دۇنيەنىڭ دوپ دوداسى
كەشە, ماۋسىمنىڭ 12-نەن 13-نە قاراعان ءتۇنى, استانا ۋاقىتىمەن 00 ساعات 15 مينۋتتا ء(بىز ءتىپتى «بۇگىن» دەپ سويلەسەك تە بولادى) برازيليانىڭ سان-پاۋلۋ قالاسىنداعى «كورينتيانس» ستاديونىندا الەمنىڭ XX چەمپيوناتىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋ ءراسىمى قانات جايدى. چەمپيوناتتىڭ اشىلۋ ءراسىمى اياقتالعان سوڭ, ستاديون ويىنعا دايىن ەتىلگەننەن كەيىن الاڭعا برازيليا جانە حورۆاتيا قۇرامالارى شىعىپ, الامانعا ات قوسىلعانىن ايعاقتى ەتتى. سونىمەن, كوپتەن كۇتكەن فۋتبول تويى دا باستالىپ كەتتى.
شارا تەاترلاندىرىلعان كورىنىسپەن اشىلدى. ول ۇشىپ بارا جاتقان دوپ پىشىنىندەگى الاڭقايدا كەرۋەن كەردى. كورىنىستەردىڭ باسى تەربەتىلگەن اعاشتار شوعىرىنان باستاۋ الدى. جاسىل جەلەكتى جەلبىرەتكەن بۇل ساحنالىق سيپات سوسىن كوشىپ جۇرگەن كوك وسكىندەر مەن گۇل قاۋىزدارىنا ۇلاستى. بۇلاردىڭ سونىڭ الا كانوە قايىعىن ەسكەن وسى جەردىڭ بايىرعى تۇرعىنى بولاشاققا قاراي ءجۇزىپ كەلە جاتتى.
كورىنىستىڭ كەلەسى كەزەڭىن بارابانشىلار مەن بيشىلەر ءىلىپ اكەتتى. بۇلاردىڭ سوڭعىلارى برازيليالىقتاردىڭ ءارى ۇلتتىق ءبيى, ءارى جەكپە-جەك قۇرالى بولىپ تابىلاتىن كاپوەيرانىڭ بەدەلىن بەكەمدەي ءتۇستى. جالپى, بۇل كورىنىستەردى بەينەلەۋگە التى جۇزدەن استام گيمناسشىلار, اكروباتتار جانە بيشىلەر توبى قاتىستى. بۇلاردىڭ ءبارى بەلگيالىق رەجيسسەر دافنە كورنەنىڭ جەتەكشىلىگىمەن جۇزەگە استى.
سالتاناتتىڭ شارىقتاۋ شەگى الاڭعا امەريكالىق ايگىلى ءانشى دجەننيفەر لوپەستىڭ شىققان ساتىمەن سايكەس كەلدى. ول مۇنىڭ الدىندا Piybull دەپ اتالاتىن امەريكا-كۋبا بىرىككەن رەپەرىمەن جانە برازيليالىق ورىنداۋشى كلاۋديا لەيتتەمەن بىرگە وسى مۋنديالدىڭ «ءبىز بىرگەمىز» (We Are One) دەپ اتالاتىن رەسمي ءانىن جازدىرعان ەكەن. ءبىر ايتاتىنى, ستاديوندا اۋەننىڭ پورتۋگال تىلىندە ەمەس, اعىلشىنشا ايتىلعانىنا جەرگىلىكتى جانكۇيەرلەردىڭ كوپشىلىگى رەنىش بىلدىرگەندەي بولدى. الايدا, ۇيىمداستىرۋشىلار مۇنى كوپشىلىك بارا-بارا بۇعان دا كوندىگىپ كەتەدى دەۋمەن ءتۇسىندىردى.
راس, پلانەتا فۋتبول بىرىنشىلىگىنىڭ اشىلۋىن وليمپيالىق ويىنداردىڭ سالتاناتىمەن سالىستىرۋعا بولمايدى. ول قالاي دەگەندە دە اۋقىمدىلىعى مەن مازمۇنى جاعىنان ەشقاشان وليمپيادامەن شەندەس كەلە المايدى. سوعان قاراماستان, ءراسىمنىڭ ستسەناريىن جاساۋشىلار وندا كورەرمەن ءۇشىن كۇتپەگەن جاعدايلاردىڭ كوپ بولاتىن جاعىن قاراستىرىپ باعىپتى.
تاعى ءبىر ايتاتىن جايت, سان-پاۋلۋ «فۋتبول كورولى» پەلەنىڭ دە وتانى بولىپ سانالادى. ولاي دەيتىنىمىز, باسقا شتاتتا تۋعانىمەن, ەدسون ارەنتوس دۋ ناسيمەنتۋ بار فۋتبولشىلىق عۇمىرىن وسى ايماقتا وتكىزگەن. بۇگىندە جاسى 73-كە كەلىپ وتىرعان ارداگەر ءوزىنىڭ 1956 جىلى باستالىپ, 1977 جىلى توقتايتىن فۋتبولداعى مانسابىن, – سوڭعى ەكى ماۋسىمدى نيۋ-يوركتىڭ «كوسموسىنا» ارناعانى بولماسا, – تۇگەلدەي دەرلىك ءبىر عانا ۇجىمدا, وسى سان-پاۋلۋدىڭ «سانتوس» كومانداسى قۇرامىندا وتكىزدى. وسىندا ءجۇرىپ, برازيليا قۇراماسى ساپىندا الەمنىڭ ءۇش دۇركىن چەمپيونى اتاندى. بۇدان بولەك, «سانتوسپەن» بىرگە ەلدىڭ التى مارتە الدى بولىپ, بەس رەت كۋبوگىن جەڭىپ الدى. بۇعان قوسا, سان-پاۋلۋ شتاتىنىڭ ون رەت چەمپيوندىعىنا قول جەتكىزدى. فيفا-نىڭ ۇيعارىمى بويىنشا XX عاسىردىڭ ەڭ ۇزدىك فۋتبولشىسى اتانعان ادامدى ستاديون تولى جۇرتشىلىق زور قۋانىشپەن قارسى الدى. ال وسى ساتتە سپورت كەشەنى اياسىندا قولدارىنا باقىتتى بيلەت ۇستاعان 65 مىڭنان استام جانكۇيەر دۇركىرەپ وتىر ەدى.
مىنە, وسى 65 مىڭنان اسىپ تۇسەتىن كوپشىلىكپەن قاتار, جەر-جاھاننىڭ سول ءسات كوگىلدىر ەكران الدىنا بايلانعان ءبىر ميللياردقا جۋىق تۇرعىنى دۇنيەلىك دودا ءدۇبىرىنىڭ باستالعانىن پاش ەتەتىن جان تەبىرەنتەرلىك تاريحي وقيعاعا كۋا بولدى. بۇل جولى الاڭنىڭ تۋرا ورتاسىنا قويىلعان الا باۋىر دوپتى ءبىرىنشى بولىپ تەبۋ قۇقىعى اياعى جانسىزدانىپ قالعان مۇگەدەك جىگىتكە بەرىلدى. بۇل ءۇشىن ارباسىنان شىعارىلىپ, فۋتۋريستىك ەكزوسكەلەتپەن الاڭ ورتاسىنا جەتكىزىلدى. ونىڭ اياعى وسىلايشا دوپقا تيۋىمەن بىرگە كەزەكتى الەم چەمپيوناتى رەسمي تۇردە باستالعان بولىپ سانالدى.
سان-پاۋلۋدىڭ باستى سپورت ارەناسى تۋرالى ءسوز بولىپ جاتقاندا, ءبىزدىڭ توقتالماي وتە المايتىن تاعى ءبىر جاعىمىز بار. شىنى كەرەك, بۇل – باياعى «كورينتيانس» ەمەس. وسى چەمپيوناتقا ارنالىپ, ونىڭ ورنىنا مۇلدەم جاڭا عيمارات سالىنعان. جەرگىلىكتى بيلىك وعان ەدى «يتاكەران» دەگەن اتاۋ بەرىپتى. دەگەنمەن, 30 ميلليوندىق كورەرمەندەر ارمياسى بار «كورينتيانس» كلۋبى ءوز قوناقتارىن وسىندا قابىلدايدى. اتالمىش كوماندا بيىلعى مامىر ايىندا عانا پايدالانۋعا بەرىلگەن بۇل كەشەندەگى ءبىرىنشى ويىنىن ءفلوريانوپوليستىڭ «فيگەيرەنسە» جاساعىمەن وتكىزىپ, 0:1 ەسەبىمەن ۇتىلىپ قالىپتى. باسقاشا ايتقاندا, جاڭا ستاديونداعى العاشقى گولدى ونىڭ يەلەرى ەمەس, مەيماندار سوعىپ كەتكەن عوي. بىراق ءبىزدىڭ نازار اۋدارعىمىز كەلىپ وتىرعانى باسقا جايت. ايتپاعىمىز, تاياۋ كۇندەردە فيفا باس حاتشىسىنىڭ باس اۋرۋىنا اينالعان ستاديونداردىڭ قاتارىندا وسى نىسان دا بولدى. بۇدان ءبىر اي بۇرىن ونداعى 20 مىڭ ورىندىقتىڭ جوق ەكەنى الەم فۋتبولىنىڭ تىزگىنىن ۇستاعانداردى ءبىراز ابىرجىتىپ قويعان. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ مالىمەتىنشە, قۇرىلىس جۇمىستارى وتە كەش, 2011 جىلى باستالعان سياقتى. مۇندا باسىندا جوبالانعان 850 ملن. رەالدىڭ ورنىنا ءبىر ميللياردقا جۋىق اقشا جاراتىلىپ كەتىپتى.
سەرىك ءپىرنازار,
«ەگەمەن قازاقستان».