بۇگىنگى تاڭدا جەر-جەردە اۋرۋ تۇرلەرىنىڭ 60-70%-ى جۇقپالى اۋرۋلار بولىپ وتىر, ياعني بۇل جوعارى دەڭگەيدى كورسەتەدى. كوپتەگەن ۇمىت بولعان جۇقپالار قارقىن الىپ بارادى. ۆيرۋستان پريونعا دەيىنگى ميكروفلورالاردىڭ جاڭا تۇرلەرىنىڭ اشىلۋى «جاڭا جۇقپالار» دەگەن تەرميندى تۋدىرىپ وتىر. الەمدە جىل سايىن 5 جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ 10 ميلليونعا جۋىعى قايتىس بولادى. ءولىم-ءجىتىمنىڭ 70%-ىنان استامى – ءجىتى رەسپيراتورلى جۇقپالار, ءىش ءوتۋ, قىزىلشا جانە ت.ب. سياقتى الدىن الۋعا بولاتىن اۋرۋلار. ءبىزدىڭ ۇجىم بالالاردىڭ جۇقپالى اۋرۋلارىن ەمدەۋدە جانە ونىڭ الدىن الۋدا وراسان ەڭبەك اتقارىپ, ەلەۋلى جەتىستىككە جەتىپ وتىر. سالىستىرمالى تۇردە قارايتىن بولساق, ىشەك جۇقپالارى مەن سالمونەللەز دەڭگەيى تومەندەدى. ءبىراز جۇقپالى اۋرۋلاردى, ونىڭ ىشىندە, ءجىتى ىشەك جۇقپاسى مەن ءجىتى رەسپيراتورلى جۇقپالاردى دياگنوستيكالاپ, ەمدەۋدى جەتىلدىرۋگە ارنالعان باعدارلاما بەلسەندى جۇمىس ىستەۋدە. سوڭعى 5 جىلدا ءولىم-ءجىتىم ەداۋىر تومەندەدى. وسىنداي جەتىستىكتەرگە اۋرۋحانا ۇجىمىنىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزىپ وتىرمىز. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى كوپتەگەن قيىندىقتارعا قاراماستان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ الەۋەتى ءالى كۇنگە جوعارى.
اۋرۋحانا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ىشىندە «دەنساۋلىق سالاسىنىڭ ۇزدىگى», قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 10 جىلدىعى» توسبەلگىلەرىمەن, مەدالدارىمەن ماراپاتتالعاندار, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن باسقارماسىنىڭ قۇرمەت گراموتالارىمەن ماراپاتتالعاندار دا بار. سونداي-اق, مەديتسينالىق قوعامدار ۇيىمداستىراتىن ءارتۇرلى شىعارماشىلىق, كاسىبي بايقاۋلارعا قاتىسىپ, قۇرمەتتى ورىندارعا يە بولىپ ءجۇر. ستاتسيوناردا جىل سايىن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى كۇنىنىڭ قۇرمەتىنە «ەڭ مىقتى دارىگەر», «ەڭ مىقتى مەدبيكە», «ەڭ مىقتى تازالىقشى» بايقاۋلارى وتكىزىلىپ وتىرادى. 2012 جىلى رەانيماتولوگ-انەستەزيولوگ دارىگەر شىنار قاپپاسقىزى سادۋاقاسوۆا «جىل دارىگەرى» قالالىق بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى. 2013 جىلى رەانيماتسيا جانە قارقىندى تەراپيا بولىمشەسىنىڭ مەدبيكەسى زاۋرە رايسوۆا «ەڭ مىقتى مەدبيكە» قالالىق بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى.
مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى كۇنى قارساڭىندا بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ ءۇشىن كۇش-جىگەرىن جۇمساپ جۇرگەن مامانداردى قۇتتىقتاعىمىز كەلەدى. ولاردىڭ قاتارىندا ت.كوستروۆسكايا, ا.شوقتىباەۆا, ع.قياشەۆا, س.قىرعىزبەكوۆا, ب.جارماعامبەتوۆا, ج.بوكەنوۆا, ك.يارمامبەتوۆ, گ.كۇزگىبەكوۆا, ا.فەديۋچەنكو, گ.نۇرتازينا جانە باسقا دا كوپتەگەن قىزمەتكەرلەر بار.
جاراتىلىس زەرتتەۋشىسى, پەداگوگ, حيرۋرگ, اناتوم, انەستەزيا مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ن.پيروگوۆتىڭ «وزگەنىڭ باقىتى ءۇشىن باقىتتى بولۋ – دارىگەر ماماندىعىن تاڭداعان ءار ادامنىڭ ناعىز باقىتى...» دەگەن دانا سوزىنە قاراپ, شىنىندا دا باقىت دەگەننىڭ نە ەكەنىن تۇسىنگەندەي بولاسىڭ. دەنساۋلىق تۋرالى ويلاماساڭ, ياعني دەنساۋلىعىڭنىڭ بولعانى. دەنىڭ ساۋ بولسا, جىگەرىڭ مىقتى بولسا, جانىڭ تىنىش بولسا, مىنە, ناعىز باقىت دەگەن وسى! ال, دارىگەر قاۋىمى ءاربىر ادامنىڭ باقىتتى بولۋى ءۇشىن ءوز ۇلەسىن قوسا بەرەدى.
ساۋلە كەنجەباەۆا,
استانا قالالىق بالالار جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسى باس دارىگەرىنىڭ ەمدەۋ ءىسى بويىنشا ورىنباسارى.
استانا.