وداقتاستىق – ورتاق ولجا

كوشباسشى كاسىپورىننىڭ جاۋاپكەرشىلىگى  كوكشەتاۋ قالاسىندا مەملەكەتتىك يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىمەن ىسكە قوسىلعان ءبىزدىڭ كەراميكالىق كىرپىش زاۋىتى ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى كاسىپورىن سانالادى جانە ول تمد-داعى مەرەيلى ۇشتىكتىڭ قاتارىنا قوسىلعان. مۇنى مەن ماقتان ءۇشىن ەمەس, جاڭا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ قۇرىلۋىنا بايلانىستى جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ەسەلەنە تۇسكەندىگىنە قاراتىپ ايتىپ وتىرمىن. الداعى ۇلكەن سىندارعا دايىندىعىمىز قالاي دەگەندە, الدىمەن الگى تابىستارعا قول جەتكىزگەن 200 ادامدىق (ورتا جاسى 25-35) ۇجىم مۇشەلەرىنىڭ ۇيىمشىلدىعىنا ارقا سۇيەيمىز. ويتكەنى, ولار باسەكەلەستىك زامانىندا ساپا­لىق كورسەتكىشتەردى ءبىرىنشى قاتارعا قويادى. كاسىپور­نىمىز ساپا مەنەدجمەنتىنىڭ ساناتتىق ساتىلارىن بىرنەشە مارتە قورعادى, حالىقارالىق «SEIN» ۇلتتىق ونەركاسىپ قاۋىمداستىعى ۇيىمىنىڭ «التىن مەدالىمەن» ماراپاتتالدى. جىلىنا 60 ميلليون دانا ءارتۇرلى ءتۇس پەن تۇردەگى كەراميكالىق كىرپىش شىعارۋ قۋاتىنداعى زاۋىت ونىمدەرىنە سۇرانىستىڭ ارتقاندىعى سوندىقتان. ءبىز «كەراميكالىق كىرپىش ءوندىرۋ بويىنشا زاۋىت قۇرىلىسى» ينۆەستيتسيالىق جوباسىن ىسكە اسىرۋ بارىسىندا جۇزدەگەن ۇسىنىس-پىكىر توڭىرەگىندە تولعانىستى وي كەشتىك. «جەتى ويلانىپ, ءبىر كەسۋ» دەگەنىڭىز وسىندايدا بولادى ەكەن. سونىڭ وزىندە قۇرىلىس جۇمىستارىنا ەلىمىزدىڭ اتى شىعىپ ءجۇر دەگەن وننان استام فيرماسى, يسپانيانىڭ ەكى جوبالاۋ ينستيتۋتى قاتىستى. تەحنولوگياعا, قولدانىلعان سان الۋان جابدىقتارعا كەلسەك, رەسەي, ۋكراينا, قىتاي, باتىس ەۋروپا ەلدەرىنىڭ, ونىڭ ىشىندە يسپانيانىڭ «Solincer», «Berderc» فيرمالارىنىڭ قولتاڭباسى بار. نەگىزگى وندىرىستىك بۋىنداردىڭ جەكەلەگەن قىزمەتكەرلەرى شەتەلدەردە ارنايى دايارلىقتان ءوتتى. باسقارۋ جۇيەسى وپەراتورلارىن, سلەسارلاردى جانە باسقا ورتا بۋىن ماماندارىن ءوز كاسىبىندە تاجىريبە جيناقتاۋ ءۇشىن قازان كىرپىش زاۋىتىنا جىبەرىپ الدىق. ال, تەحنيكالىق باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ ماماندارى مەن زەرتحانا قىزمەتكەرلەرى رەسەي قۇرىلىس ماتەريالدارى ينستيتۋتىندا وقىپ كەلدى. ءبىز قازاقستاننىڭ بارلىق ايماعىنا كىرپىش جەتكىزەمىز. ال, 2012 جىلى رەسەيلىك قۇرىلىس رىنوگىنا شىقتىق. بۇدان بۇرىن دا تالاپتانىپ كورگەنبىز. بىراق, يگى ويلارىمىز كەدەن وداعى تولىق جۇمىس ىستەگەن كەزدە عانا جۇزەگە استى. ونىمدەرىمىز تەمىرجول ارقىلى تاسىمالداناتىندىقتان, ۆاگوندارعا قول جەتكىزۋ وتە قيىن بولدى ءارى ۋاقىتتان توزگىسىز ۇتىلاتىنبىز. كەدەن وداعى جاعدايىندا بۇل قيسىنسىزدىق جويىلدى. قازاقستان استاناسىندا, بيىلعى 29 مامىردا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى شارتقا قول قويىلۋى تىنىسىمىزدى كەڭەيتە تۇسپەك. ەندى تاۋار وندىرۋشىلەر رەسەي رىنوگىندا ءوزىن ەركىن سەزىنەتىن بولادى. بۇرىنعى قاتىناستارىمىز جاندانىپ, كورشىلەرىمىزدىڭ سۇرانىستارى مەن تالاپتارىن, نارىقتىق كونيۋنكتۋراسىن كەڭىنەن زەرتتەۋگە, ءتيىمدى جوسپارلار قۇرۋىمىزعا مۇمكىندىك تۋدى. رەسەي وندىرىسشىلەرىمەن باسەكەلەسۋ وڭاي ەمەس, بىراق بولادى. ونى ساپا مەن باعا ەسەبىمەن شەشە الامىز. بۇل ورايدا, ومبى مەن تۇمەن وبلىستارىنداعى بۇگىنگى ارىپتەستەرىمىز سۇرانىستى ەسەلەي تۇسكەنى, جاڭاعى ىشكى تولعانىستاعى سۇراققا جاۋاپ بولادى دەپ ويلايمىن. جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ مەملەكەت باسشىلارى دەڭگەيىندەگى وتىرىسىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتى قۇرۋ ءبىزدىڭ ەكونوميكامىزدى جان-جاقتى جاڭعىرتۋدى جالعاستىرۋ, ەلدەرىمىزدى الەمدەگى جەتەكشى ورىندارعا شىعارۋ ءۇشىن قۋاتتى سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن», دەدى. بۇل بايلام تاريحي وقيعانىڭ بەتاشارىندا ايتىلعانىمەن قۇندى. سول سەنىم ءبىزدىڭ بويىمىزداعى جىگەردى تاسقىنداتتى. ىرگەتاسى بەكەم, جوسپارلارى مىعىم, باعىتى ايقىن جاڭا قۇرىلىم ءبىزدىڭ بيزنەسىمىزدى كوركەيتۋگە كەڭ مۇمكىندىكتەر اشادى. كوكەيىمىزدەگى ناقتى ماسەلەلەر شەشىمىن تابۋدا. قوسىمشا قۇن سالىعىنداعى پروبلەمالار جۇيەگە كەلتىرىلدى. ماسەلەن, بۇعان دەيىن رەسەيدەگى ققس ستاۆكاسى 18 پايىزدى قۇراسا, قازاقستان تاراپىنان بۇل ولشەم 12 پايىز دەڭگەيىندە ەدى. رەسەي رىنوگىنا شىعۋ بارىسىندا ءبىز سالىقتى 6 پايىزعا ارتىق تولەگەندىكتەن, كوپ جاعدايدا ۇتىلاتىنبىز. بۇل ونىمدەرىمىزدىڭ ءوز-وزىنەن قىمباتتاۋىنا, وسىدان كەلىپ, باسەكەلەستىك ارناسىنىڭ تارىلۋىنا اكەلىپ سوعىپ ءجۇردى. قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ بۇگىنگى كۇنى ءوزارا ءىس-قيمىلىمىزدى كەم دەگەندە 15-20 جىل العا جەتەلەيتىن الىس كوكجيەككە باعىتتاۋىمىز كەرەكتىگىن اتاپ كورسەتتى. ءوزىمىز تاريحي وقيعا بارىسىنان تولىق ەسەپتى وقىعان «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە: «الدىمىزدان بايتاق بازار اشىلعالى تۇر», دەپ جازىلعانىنداي, بارشامىزدىڭ بويىمىزداعى جاۋاپكەرشىلىك قاسيەتتەردى جالىنداتاتىن ۋاقىت كەلدى. كەلەشەكتەگى ينتەگراتسيالىق تيىمدىلىك وداق ەلدەرىندە, 2030 جىلعا قاراي ءىجو-ءنىڭ جيىنتىق ءوسىمى 900 ميلليارد دوللار كولەمىندە بولاتىندىعىمەن باعالانۋى بارشامىزدىڭ تىرشىلىك ۇعىمىمىزعا جاڭا ءمان بەرەدى. سوندىقتان, ءبىز ءوز ۇجىمىمىزداعى تالقىلاۋ جيىنىندا, رەسەي رىنوگىنا ونىمدەرىمىزدى جونەلتۋدى قازىرگى 5 پايىزدان 10 پايىزعا جەتكىزۋدى جوسپارلادىق. امانكەلدى سمايىلوۆ, «ENKI» جشس ديرەكتورى. اقمولا وبلىسى. سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرمۇرات دوسىموۆ.

وسكەمەندە رەسەيدىڭ باس كونسۋلدىعى اشىلدى

وسكەمەندە رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ باس كونسۋلدىعى اشىلدى. ەندى شىعىس قازاقستان جانە پاۆلودار وبلىستارىنىڭ تۇرعىندارى كورشى ەلگە ساپار شەگۋ ءۇشىن استانا مەن الماتىعا ات سابىلتپاي, قاجەتتى قۇجاتتاردى وسكەمەننىڭ وزىندە-اق الا الادى. وسى ارقىلى كۋالىك, ۆيزا, ازاماتتىق الۋ جانە تاعى باسقا ماسەلەلەر جەڭىلدەتىلدى. – ۇلتىمىزدا «ەلدەستىرمەك – ەل­شى­دەن» دەگەن اتالى ءسوز بار. رەسەي فەدە­را­تسياسىمەن, ونىڭ شىعىس قازاقستانمەن شەكارالاس ايماقتارىمەن بايلانىسىمىز بۇرىن دا جاقسى دامىعان بولسا, جاڭادان اشىلعان كونسۋلدىق قىزمەتى ونى ءارى قاراي دامىتا تۇسەدى دەپ ويلايمىن. ازاماتتار قۇجاتتار رەسىمدەۋدە ۋاقىت ۇنەمدەپ, قىزمەتتەرگە تەز قول جەت­كىزەتىن بولادى, – دەدى اتالعان شارا­عا قاتىسقان ءوڭىر باسشىسى بەردىبەك ساپارباەۆ. رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ قازاق­ستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى  ميحايل بوچارنيكوۆ كونسۋل­دىقتىڭ تاياۋدا عانا قول قويىلعان ەۋرا­زيالىق ەكونوميكالىق وداقتان كەيىن اشىلۋى كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتا­تىنىن جەتكىزدى. – باس كونسۋلدىق شىعىس قازاقستان مەن پاۆلودار وبلىستارىنىڭ دا­مۋى­نا جانە قازاقستان مەن رەسەي مەم­لە­كەتتەرىنىڭ اراسىنداعى ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەر مەن قارىم-قاتىناستىڭ نى­عايا تۇسۋىنە جۇمىس ىستەيتىن بولادى, – دەدى رەسەي ەلشىسى. سالتاناتتى شارا سوڭىندا وسكەمەن جانە سەمەي ەپارحياسىنىڭ ەپيسكوپى امفيلوحي ىزگى تىلەگىن ارناپ, پراۆوسلاۆيەلىك ءداستۇر بويىنشا جاڭا عيماراتتى دارىپتەدى. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان». شىعىس قازاقستان وبلىسى.

دامۋعا سەرپىن بەرەتىن قادام

قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ وسىدان تۋرا 20 جىل بۇرىن ەۋرازيالىق ەكونو­ميكالىق وداق قۇرۋ يدەيا­سىن ۇسىنعان بولاتىن. ارينە, باستاپقىدا تىڭ باستاماعا توسىرقاي قاراعاندار دا بولدى. وسى كەزەڭدە بۇل باستامانى باياندى ەتۋ باعىتىندا كوپ جۇمىستار جاسالدى. سولاردىڭ باستاۋىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇرعانى دا اقيقات. ءبىز ءۇشىن 2014 جىلعى 29 مامىردا استانادا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق شارتىنا قول قويىلۋى قۋانىشتى دا تاريحي ماڭىزدى وقيعا.  بۇل جاڭا ينتەگراتسيالىق بىرىگۋ شارتى رەتىندە كوپ يگىلىكتەردەن ۇمىتتەندىرەدى. قازاقستان, رەسەي جانە بەلارۋس ەلدەرىنىڭ ءوزارا ىقپالداسۋى ەكونوميكامىزدىڭ ىرگەتاسىن بەكىتە تۇسەدى, بەرەكەگە بەرىك نەگىز قالايدى دەپ ويلايمىن. دارالانىپ دامۋ جوق. اراداعى بارىس-كەلىس, الىس-بەرىس بۇرىنعىدان دا ارتا تۇسپەك. سوندىقتان ەندى قازاقستاندىق كاسىپورىنداردىڭ ونىمدەرى وتكىزىلەتىن رىنوكتىڭ اۋقىمى كەڭەيەتىنىنە ەشقانداي كۇمان جوق. كەدەن وداعىنىڭ جەڭىلدىكتەرىن سەزىنىپ ۇلگەردىك, ەندى باسقا ءوزارا جاقىنداسۋدىڭ جارقىن قادامدارىنا جول اشىلاتىنى ءسوزسىز, ارينە, ول ءۇشىن تاۋارلارىمىز بەن ونىمدەرىمىزدى باسەكەگە قابىلەتتى بولاتىنداي ساپاسىن كوتەرۋ قاجەت. بۇل ءۇش ەلدىڭ اراسىندا بۇرىن دا ەكونوميكالىق بايلانىس بولاتىن. كەدەن وداعىنا قاتىسۋشى قازاقستان, بەلارۋس جانە رەسەيدىڭ ەكونوميكاداعى جيىنتىق كولەمى وسىعان دەيىن 2,2 تريلليون اقش دوللارىن قۇراسا, بولاشاقتا بۇل ارتا تۇسپەسە, كەمىمەيتىنىن دالەلدەۋدىڭ ءوزى ارتىق. ەندى ينتەگراتسيالىق ىقپالداستىق مۇلدە جاڭا ارنادا داميتىن بولادى, ءوزارا قارىم-قاتىناسقا كەدەرگى كەلتىرەتىن جاعدايلار جەڭىلدەتىلەدى. مۇنىڭ ءوزى وداققا قاتىسۋشى ەلدەرگە ءوزارا تاۋار جانە ءونىم الماسۋىنا ءتيىمدى بولادى. كاپيتال مەن جۇمىس كۇشىنىڭ قوزعالىسىنىڭ ەركىندىگى قامتاماسىز ەتىلەدى. ارينە, مۇنداي يگىلىكتەردىڭ ءبىر كۇندە كەلە قالمايتىنى دا راس. بىراق, ينتەگراتسيالىق ۇردىستەرىمىزدە العا باسۋىمىزعا العىشارت جاسالدى, ەكونوميكالىق دامۋىمىزعا داڭعىل جولدىڭ باستاۋ كوزدەرى اشىلدى. ەڭ باستىسى, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا قولايلى جاعدايدىڭ جاسالۋى. ينتەگراتسيالىق بايلانىستار ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ بىرىگۋىنە دە سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ كۇتىلۋدە. ياعني, كاسىپكەرلىكتىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتە تۇسەدى. بۇل ەل ازاماتتتارىنىڭ ءال-اۋقاتىن جانە ءومىر ساپاسىن جاقسارتا تۇسپەك. مۇنىڭ ءوزى ەرتەڭگە كوز تىككەن ءار ەلدەگى ەڭ باستى كورسەتكىش بولىپ تابىلادى. ءبىزدىڭ كاسىپورىن وبلىس ورتالىعىن جىلۋمەن جانە ىستىق سۋمەن قامتاماسىز ەتەدى. بۇعان دەيىن دە كاسىپورىن جۇيەلى جۇمىس ىستەپ كەلدى. قازىر قىسقى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا جان-جاقتى تياناقتى دايىندالۋدامىز. كەيدە ءسال نارسەنىڭ قول بايلايتىن كەزى بولادى. بىرقاتار قوندىرعىلار مەن تەحنيكانى كورشىلەس رەسەيدەن الاتىنىمىز دا جاسىرىن ەمەس. ەندى بۇل باعىتتاعى شارۋالارىمىز بۇرىنعىدان دا وڭايلاي تۇسەتىنىنە سەنىمدىمىن. ەڭ باستىسى, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ءبىزدىڭ ارقايسىمىزعا ايتارلىقتاي تيىمدىلىكتەر اكەلەدى. بۇل انىق العا باسۋشىلىق دەر ەدىم ءماجيت بەكمەەۆ, «ترانسەنەرگو» اق ديرەكتورى, اقتوبە وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى. اقتوبە.

ارالاس-قۇرالاستىق ارتتى

ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق­­قا مۇشە ەلدەردىڭ اراسىنداعى ىق­پالداستىقتى تەك ەكونوميكالىق, ىسكەرلىك بايلانىس تۇرعىسىنان عانا قاراستىرۋعا بولمايدى. ورتاق ءبىر وداققا بىرىگىپ, تولىققاندى مۇشەسى اتانعان ءۇش ەلدىڭ ارالاس-قۇرالاستىعىن بۇرىنعىدان دا ارتتىراتىن بارىس-كەلىستىڭ, الىس-بەرىستىڭ سان الۋان جولدارى ەندى ەۋرازيالىق ىقپالداستىق تۇرىندە قارقىن الادى دەپ وي تۇيەدى كوپتەگەن ساراپشىلار. سونىڭ ءبىرى رەتىندە ءۇش ەلدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى ارىپتەستىك قاتى­ناستىڭ, اسىرەسە, باسەكەگە قابىلەتتى ماماندار دايارلاۋداعى ءوزارا تاجىريبە الماسۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتا الار ەدىك. وسى رەتتە ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىن­داعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەر­سيتەتى ەجەلدەن كورشىلىك حاقىمەن الىس-بەرىس پەن بارىس-كەلىستى تەرەڭ­دەتكەن رەسەيدەگى جوعارى وقۋ ورىن­دارىمەن ارىپتەستىك ارالاس-قۇرا­لاستىقتى ارتتىرىپ وتىرعان ساناۋلى وقۋ ورىندارىنىڭ بىرىنەن سانالادى. ەجەلدەن كورشى وتىرعان ەكى ەل جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىر-بىرىمەن تاجىريبە الماسۋ, عىلىمي جوبالاردى بىرلەسە ىسكە اسىرۋ, ستۋدەنتتەر الماسۋ تۇرعىسىنداعى ورتاق مۇددە تۇرعىسىنداعى يگى قادامى ەۋرازيالىق ىقپالداستىقتىڭ ءومىر­شەڭدىگىن دالەلدەي تۇسەدى. – ەۋرازيالىق ىقپالداستىقتىڭ جەمىسى ەكونوميكانىڭ ءار سالاسىندا عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, عى­لىم مەن ءبىلىمدى بىرلەسە دامىتۋدا دا جەمىسىن بەرە باستادى, – دەيدى ح.دوس­مۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, پروفەسسور بەيبىت مامراەۆ. – نۇرسۇلتان نازارباەۆ كورشىلەس ەلدەر اراسىنداعى ەۋرازيالىق ىقپال­داستىقتىڭ ماڭىزى تۋرالى بۇدان جيىرما جىل بۇرىن م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىعان دارىسىندە كوتەرگەن ەدى. ەلىمىزدىڭ جاڭا ەلورداسىندا 2001 جىلدان بەرى ممۋ-دىڭ قازاقستاندىق فيليالى جۇمىس جاسايدى. ءبىزدىڭ قازاقستاندىق ستۋدەنتتەرگە رەسەيدەگى ەڭ بەدەلدى, ەڭ تاڭداۋلى جوعارى وقۋ ورىندارىن­دا جوعارى ءبىلىم الۋىنا جول اشىلدى. ن.نازارباەۆ جاقىندا م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋني­ۆەر­سيتەتىندە وقىعان دارىسىندە «بۇرىن­نان تاريحي بايلانىسى بار قازاق­ستان مەن رەسەيدىڭ عىلىمي ءبىلىم بايلانىستارى بۇگىندە جاڭا ماز­مۇنعا يە بولدى», – دەپ جانە ءبىر اتاپ ءوتتى. ەكى ەلدىڭ جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيە­سىندەگى بايلانىستار تەك ەلوردالىق جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, شەكارالاس وڭىرلەردە دە قارقىن الىپ كەلەدى. ماسەلەن, ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى مەن استراحان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋني­ۆەرسيتەتىمەن سۋ رەسۋرستارىن جانە ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى تەرەڭ­دەتە زەرتتەۋ جۇرگىزۋ جونىندە ارنايى كەلىسىمشارت جاساعان. مۇن­داي عىلىمي جوبانى ىسكە اسىرۋ تۇر­عىسىنداعى كەلىسىم استراحان مەم­لەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىمەن دە ءوزارا تىعىز بايلانىستىڭ ورناۋىنا جول اشىپ وتىر. شەكارانىڭ ارعى-بەرگى بەتىندەگى جوعارى وقۋ ورىندارىندا كەيبىر ماماندىقتار بويىنشا ماگيسترلەردى الماستىرا وقىتۋ جونىندە ورتاق مامىلە دە بار. ءتيىستى وقۋ باعدارلاماسىن يگەرگەن ماگيسترانتتارعا ەكى ەلدىڭ ديپلومى بەرىلەدى. سونىمەن بىرگە, وتكەن جىلدان بەرى ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتىندە رەسەيدىڭ عىلىمى مەن مادەنيەتى ورتالىعى جۇمىس جاساي باستادى. مۇنىڭ الدىندا قازاقستاننىڭ مادەنيەتى مەن عىلىمىن رەسەي جۇرتشىلىعىنا كەڭىنەن تانىتاتىن عىلىمي ورتالىق قالماق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە اشىلدى. پروفەسسور بەيبىت مامراەۆتىڭ پىكىرىنشە, ەكى ەلدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى ورتالىقتار ءوزارا عىلىمي, مادەني بايلانىستاردى نىعايتۋعا باسىمدىق بەرۋمەن بىرگە, ۋنيۆەرسيتەتتەر اراسىنداعى وقۋ ۇدەرىسىنىڭ ۇتقىرلىق, بىرلەسكەن عىلىمي جوبالار جاساۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى بوستون پروتسەسى تالاپتارىنا ساي جانداندىرۋعا ىقپال ەتەدى. قازىر شەكارالاس وبلىستارداعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ارىپتەستىك بايلانىسىنىڭ نىعايۋى ستۋدەنتتەر الماسۋعا وڭ ىقپالىن تيگىزىپ وتىر. ماسەلەن, 16-17 مامىر ارالى­عىندا قالماق مەملەكەتتىك ۋنيۆەر­سيتەتىندە وتكەن حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسياعا ح.دوس­مۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ مەم­لەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ, م.وتە­مىس ۇلى اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانە اتىراۋ مۇناي جانە گاز ينس­تيتۋتىنىڭ جەتەكشى عالىمدارى قاتىسىپ, وسىنداعى «جەرلەستەر» قازاق مادەني ورتالىعىنا قازاقستان تۋرالى ادەبي, عىلىمي ەڭبەكتەرمەن بىرگە ءتۇرلى سوزدىكتەر, بەينەجازبا ماتەريلدارى مەن البومدار تابىس ەتتى. اسىرەسە, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاق ەلىنىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭىنەن بۇگىنگى قۋاتتى مەملەكەتكە دەيىنگى ارالىقتى قامتىعان بىرنەشە تۋىندىلارىنا رەسەيلىك عالىمدار مەن ستۋدەنتتەر تاراپىنان قىزىعۋشىلىق بايقالۋدا. اتالعان ورتالىقتىڭ جەتەكشىسى, اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ دوكتورى اركادي ناتىروۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان-رەسەي جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ۇزاق مەرزىمدى مەموراندۋمعا قول قويۋى بىرلەسكەن عىلىمي جوبالاردى ىسكە اسىرۋمەن بىرگە, اكادەميالىق ۇتقىرلىق تۇرعىسىنداعى تاجىريبەلەرمەن بولىسۋگە مۇمكىندىك جاساپ وتىر. – ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتىمىز رەسەيدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن 1996 جىلدان بەرى ارىپتەستىك بايلانىس جاسايدى, – دەيدى ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋني­ۆەر­سيتەتى جانىنداعى رەسەي عىلى­مى مەن مادەنيەتى ورتالىعىنىڭ جە­تەكشىسى, ارناۋلى قۇقىقتىق ءپان­دەر كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ءادىل­بەك تۇرداليەۆ. – ەندى مىنە, ءبىز­دىڭ سول ارىپتەستىگىمىز ەۋرازيالىق ىقپال­داستىق تۇرعىسىندا جاڭا سەرپىنگە يە بولعالى وتىر. قالماق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاقستان عىلىمى مەن مادەنيەتى ورتالىعىن اشۋداعى ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – ەڭ الدىمەن وتاندىق عىلىمنىڭ جەتىستىكتەرىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ. سونىمەن بىرگە, قازاق ەلىنىڭ مادەنيەتى مەن ونەرىن, تاريحى مەن ادەبيەتىن كورشى ەلدىڭ عىلىمي الەۋەتىنە بارىنشا تانىتۋدى دا كوزدەپ وتىرمىز. وسى ورتالىق ارقىلى ءبىزدىڭ ارالاس-قۇرالاستىق بايلانىسىمىز بۇرىنعىدان بەرىك بولا تۇسەدى. رەسەيدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بىرلەسە ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىنا ستۋدەنتتەرىمىزدى قاتىستىرا وتىرىپ, ەل تاريحىن قۇندى جادىگەرلەرمەن تولىقتىرۋعا اتسالىسۋدى ويلاستىرۋدامىز. اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمى سالاسىندا ىسكە اسىرىلاتىن بىرنەشە بىرلەسكەن عىلىمي جوبالارىمىز جانە بار. كورشىلەس ەلدەر ۋنيۆەرسيتەت­تەرى اراسىندا ءتۇرلى دوڭگەلەك ءۇس­تەلدەر باسىندا قازاقستان-رەسەي ستۋدەنتتەرى مەن ماگيسترانتتارى, عالىمدار مەن مادەنيەت پەن ونەر مايتالماندارىنىڭ كەزدەسۋلەرى ءوتىپ تۇرادى. اكادەميالىق ۇتقىرلىق باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ستۋدەنت­تەر مەن ماگيسترانتتار الماسۋ ءۇر­دىسى داستۇرگە ەندى. تاياۋدا قالماق مەم­لەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 5 ما­گيس­ترانتى حيميا جانە بيولوگيا بويىنشا ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىن­داعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەر­سيتەتىندە ارنايى وقۋ باعدار­لاما­سىن يگەردى. ال مامىردىڭ ەكىن­شى ونكۇندىگىندە اتىراۋلىق 72 ستۋ­دەنت قالماق مەملەكەتتىك ۋنيۆەر­سي­تە­تىندە اكادەميالىق ۇتقىرلىق باع­دارلاماسىمەن وقۋعا اتتانىپ كەتتى. ەۋرازيالىق ىقپالداستىق ايا­سىن­داعى ارالاس-قۇرالاستىقتىڭ ءبىر ءتىنى جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا ءدال وسىلاي تامىرىن تەرەڭگە جايا ءتۇستى. بۇل جاڭادان وتاۋ تىككەن وداققا مۇشە ەلدەردىڭ نارىعىنا قاجەتتى باسەكەگە قابىلەتتى ماماندار دايىنداۋدا ءوز جەمىسىن بەرەتىندىگى داۋسىز. جولداسبەك شوپەعۇل, «ەگەمەن قازاقستان». اتىراۋ وبلىسى.