يگەرىلگەن قاراجاتتىڭ ۇلەسى 15,1% پايىز ەكەن. تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق جانە ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ سالاسىندا 13 ءىس-شارا كوزدەلگەن. سەبەبى اباي وبلىسى قۇرىلعاننان بەرى حالىق سانى ەداۋىر ارتا تۇسكەن.