ءومىردى ساقتاندىرۋ – وزەكتى

قازاقستان قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ مالىمەتى بو­يىنشا, اكتيۆتەر قۇرىلى­مىنداعى ۇلەستى ءالى دە باعالى قاعازدار (83,2 پايىز) الادى. ولاردىڭ كولەمى 2023 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا 765,1 ملرد (+120,6 ملرد تەڭگە) تەڭگە بولدى. 

«مىندەتتەمە كولەمى 2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىن­شا 17,1 پايىزعا (+108,8 ملرد تەڭگە) ۇلعايىپ, نەگىزىنەن ءومىر­دى ساقتاندىرۋ شارتتارى بو­يىنشا ورىن الماعان زالال­دار رەزەرۆىن ۇلعايتۋ ەسەبى­نەن (+60,1 پايىز نەمەسە 64,6 ملرد تەڭگە) 745,9 ملرد تەڭ­گەنى قۇرادى. سەكتورداعى شوعىر­لانۋ ءالى دە قالىپتى: اكتيۆتەر بويىنشا ءومىردى ساقتاندىرۋ نارىعىنىڭ 71 پايىزىن ءۇش ءىرى كومپانيا ەنشىلەپ تۇر. حالىق-Life, Nomad Life جانە FFLife. بۇل رەتتە اكتيۆتەردىڭ ءبىر جىلداعى ەڭ ەلەۋلى ءوسىمىن ەسك جانە KM Life تالاپتارى كورسەتتى», دەلىنەدى قاۋىم­داستىق زەرتتەۋىندە.

بىراق ءبىر جىل ىشىندە ساق­تان­دىرۋ سىيلىقاقىسى 0,8 پايىزعا تومەندەگەن (-33,7 پا­يىز نەمەسە 46,3 ملرد تەڭگە). بۇعان اننۋيتەتتىك ساقتاندىرۋ بويىن­شا سىيلىقاقى كولەمى­نىڭ قىسقارۋى سەبەپ بولعان. الايدا جۇمىسكەرلەردى جازا­تا­يىم وقيعالاردان ساقتان­دىرۋ (+67,5 پايىز نەمەسە 28,5 ملرد تەڭگە) جانە ءومىردى ساقتاندىرۋ (+5,7 پايىز نەمەسە 10,1 ملرد تەڭگە) بويىنشا سىيلىقاقىنىڭ ءوسۋى بۇل تومەندەۋدى ءىشىنارا تەڭەس­تىرۋگە مۇمكىندىك بەردى دەيدى ساراپشىلار.

جالپى, ءومىردى ساقتاندىرۋ (+35,9 پايىز), اننۋيتەتتىك ساق­تاندىرۋ (+11,9 پايىز) جانە جازاتايىم وقيعالاردان ساق­تاندىرۋ (+96,1 پايىز) بو­يىن­شا تولەمدەردىڭ ۇلعايۋى ەسەبى­نەن تولەم كولەمى 22,1 پايىز­عا وسكەن. ناتيجەسىندە تولەم­دەردىڭ سىيلىقاقىعا اراقا­تى­ناسى 2021 جىلمەن سالىستىر­عاندا 9,3 پايىزدان 11,4 پايىز­عا دەيىن جوعارىلاپتى.

«ساقتاندىرۋ قىزمەتىنەن تۇسەتىن كىرىستەردىڭ تومەندەۋىنە قاراماستان (-1,8% نەمەسە 6,5 ملرد تەڭگە), سەكتوردىڭ 2022 جىلعى تازا كىرىسى باعالى قاعازدار بويىنشا سىياقى تۇرىندەگى كىرىستەردىڭ ءوسۋى (+33,1 پايىز نەمەسە 17,0 ملرد تەڭگە) جانە كوميسسيالىق سىياقى تولەۋ جونىندەگى شىعىستاردىڭ قىسقارۋى ەسەبىنەن 64,0 ملرد تەڭگەنى (+36,7 پايىز) قۇرا­دى (-31,5 پايىز نەمەسە 30,2 ملرد تەڭگە). وسك نارىعى بويىن­شا مەنشىكتى كاپيتال­دىڭ رەنتابەلدىلىگى ازداپ تومەن­دەدى – مەنشىكتى كاپيتال قۇرىلىمىندا بولىنبەگەن پايدا كولەمىنىڭ ۇلعايۋى سالدارىنان 34,0 پايىزعا دەيىن (2021 جىلى 36,2 پايىز)», دەلىنەدى قاۋىمداستىق حابارلاماسىندا.

جالپى العاندا, ساقتان­دى­رۋ سىيلىقاقىسى بىلتىردىڭ دەڭگەيىنە جەتكەن. ەگەر 2021 جىلى ءوسىم ان­نۋي­تەتتىك ساقتان­دىرۋدىڭ «بۋ­مى­مەن» (+77,0 پايىز) قام­تاماسىز ەتىلسە, وندا 2022 جى­لى قىزمەتكەرلەردى جازا­تا­يىم وقيعالاردان مىن­دەت­تى ساق­تان­دىرۋ (+67,5 پايىز) جانە ءومىر­دى ساقتاندىرۋ (+5,7 پايىز) ءبىرىنشى ورىنعا شىققان.

«وسك-گە 2022 جىلدىڭ شىل­­­دەسىندە قابىلدانعان زاڭ­نا­مالىق وزگەرىستەر قول­داۋ كورسەتتى, ونىڭ نەگىزگى ساتتەرى­نىڭ ءبىرى ساقتاندىرۋ ونىم­دەرىنىڭ جەلىسىن كەڭەيتۋ بولدى. ماسەلەن, قازاقستاندىق نا­رىقتا العاش رەت مەملەكەتتىڭ سۋب­سيدياسى بار ءبىلىم بەرۋ جي­­ناقتاۋشى ساقتاندىرۋ ءونى­مى پايدا بولدى. سونداي-اق ەرلى-زايىپتىلاردىڭ ءومىر بويى تولەمدەرىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ولاردىڭ زەينەتاقى جيناق­تارىن بىرىكتىرۋ مۇمكىن­دىگى كوزدەلگەن. حالىقتىڭ ساق­تاندىرۋ ونىمدەرىنە دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋ ماقساتىندا تولەم كەپىلدىكتەرىن جانە داۋ­لاردى رەتتەۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ينفراقۇرىلىم رەفورمالاندى. ساقتاندىرىلۋشىلارعا ساق­تاندىرۋدىڭ بارلىق مىن­دەتتى جانە الەۋمەتتىك ماڭى­زى بار سىنىپتارى بويىنشا ساق­تاندىرۋ تولەمدەرىنە كەپىل­دىك بەرۋ قورىنىڭ تولىق كە­پىل­دىگى بەرىلدى», دەپ جاڭا­شىل­دىق­تاردى تىزبەلەپ وتەدى قاۋىمداستىق.

ساراپشىلار بيىل ساقتان­دىرۋ نارىعى ءۇشىن سەرپىلىس جىلى بولادى دەپ كۇتەدى. سەبەبى, سەكتوردىڭ بۇرىنعىدان دا قارقىندى تسيفرلانا ءتۇسۋى, ازاماتتاردىڭ قارجىلىق ساۋا­تىنىڭ ارتۋى جانە سالانى باسەكەگە قابىلەتتى ەتۋ ماق­سا­تىن­دا جاسالىپ جاتقان وڭ باس­تامالار جاڭا جانە جايلى وزگەرىستەرگە باستاۋى ءتيىس.