• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ونەر 11 قاڭتار, 2023

مۋزەيگە سۋرەتشىنىڭ ەسىمى بەرىلدى

734 رەت
كورسەتىلدى

وتاندىق مادەنيەت تاريحىنا قاتىستى جازىلعان «قازاقستان ونەرى», «قازاقستان گرافيكاسى», «قوجا احمەت ياساۋي ماۆ­زولەيى» ەڭبەكتەرىنىڭ اۆتورى, تانىمال قىلقالام شەبەرى ناعىمبەك نۇرمۇحاممەدوۆتىڭ ەسىمىن جەرلەستەرى ءاردايىم ەسكە الىپ جۇرەدى. جۋىقتا وبلىستىق كوركەمسۋرەت مۋزەيىنە تۇلعانىڭ ەسىمى بەرىلدى.

پاۆلودار وبلىستىق كور­كەم­سۋرەت مۋزەيى بۇدان بىلاي حالىق سۋرەتشىسى ناعىمبەك نۇرمۇحاممەدوۆ­تىڭ ەسى­مى­مەن اتالادى. قۋانىشتى وقي­عاعا وراي قىلقالام شەبە­رىنىڭ سۋرەتتەرىنەن كورمە ۇيىم­داستىرىلىپ, ءتۇرلى تاقى­رىپتاعى كارتينالار كوپشىلىككە كوزايىم بولدى.

ناعىمبەك نۇرمۇحاممەدوۆ كوزىنىڭ تىرىسىندە وتاندىق بەينەلەۋ ونەرى مەن كوركەمسۋرەت ما­­دەنيەتىن دامىتۋعا باعا جەتپەس ۇلەس قوسقان جان. ول – ەكىن­شى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ اردا­گەرى, قازاق كسر حالىق سۋرەتشىسى, ونەر­تا­نۋ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, ش.ءۋالي­حانوۆ اتىنداعى قازاق كسر مەملەكەتتىك سىيلىعى­نىڭ لاۋرەاتى. سۋرەتشى 1924 جىلى بايان­اۋىل اۋدانى­نىڭ سايتاندى دەگەن جە­رىندە دۇنيەگە كەل­گەن. ماي­دان دالا­سىنان امان-ەسەن ورال­­عان سوڭ 1947-1953 جىلدارى لەنين­گراد­تاعى يليا رەپين اتىنداعى كەسكىندە­مە, ءمۇ­سىن جانە ساۋلەت ينستيتۋتىن­دا پروفەسسور ر.ر.فرەنتستىڭ جە­تەك­شىلىگى­مەن ءبىلىم العان. 1959 جىلى الماتىعا كو­شىپ, ونەر اكادەمياسىن ءتامامدادى. نەگىزىنەن رەاليزم جانە يمپرەسسيونيزم باعىتتارىندا ىزدەنىپ, كوپتەگەن پورترەت پەن پەيزاجدى, تاريحي تاقىرىپتاعى كارتينالاردى سالعان.

وڭىردەگى سۋرەتشىلەر ودا­عى قوعام­­دىق بىرلەستىگىنىڭ تور­اعا­سى وسەرباي شۇرا­نوۆ اتاپ وتكەن­دەي, سۋرەتشىنىڭ بۇكىل شىعارما­شى­لىعى ۇلكەن كەنەپتەرگە تۇسى­رىلگەن كەسكىندەمەلەردىڭ ەركىن­دىگىمەن, تۇستەر ۇيلەسىمدىلىگىمەن, تاقىرىپقا پسيحولوگيالىق تۇر­عىدان بويلاۋىمەن, بەينەلەردىڭ ليريكاسىمەن ەرەكشەلەنەدى.

– نۇرمۇحاممەدوۆ قازاق دالا­سىن­داعى قاراپايىم ادام­دار­دىڭ ەڭبەگىن بەي­نە­لەۋدى ەرەكشە جاقسى كوردى. اباي قۇ­نان­باي ۇلى, ءابىلحان قاستەەۆ, ساپار­عالي بەگالين, توقاش بوكين, مالىك عاب­دۋللين, تالعات بيگەلدينوۆ سياقتى تانى­مال تۇل­عا­لاردىڭ پورترەتتەرىن سال­عان. جەتى جا­سىندا اكەسى قايتىس بولىپ, ءنوۆوسىبىر, كەيىن الماتىدا جەتىم­دەر ۇيىندە تار­بيە­­لەنگەن. ءبىلىم الۋى­نا قازاق عىلىم اكادەمياسىنىڭ نەگى­زىن سالۋشى قانىش ساتباەۆ كوپ كو­مەك كورسەتىپتى. جازۋ­شى قالمۇقان يساباەۆ ەستەلىگىندە كەل­تىر­گەندەي, بىردە قانىش اعانىڭ كابينە­تىن­دە وتىرسا, ءبىر جاس جىگىت كىرىپ كەلىپ, سالەم­دەسىپ كەتەدى. الگى جىگىتتى ودان كە­يىن دە بىرنەشە رەت كورەدى. تەگىن ەمەس ەكە­نىن بىلگەن قالامگەر «بۇل بالا كىم؟» دەپ قانەكەڭنەڭ سۇرايدى عوي. قانىش اعامىز: «بۇل – ناعىمبەك دەگەن جاس سۋرەت­شى. اتا-اناسىنىڭ قولىنان ءدام تات­قان ەدىم. قازىر اكە-شەشەسى قاي­تىس بولدى, ەشكىمى جوق, سون­دىقتان قاراي­لاسىپ ءجۇرمىن», دەپ ايتقان ەكەن. سول جاس جىگىت كەيىن ونەرىمەن ءدۇيىم وداق­قا تانىمال بولادى. وسىنداي اتاق­تى جەر­لەسىمىزدىڭ ەسىمى وبلىس­تىق كوركەمسۋرەت مۋزەيىنە بەرى­لىپ وتىرعانى ءبىزدى ايرىق­شا قۋانتتى, – دەيدى ءو.شۇرانوۆ.

سۋرەتشى كوزىنىڭ تىرىسىندە وتان­دىق ونەر تاريحىن زەرتتەپ, «قازاقستان ونەرى», «قازاقستان گرافيكاسى», «قوجا احمەت ياساۋي ماۆزولەيى», «قازاقستان سۋ­رەت­شىلەرى – ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعى­سقا قا­­تى­سۋشىلار» دەگەن ەڭ­بەك­تەر جازدى. فرانتسيا, برازيليا, جاپونيا ەلدە­رىنە شى­عارماشىلىق ساپارمەن بارىپ كورمەلەر ۇيىمداستىرعان, سۋرەت­تەر توپتاماسىن جاساعان. سالعان كار­تينالارى كانادا, بەلگيا, يۋگو­سلا­­ۆيا, فينليان­ديا كورمەلەرىندە قو­يىل­­دى. قا­زاقستاننىڭ بەينەلەۋ ونەرى جونىن­دە كىتاپتار مەن البومدار شىعار­دى. «ەڭبەك داڭقى ەرلەرى» توپتاماسى قازكسر مەملەكەتتىك سىيلىعىن العان.

كورمەدە قىلقالام شەبەرى­نىڭ 27 تۋىن­­دىسى ۇسىنىلدى. الماتىدان ارنايى كەلگەن مارا ناعىمبەكقىزى كور­كەمسۋرەت مۋزەيىنە اكەسىنىڭ ەكى كارتيناسىن سىيعا تارتتى.

«اكەم تۋعان توپىراققا ءبى­رىن­شى رەت اياق باسىپ تۇرمىن. شا­ھار­دا ناعىمبەك نۇرمۇحاممەدوۆ­تىڭ شىعارماشىلىعى بەينە­لەن­گەن ايالداما بارىن كورىپ, كەرە­مەت تولقىدىم. جەرلەستەرى سۋرەت­شىنىڭ ەڭبەگىن ۇمىتپاي, جاس ۇر­پاققا ونىڭ باي سۋرەت گالەرەيا­سىنان اقپارات ۇسىنىپ, تانى­تۋى وڭىردەگى مادە­نيەت سالاسى باسشى­لى­عىنىڭ دۇرىس باعىتتا جۇمىس ىستەپ وتىر­عا­نىن كورسەتسە كەرەك. مۋ­زەيگە ەسىمى بەرى­لەتى­نىن ەس­تىگەندە ايرىق­شا قۋان­دىم. جەر­گى­لىك­تى مادەنيەت مەكە­مە­لە­رىنە العى­سىم شەك­سىز. اكەم ەڭ­بەك­سۇيگىش جان ەدى. ادام­دارمەن ارا­لاس­قاندا اقي­­قات­تى ايتقاندى ۇنا­­تاتىن», دەيدى قىل­­قا­لام شەبەرىنىڭ قىزى مارا ناعىم­بەكقىزى.

 

پاۆلودار

 

سوڭعى جاڭالىقتار