كاسپي تەڭىزىن مەكەن ەتەتىن بالىق تۇرلەرىن ساقتاۋ – ماڭىزدى ماسەلە. زەرتتەۋلەر بويىنشا كاسپي تەڭىزىن قازىر يتبالىق, كاسپي ءتىلتىسى, كاسپي البىرتى, اقبالىق, ۆولگا كوپ اتالىقتى مايشاباعى سىندى قازاقستاننىڭ قىزىل كىتابىنا ەنگەن سۋ جانۋارلارى مەكەندەيدى.
جويىلىپ كەتۋ قاۋپى تۋىنداعاندىقتان, بۇل بالىقتاردى اۋلاۋعا زاڭمەن تىيىم سالىنعان. تەك ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ تابيعات پايدالانۋشىلارىنا «جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ, ءوسىمىن مولايتۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس ارنايى قۇجاتتاردى جيناپ, رۇقسات قاعازدارىن العان سوڭ, بالىق اۋلاۋعا رۇقسات بەرىلەدى. ال يحتيولوگيالىق باقىلاۋ جۇمىستارى بالىقتاردىڭ ساۋلىعىن ءبىلۋ ءۇشىن جانە اۋماقتاعى كوپتۇرلىلىكتى انىقتاۋ ءۇشىن ماڭىزدى.
«جايىق-كاسپي» وبلىسارالىق باسسەيندىك بالىق شارۋاشىلىعى ينسپەكتسياسى ماڭعىستاۋ وبلىستىق باسقارماسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, قولدانىستاعى زاڭناما شەڭبەرىندە كاسپي تەڭىزىندە يحتيولوگيالىق زەرتتەۋ جىل سايىن جۇرگىزىلەدى. مىسالى, بىلتىر وبلىس كولەمىندە 8 تابيعات پايدالانۋشىنىڭ ۋچاسكەسىندە باقىلاپ-اۋلاۋ جۇمىستارى ناتيجەسىندە جاعالاۋدا قۇرىلعان اۋ-قۇرالدارعا بەكىرە, كۇتىم, كەفال, كوكسەركە, اقبالىق جانە مايشاباقتار تۇسكەن.
– ۇستالعان بالىقتاردىڭ سالماعى ولشەنگەن سوڭ ءتىرى كۇيدە تەڭىزگە قايتا جىبەرىلدى. وسىلايشا, كاسپيدەگى بيورەسۋرستاردىڭ قاي ۋچاسكەدە قانداي كولەمدە بار ەكەنى انىقتالادى. جيناقتالعان مالىمەتتەر مەن فوتوسۋرەتتەر قازاقستاندىق عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنا جىبەرىلەدى. يحتيولوگيالىق باقىلاۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسى بالىق اۋلاۋعا مەملەكەتتەن كۆوتا بولىنۋىنە ىقپال ەتەدى. الداعى ۋاقىتتا تابيعات پايدالانۋشىلاردىڭ سۇرانىسى بويىنشا وسى كۆوتا كولەمىن ۇلعايتۋ ءۇشىن ءتيىستى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر, دەيدى ماڭعىستاۋ وبلىستىق بالىق ينسپەكتسياسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى جاقسىعالي ىزدىباەۆ.
بۇعان دەيىن جاسالعان يحتيولوگيالىق باقىلاۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە كۇتىم بالىعى 2022 جىلدىڭ 16 قىركۇيەگىندە مينيسترلىكتىڭ قاۋلىسىنا سايكەس قازاقستاننىڭ قىزىل كىتابىنان شىعارىلدى, ياعني اۋلاۋعا رۇقسات بەرىلدى. سونداي-اق تابيعات پايدالانۋشىلاردىڭ سۇرانىسى بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ №18-04/17 بۇيرىعىنا بىلتىر وزگەرىس ەنگىزىلىپ, بالىقتاردى ديامەترى 0,3 ميلليمەترلىك اۋ-قۇرالىمەن اۋلاۋعا رۇقسات ەتىلدى.
تەڭىز جانۋارلارىنىڭ ساۋلىعى جانە مولدىعى – تەڭىز كۇتىمىنىڭ كەپىلى. جاسىراتىنى جوق, قازىرگى تاڭدا كاسپي تەڭىزىنىڭ تارتىلۋى, يتبالىقتار ءولىمى سىندى ەكولوگيالىق جاعدايلار ورىن الىپ تۇرعان كەزدە سۋ ايدىنىنداعى بالىقتاردىڭ بابىن جاساپ جۇرگەن يحتيولوگتاردىڭ ەڭبەگى ەلەۋگە تۇرارلىق.
ماڭعىستاۋ وبلىسى