شاعىن وزەننىڭ تاسۋى تەز

بۇدان بۇرىن ورال قالاسىندا قارعىن سۋدان زارداپ شەككەن ۇيلەر تۋرالى ايتقانبىز. ەندى وڭىردەگى شاعىن وزەندەر ارناسىنان اسىپ, جاعالاۋداعى ەلدى مەكەندەرگە قاۋىپ ءتوندىرىپ جاتىر.

وسىعان وراي ورال قالاسىندا, شىڭعىر­لاۋ, ءبورلى جانە بايتەرەك اۋداندارىندا جەرگىلىكتى ماسشتابتاعى تابيعي سيپاتتاعى توتەنشە جاعداي جاريالاندى.

ءبورلى اۋدانىندا ەرىگەن قار سۋى بىرنە­شە ەلدى مەكەنگە كىرىپ كەتتى. اقبۇلاق اۋى­لىنداعى سۋ بوگەتى بۇزىلىپ, اقساي قالاسى­نىڭ قىزىلتال جانە ارالتال اۋىلدارىن سۋ باسۋ قاۋپى كۇشەيگەن. ونداعان ۇيگە سۋ كىرگەن. اقساي قالاسىندا دا باسپاناسى سۋعا كەتكەن 13 ادام ەۆاكۋاتسيالاندى. اقبۇلاق اۋىلىندا 14 ۇيگە سۋ كىرىپ, 44 ادام كوشىرىلگەن, سونىڭ 13-ءى با­لالار. كەڭتۇبەك اۋىلىندا 6 ۇيگە سۋ كى­رىپ, 22 ادام قاۋىپسىز ايماققا ەۆاكۋا­تسيا­لانعان.

وڭىردەگى كۇردەلى جاعدايعا بايلانىس­تى اتىراۋ ماڭعىستاۋ وبلىستارىنان 111 ادامنان تۇراتىن قۇتقارۋشىلار توبى كومەك­كە كەلگەن بولاتىن. اتىراۋلىق 25 ادام مەن 6 تەحنيكادان تۇراتىن تجد توبى ءبورلى اۋدانىنا بەكىتىلدى. قۇتقارۋشىلار بىرنەشە توپقا ءبولىنىپ, قىزىل سۋ ءجۇرىپ جاتقان قى­زىلتال, باقتىارال جانە قاراشىعاناق اۋىل­دا­­رىندا ىسكە كىرىستى. تابيعي اپاتقا قارسى كۇرەس­كە جەرگىلىكتى تۇرعىندار, ەرىكتىلەر دە ۇلەس قوسۋدا.

باتىس قازاقستان وبلىسى توتەنشە جاع­دايلار دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى پولكوۆنيك قانات دوسپاەۆ ناۋرىزدىڭ 14-ءى كۇنى كەشتە ءبورلى اۋدانىندا 39 ءۇي, تەرەكتى اۋدانىندا 1 ءۇي ءالى سۋ ىشىندە تۇرعانىن حابار­لادى.

قاۋىپتى جەرلەردەن الدىن الا 232 ادام كوشىرىلگەن بولسا, جاعداي قالىپقا تۇسكەن ايماقتاردا 26 ادام ءوز مەكەنىنە قايتا ورال­عان. قاۋىپسىز جەرگە 282 باس مال, 20 قۇس ايدالدى.

كەي جەردە ەرىگەن قار سۋى دالامەن جوڭكى­لىپ, كۇرە جولداردىڭ ءۇستىن باسىپ ءوتىپ جاتىر. ولاردىڭ كەيبىرى جولدى ءبۇلدىرىپ كەتكەن. مىسالى, 11 جەردە جول ۋاقىتشا جارام­سىز بولىپ قالعانى حابارلاندى. ونىڭ ءبىرى – تەرەكتى اۋدانىنىڭ ۇستىمەن رەسەيگە شىعا­تىن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجول.

قاۋىپسىزدىك ماقساتىندا جول پوليتسياسى 14 ناۋرىز كۇنى سامارا-شىمكەنت جولىنىڭ بارباستاۋ اۋىلى تۇسىندا اۋىر سالماقتى جۇك كولىكتەرىن توقتاتىپ قويدى. جۇزدەگەن جۇك كولىگى جول بويىندا تۇر.

وبلىستىڭ ءوز ىشىندە 12 ەلدى مەكەنگە كولىك قاتىناسپاي قالدى. ونىڭ 3-ءى شىڭ­عىرلاۋ, 9-ى قاراتوبە اۋداندارىندا.

ناۋرىزدىڭ 14-ءى كۇنى كەشكىسىن ورال قالاسى ماڭىنداعى ماشتاقوۆ اۋىلىن سۋ باسۋ قاۋپى تۋىنداپ, ەلدى مەكەننىڭ 70-80 تۇرعىنى ءوز تۋىستارىن ساعالاپ اۋىلدان شىعىپ كەتتى. زارداپ شەككەن تۇرعىنداردى ۋاقىتشا پانالاتۋ ءۇشىن دەركول اۋىلىنداعى مادەنيەت ءۇيى ازىرلەنىپ, كولىك تە سايلانىپ تۇر.

جەردىڭ توڭى تۇسپەي جاتىپ ەرىگەن بيىلعى قار سۋى باتىسقازاقستاندىقتاردى ەرەكشە سىناپ تۇر. توتەنشە جاعدايلار دەپار­تامەنتىنىڭ حابارلاۋىنشا, اپاتتىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنا توتەنشەلىكتەردەن – 252 ادام, ىشكى ىستەر قىزمەتىنەن – 163 ادام, ۇلت­­تىق ۇلاننان – 60 جاۋىنگەر, قورعانىس مينيستر­لىگىنەن – 16 ادام, بارلىعى 1 مىڭعا تارتا ادام كۇنى-ءتۇنى ەتىگىمەن سۋ كەشىپ ءجۇر ەكەن. سوڭعى كۇندەرى قاۋىپتى تۇستاردا سۋ جولىن بوگەۋ ءۇشىن 24 060 قاپشىق قۇم توسەلگەن.

ءتيىستى مەكەمەلەر وڭىردەگى سۋ قويمالا­رىنىڭ جاعدايىن قاتاڭ باقىلاۋعا العانىن مالىمدەدى. ناۋرىزدىڭ 14-ىندەگى مالىمەت بويىنشا كوشىم وزەنى بويىنداعى كيروۆ سۋ قويماسى – 51,8, بىتىك – 16,35, دوڭگەلەك – 32,28, پياتيمار قويماسى 83,48 پايىز سۋعا تولعان. شاعان وزەنىندەگى توعاننىڭ تولىمدىلىعى 75,81 پايىز. سونداي-اق ۆارفولومەي سۋ قويماسى – 88,5%, سارىوزەن بويىنداعى ءى قازتالوۆ – 66,94%, ءىى قازتالوۆ – 60,08%, ماماي قويماسى 66% پايىز سۋعا تولى. اقكول (بالىقتى ساكرىل) – 57,67%, سارىشىعاناق كولى 75,94% پايىز كەمەرىنە كەلىپ تۇر ەكەن.

«ايتا كەتەيىك, وڭىردەگى ەڭ ۇلكەن سۋ ارتەرياسى – جايىق وزەنىندە ءالى مۇز بۇزىلعان جوق. ول ادەتتە ءساۋىر-مامىر ايلارىندا تاسيدى. بيىلعى كۇن رايىنا قاراعاندا جايىق ەرتە تاسۋى, سۋ مولشەرى جىلداعىدان كوپ بولۋى مۇمكىن», دەيدى قازگيدرومەت ماماندارى. قازىر جەرگىلىكتى بيلىك ورىندارى ساياجاي اۋماعىندا تۇراتىن حالىققا ىقتيمال قاۋىپتى ەسكەرتىپ, جادىناما تاراتىپ جاتىر.

باتىس قازاقستان وبلىسى