اۋىلداردى جاڭعىرتاتىن جوبالار

وبلىستىق ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىن­دە­تىن اتقارۋشى رافيك ءابۋوۆتىڭ مالى­مە­تىنشە, «اۋىل – ەل بەسىگى» باع­دار­لا­ما­سى اياسىندا دامۋ الەۋەتى بار 93 اۋىل ىرىكتەلىپ الىنعان. ماسەلەن, 2019-2022 جىلدارى اتالعان باعدارلامامەن 40 اۋىل قامتىلعان. ءۇش جىلدا بيۋدجەتتەن 24 ملرد تەڭگە قارالىپ, 41 جوبا ىسكە اسىرىلىپتى.

– بۇل جوبا تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعىنا قاتىستى 15, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, سپورت سالالارىنداعى 20 نىساندى سالۋعا مۇمكىندىك بەردى. كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ءۇشىن 6 نىسان جاڭعىرتۋدان وتكىزىلدى. ءۇش جىلدا 768 جۇمىس ورنى اشىلدى. بيىل 15 اۋىلدى جاڭعىرتۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 5,8 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, 22 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلاندى, – دەيدى رافيك ءابۋوۆ.

ماسەلەن, ماقات اۋدانىندا بىلتىر 2 ملرد 36 ملن تەڭگەنىڭ 6 جوباسى قولعا الىنعان. ونىڭ ىشىندە ءتورت جوبانىڭ قۇرىلىسى اياقتالعان. دوسسور كەنتىندە ءتورت ويىن الاڭىنىڭ قۇرىلىسى باستالادى. وعان 288 ملن تەڭگە بولىنگەن. اۋدان ورتالىعى ماقات كەنتىندە فۋتبول, باس­كەتبول, ۆولەيبول الاڭدارىمەن قام­تى­لا­تىن ستاديوننىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جوس­پارلانعان.

ال وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باس­قار­ماسىنىڭ باسشىسى سالاۋات وتەعۇ­لوۆ­تىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, «اۋىل اماناتى» جوباسىنا 1 ملرد 504 ملن تەڭگە قارالىپ وتىر. جوباعا قاتىساتىن كووپەراتيۆتەر نەمەسە جەكە شارۋاشىلىقتارعا 2,5 پا­يىزبەن نەسيە بەرۋ كوزدەلگەن. ماسەلەن, كووپەراتيۆتەرگە – 27 ملن, جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتارعا – 8 ملن تەڭگەگە دەيىن نەسيە الۋعا مۇمكىندىك بار.

– باعدارلامانى قارجىلاندىرۋ ءتورت باعىتتا جۇزەگە اسادى. بۇل – اگرارلىق-ونەركاسىپتىك كەشەن سالاسىنداعى تاۋارلاردى ءوندىرۋ جانە وڭدەۋ, مال باسىن كوبەيتىپ, ءونىم الۋ, جىلىجاي سالۋ مەن قىزمەت كور­سە­تۋ, سونداي-اق كووپەراتيۆتەردى جاب­دىق­تاۋ. نەسيە الۋشىلار ەڭ الدىمەن, جەكە كا­سىپكەر رەتىندە تىركەلۋى كەرەك. باسقا دا نەسيەلەر بويىنشا مەرزىمى وتكەن جارنا بولماۋى ءتيىس. نەسيە الۋ ءۇشىن مىن­دەت­تى تۇردە كەپىلدىك قاجەت. وعان قوسا شار­ۋاشىلىق ءىسىن باستاۋ ءۇشىن بارلىق مۇم­كىن­دىكپەن قامتاماسىز ەتىلۋى شارت, – دەپ حابارلادى سالاۋات وتەعۇلوۆ.

«اۋىل اماناتى» جوباسىمەن بەرىلەتىن جەڭىلدەتىلگەن نەسيە شارتتارىنىڭ مەرزىمى – 5, مال شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جوبالار ءۇشىن – 7 جىل. نومينالدى جىل­دىق سىياقىنىڭ مولشەرى 2,5 پايىزدان اسپايدى. پيلوتتىق جوبا جەرگىلىكتى ات­قا­رۋ­شى ورگان سەنىم بىلدىرگەن وكىل ار­قى­لى جۇرگىزىلەتىن بولادى. قازىر سونداي وكىلدى انىقتاۋ ءۇشىن كونكۋرس جاريالانعان.

مەملەكەت تاراپىنان جىل سايىن كاسىپ­كەر­لەردى قولداۋ شارالارىنىڭ اۋقى­مى كەڭەيىپ كەلەدى. وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە تۋريزم باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇربول جاڭابەكوۆتىڭ دەرەگىنشە, بىلتىر كاسىپكەرلەردىڭ نەسيەسىن سۋبسيديالاۋعا 6 ملرد تەڭگە بولىنگەن.

– اتىراۋ وبلىسىندا «2021-2025 جىل­دارعا ارنالعان كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبا» جوسپارى جۇ­يەلى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. جوبا­نىڭ ماقساتى – كاسىپكەرلەرگە قارجىلاي قول­­­داۋ كورسەتۋ. ونىڭ ىشىندە سۋب­سي­ديا­­­­لاۋ, كەپىلدەمە بەرۋ, جەڭىلدىكپەن ميك­­­رو­كرەديتتەۋ, ينفراقۇرىلىم قۇرىلىسى جانە مەملەكەتتىك گرانتتار بەرۋ قاراستىرىلعان. بىلتىر نەسيەنىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسىن سۋبسيديالاۋعا بيۋد­جەتتەن 6 ملرد تەڭگە ءبولىندى. ناتي­جە­سىن­دە 1176 كاسىپكەردىڭ 35,6 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن جوبالارى سۋبسيديا­لاندى. بۇل جوبالاردا 1636 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى. ال بيىل كاسىپكەرلەرگە سۋبسيديا بەرۋ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1,9 ملرد تەڭگە ءبولۋ جوسپارلانىپ وتىر, – دەيدى ن.جاڭابەكوۆ.

باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنا قارا­عان­دا, ۇلتتىق جوبا اياسىندا 6 پا­يىز­دىق مولشەرلەمەمەن بەرىلەتىن شاعىن نەسيە توپتاماسى بار. مونوقالا مەن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر ءۇشىن بۇل نەسيەلەر سالالىق شەكتەۋلەرسىز, ينۆەستيتسيالىق ماقساتتارعا 20 ملن تەڭگەدەن اسپايتىن سومادا, ال اينالىم اقشاسىن تولىقتىرۋ ءۇشىن كەپىلزاتسىز 5 ملن تەڭگەگە دەيىن 5 پايىزدىق مولشەرلەمەمەن بەرىلەدى. سونداي-اق «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسىنىڭ باسىم جوبالارىنىڭ سىياقى مولشەرلەمەسىنىڭ ءبىر بولىگىن سۋبسيديالاۋ, نەسيەلەرگە ءىشىنارا كەپىل بولۋ سىندى نەسيەلەندىرۋ مەحانيزمىن جۇزەگە اسىرۋ جالعاسىپ جاتىر.

وبلىستىق يندۋستريالىق-يننوۆا­تسيا­لىق دامۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى قارلىعاش بەكباەۆا مالىمەتىنە سۇيەنسەك, «تالشىقتى-وپتي­كا­لىق بايلانىس جەلىلەرى تەحنولوگيا­سى بويىنشا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە كەڭجولاقتى ينتەرنەت جەلىسىنە قول­جە­تىم­دىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ» جوباسىنا سايكەس 130 ەلدى مەكەنگە ينتەرنەت جەلىسى جۇر­گىزىلگەن. بۇعان دەيىن 250-دەن استام تۇر­عىنى بار 7 اۋىلعا ينتەرنەت جەلىسى تار­تىلعان.

– قازىر يندەر اۋدانىنىڭ جارسۋات, قۇرىلىس, وركەن; يساتاي اۋدانىنداعى نارىن, جاڭا جانباي; قۇرمانعازى اۋدانىندا ورنالاسقان شاعىرلى, ع.ءالىپوۆ اۋىلدارى كسەلل بايلانىس وپەراتورىنىڭ 3G جانە 4G تەحنولوگياسى بويىنشا مو­بيلدىك ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتىلدى. ال بىلتىرعى جەلتوقساندا قۇرمانعازى اۋدانىنىڭ جامبىل جانە افاناسەۆ ەلدى مەكەندەرى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلدى, – دەپ ءمالىم ەتتى قارلىعاش بەكباەۆا.

ەندى بيىل اتىراۋ قالاسىنىڭ بىرنەشە شاعىن اۋدانىندا بۇرىن تارتىلعان كەڭجو­لاق­تى ينتەرنەت جەلىسى جاڭارتىلادى. ناقتىلاي ايتقاندا, «كار-تەل» جشس ەركىنقالا-2, اقجار, اقجار-2, جۇلدىز-3 شاعىن اۋداندارىندا جاڭا بازالىق ستان­سا­لاردىڭ قوسىمشا قۇرىلىسىن سالۋدى قولعا الادى.

اتىراۋ وبلىسى