پياز وندىرۋمەن اينالىساتىن قازاقستاندىق فەرمەرلەر اتالعان ءونىم تۇرىنە قويىلعان ەكسپورتتىق شەكتەۋدى الىپ تاستاۋدى سۇراپ وتىر. ولار وسىنداي وتىنىشپەن «اتامەكەن» ۇكپ-قا جۇگىنگەن. ايتۋلارىنشا, ىشكى نارىقتاعى پياز كولەمى جەتكىلىكتى, ءتىپتى ارتىعى ءشىرىپ جاتىر. «ۇكىمەت تەز ارادا سىرتقى نارىققا جونەلتىلەتىن ءونىم كولەمىن ەسەپتەپ, ەكسپورتتاۋعا رۇقسات بەرسە» دەيدى ولار.
«التاي» جشس باسشىسى نۇرلان نۇربەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, كوكتەمگى ەگىس ناۋقانى جاقىنداپ قالدى, الايدا بىلتىرعى پياز ءالى تۇگەل ساتىلماعاندىقتان تۇقىم الۋعا قارجى جوق. ونىڭ ۇستىنە پياز ۇزاققا شىدامايتىن ءونىم – بۇزىلسا, شىعىنىن ەشكىم وتەمەيدى.
«قازىر ءبىز الىپساتارلارعا 1 كيلو پيازدى 150 تەڭگەدەن جەتكىزۋىمىز كەرەك. ال ولار ونى 300 تەڭگەدەن ارتىق باعامەن ساتادى. سوندا الىپساتارلار, ءتىپتى لوگيستيكالىق شىعىندى شەگەرىپ تاستاعاننىڭ وزىندە, 1 كيلودان 120-130 تەڭگەدەن پايدا كورەدى. ال پيازدى وسىرەتىندەرگە ەگىنگە دايىندالۋعا جانە كەلەسى ماۋسىمعا تۇقىم الۋعا اقشا قالمايدى», دەيدى نۇرلان نۇربەكوۆ.
كاسىپكەرلەردىڭ ايتۋىنشا, اۋىلشارۋاشىلىق وندىرىستىك كووپەراتيۆىنىڭ قىزمەتى ءىس جۇزىندە ءىرى بولشەك ساۋداگەرلەردىڭ مۇددەلەرىنە جۇمسالادى. ال نارىققا ءونىم جەتكىزۋ مەن باعانى ۇستاپ تۇرۋدىڭ اۋىرلىعى تەك وندىرۋشىگە تۇسەدى.
ەگەر جاعداي رەتتەلمەيتىن بولسا, وندا فەرمەرلەر پياز ءوسىرۋدى توقتاتۋى دا مۇمكىن. پيازدىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزى زور تاۋارعا جاتاتىنىن ەسكەرسەك, وندا جاقىن كەلەشەكتە وتاندىق نارىققا قاتەر ءتونۋى ابدەن مۇمكىن.
ء«بىز ونسىز دا جىل سايىن بيلىكتىڭ «ىعىنا جىعىلىپ» تاۋاردىڭ ءبىر بولىگىن تومەن باعامەن ساتامىز. ءدال وسىلاي جالعاسسا, تىيىم الىنباسا, كەلەسى جىلعا پياز ەگە المايمىز. قىرعىزستان تىيىمدى بىزدەن كەيىن قويدى. بىراق قازىر الىپ تاستادى. پيازدى سونشا ۋاقىت ساقتاي المايتىنىن, ودان ديقاندار زارداپ شەگەتىنىن ءتۇسىنىپ وتىر», دەپ بازىناسىن ايتادى شارۋالار.
«اتامەكەن» وسى ماسەلەگە وراي ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنە رەسمي حات جولداپ قويعان. قازىر جاۋابىن كۇتىپ وتىر.
ەسكە سالايىق, ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار 2023 جىلدىڭ قاڭتارىندا پيازدى شەتەلگە شىعارۋعا تىيىم سالعان بولاتىن. بۇعان ورتالىق ازيانىڭ كەيبىر ەلدەرىندەگى پياز تاپشىلىعى سەبەپ بولدى. ىشكى نارىقتى پيازبەن قامتي الماي قالامىز دەپ قاۋىپتەنگەن ەل بيلىگى پياز ەكسپورتىنا شەكتەۋ ەنگىزۋگە ءماجبۇر بولعان ەدى.
ەكسپورتتىق شەكتەۋ, ەندى ودان كەيىنگى ءشىرىپ كەتۋ قاۋپىنە قاراماستان, پياز باعاسى ءالى قىمبات كۇيىندە قالىپ تۇر. ەكسپورتقا تىيىم سالىنعاننان كەيىن قاڭتار ىشىندە پياز باعاسى 16,7 پايىزعا, اقپاندا 28,5 پايىزعا ءوستى.
2022 جىلى قازاقستان سىرت ەلدەرگە 85,6 مىڭ توننا پياز ساتىپ, 6,5 ملن دوللار تابىس ءتۇسىردى. ال بيىل قاڭتاردا ەاەو-عا كىرمەيتىن ەلدەرگە 3,4 ملن دوللارعا 54,2 مىڭ توننا پياز ەكسپورتتاعان.