كەرەك تەتىك ەندى ەلىمىزدە جاسالادى

كلاپان – نەمىستىڭ klappe (كوپشە تۇردە klappen) سوزىنەن الىنعان قاقپاق, بەكىتپە دەگەن ماعىنا بەرەتىن ءسوز. مۇنداي كلاپاننىڭ بالاماسى بۇگىندە تىر­شىلىكتىڭ بارلىق سالاسىندا كەڭىنەن قولدانىلادى. ال مۇناي-گاز سالاسىنا قاجەتتى وندى­رىستىك كلاپاندار نەمەسە بەكىتۋ ارماتۋرالارى – كۇردەلى ءارى جو­عارى تەحنولوگيانى تالاپ ەتەتىن قون­دىرعى. قازاقستاننىڭ وندىرىستىك سالاسىندا مۇنداي تەتىكتەر نەگى­زىنەن شەتەلدەن جەتكىزىلەدى. سو­نىڭ ىشىندە يتاليالىق جانە امەريكالىق كومپانيالاردىڭ ونىمدەرى الەمدىك فاۆوريت سانالادى ەكەن.

«الىستان اربالاعانشا, جاقىننان دوربالا» دەگەن قازاق ماقالى بار. ەلىمىزدىڭ ەكونوميكا­سىن قارا نارداي سۇيرەپ كەلە جاتقان مۇناي-گاز سالا­سىنا اسا قاجەتتى وسى تەتىكتى قا­زاق­ستاندا ءوندىرۋ, ەڭ بولماسا وسى جەردە قۇراستىرۋ تۋرالى وي اۋەلى يتاليالىق كومپانيا­لارعا كەلىپتى. ءسويتىپ, 2019 جى­لى ەكى ءىرى يتاليالىق كومپانيا بىرىگىپ, «Petrolvalves Kios Kazakhs­tan» جشس-نىڭ وندىرىستىك بولىم­شەسىن اشقان ەدى. كلاپان­داردى ءوندىرۋ جانە وعان سەرۆيس­تىك قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا بىرىك­كەن كومپانيانىڭ عۇمىرى ۇزاق بول­مادى. بۇل جەردە شەتەلدەن اكە­لىنگەن بولشەكتەردى قۇراستىرىپ, جەرگىلىكتى نارىققا شىعارۋ جوس­پارلانعان ەدى. الايدا ءىس العا باسپاي, ءوندىرىس جابىلىپ قالدى.

نەگىزى «PetrolValves S.P.A.» – 1954 جىلدان بەرى ەرەكشە جابدىق­تاردى, سونىڭ ىشىندە كۇردەلى ءارى جوعارى تەحنولوگيالى شار كلاپانداردى, ءتۇرلى ولشەمدەگى قاقپاق كلاپانداردى شىعاراتىن ءىرى كومپانيا. بۇل الەمنىڭ وسى سالاداعى ۇزدىك وندىعىنا كىرەتىن كاسىپورىن. قازاقستانداعى قاراشى­عاناق, قاشاعان كەن ورىندارىندا نەگىزىنەن وسى كومپانيانىڭ ءونىمى قولدانىلادى. سوڭعى 20 جىل ىشىندە قازاقستانداعى ءتۇرلى تاپسىرىس بەرۋشىگە 45 مىڭنان استام كلاپان جەتكى­زىلگەن. تەتىكتى ارماتۋراعا بولا­­شاقتا دا سۇرانىس كوپ بولماق. شەتەلدىك مامانداردىڭ ەسەپتە­ۋىن­شە, الداعى 20 جىلدا تاعى 400 مىڭداي كلاپان قاجەت بولادى ەكەن.

– ءبىز الەمگە ايگىلى يتاليالىق كومپانيامەن سەرىكتەس بولىپ, بىرىككەن كاسىپورىن اشۋ ءۇشىن ءبىر جىلعا جۋىق ۋاقىت جۇمسادىق, – دەيدى قازاقستاندىق «Merlion Development Group» جشس ديرەكتورى دينار حاميەۆ. – ءسويتىپ, بيىلعى ماۋسىم ايىندا قازاقستان تاراپىنان «Merlion Development Group» جشس 50,1% ۇلەسىمەن جانە يتاليا تاراپىنان «Petrol Valves S.P.A.» كومپانيا­سى 49,9 ۇلەسىمەن قۇرىلتايشى بولىپ, «PetrolValves Kazakhstan» اتتى بىرىككەن كاسىپورىن دۇنيەگە كەلدى.

كەلىسىمشارت بويىنشا «PetrolValves S.P.A.» كومپانياسى باس­تاپ­قى كەزەڭدە جوعارى تەحنولوگيالى جابدىقتارعا جانە جەرگىلىكتى 20 ماماندى وقىتۋعا 7 ملن ەۋرو كولەمىندەگى ينۆەستيتسيا جۇمساعان. قازاقستاندىق سەرىكتەسى اقساي قالاسىندا وندىرىستىك بازا اشىپ, جۇيەلى جۇمىستى جولعا قويعان. ءسويتىپ, كلاپانداردى قۇراستىرۋ عانا ەمەس, كەيبىر دەتالداردى وسى جەردە جاساۋعا كىرىسكەن.

– ءبىز كەيبىر دەتالداردى ءوزىمىز ءوندىرىپ جاتىرمىز. شتوگ, كلاپان ىشىندە شار وتىراتىن ەرشىك سەكىلدى بولشەكتەر اقسايلىق جۇمىسشىلاردىڭ قولىنان شىعۋدا. ءبىزدىڭ مەجەمىز – بيىل جىل سوڭىنا دەيىن 500 دانا, ال كەلەر جىلى 2 500 دانا كلاپان جاساپ شىعارۋ, – دەيدى دينار بولات ۇلى.

ايتا كەتەيىك, سەرىكتەسى الەمدىك دەڭ­گەيدەگى كومپانيا بولعاندىقتان, مۇندا جۇمىس ساپاسىنا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. ءار تەتىك جوعارى قىسىممەن مۇقيات تەكسەرىلەدى. جوعارىدا ايتىل­عانداي, بۇكىل تەحنولوگيا, قۇرال-جابدىق جانە ءوندىرىس باسىنداعى نەگىزگى ماماندار يتاليا ەلىنەن كەلگەن. سونداي-اق جەرگىلىكتى 40 ادام قىزمەتكە الىنعان. وتكەن قازان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن ولار يتاليالىقتاردىڭ باسشىلىعىمەن كاسىبي تاجىريبەدەن وتكەن.

«بىزگە تەحنيكالىق داعدىسى جوعارى, سىزبالاردى تۇسىنە الاتىن ماماندار كەرەك. جاڭا ىسكە جاقسى بەيىمدەلىپ, تاجىريبەدەن ۇزدىك وتكەن مامانداردى ودان ءارى تەرەڭىرەك وقىتۋ ءۇشىن يتالياعا جىبەرەمىز. كەلىسىمشارت بو­يىنشا, يتاليادا تەك ءبىزدىڭ ماماندارمەن اينالىساتىن ارنايى ادام دايىن وتىر. بىرلەسكەن كاسىپورنىمىزدىڭ ءون­دىرىس بويىنشا ديرەكتورى دا يتاليالىق مامان. بۇل بىزگە الەمدىك كاسىبيلىك دەڭگەيدى ساقتاۋ ءۇشىن قاجەت», دەيدى دينار بولات ۇلى.

كومپانيا كەلەشەكتە جەرگىلىكتى ماماندار قاتارىن 95 پايىزدىڭ ۇستىنە جەتكىزۋدى كوزدەيدى. سونداي-اق بۇل ماماندار قازاقستانمەن شەكتەلمەي, حالىقارالىق دەڭگەيدە الەمنىڭ كەز كەلگەن ەلىندە جۇمىس ىستەي الۋى كەرەك.

اقسايلىق كومپانيا قازىردىڭ وزىندە جاڭا كلاپانداردى جاساۋمەن بىرگە, ەسكىرگەن نەمەسە اقاۋلى كلاپانداردى جوندەۋدى دە قولعا العان. ياعني ەسكى ياكي ىستەن شىققان كلاپاندى بولشەكتەپ, اشىپ, توزعان بولىگىن وزدەرى جاساپ, جوندەپ شىعارادى.

«PetrolValves Kazakhstan» بىرىك­كەن كاسىپورنى 2024 جىلى تولىق كۇشىنە ەنىپ, جىلىنا 3 500 دانا كلاپان ءوندىرىسىن جولعا قوياتىن بولادى. ارينە, ەڭ الدى­مەن كومپانيا ونىم­دەرى قازاق­ستاندىق تۇتىنۋشىلارعا – قاراشىعاناق, قاشاعان, تەڭىز ت.ب. كەن ورىندارىنداعى مۇناي-گاز ءوندىرۋشى كومپانيالارعا ارنالعان. قازىردىڭ وزىندە بىرنەشە كومپانيامەن ارادا مەموراندۋمعا قول قويىلعان. ەڭ باستىسى, سان مەن ساپا الەمدىك دەڭگەيدە بولىپ, سەنىمگە يە بولۋ. بولاشاقتا تمد نارىعىنا دا شىعۋ جوسپارلانعان. ايتا كەتەتىن ماسەلە, «PetrolValves S.P.A.» كومپانياسى جوعارىداعى كەلى­سىمشارتتىڭ ارنايى تارماعىندا كور­سەتىلگەندەي, تمد اۋماعىندا ەكىنشى بىرىككەن كاسىپورىن قۇرا المايدى. ياعني «Merlion Development Group» كەلەشەكتە ۇلكەن كەڭىستىكتى كوزدەپ وتىر دەگەن ءسوز.

بولاشاقتا جوباعا سايكەس جىلىنا 5 مىڭعا جۋىق كلاپان ءوندىرىسى جولعا قويىلىپ, جاڭادان 40-50 تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلادى. 3 ملرد تەڭگە كولەمىندە جەكە ينۆەستيتسيا تارتىلادى. كاسىپورىن شىعا­راتىن ونىمدەر باتىس قازاق­ستان, اتىراۋ, ماڭعىستاۋ وبلىستارى­نا, اقساي, اتىراۋ, اقتاۋ قالا­لا­رىن­داعى ءىرى كومپانيالارعا جونەلتىلەدى.

– ازىرگە بارلىعى جوسپارىمىز بو­يىنشا ءجۇرىپ جاتىر. العاشقى كەزەڭدە العا قويعان ماقساتىمىز ورىندالىپ جاتىر. قازىردىڭ وزىندە كلاپاندى قۇراستىرۋ, كەيبىر بولشەكتەرىن وسى جەردە جاساۋ جولعا قويىلدى. بىرنەشە جىلدان كەيىن ەكىنشى كەزەڭگە وتكەندە كلاپاننىڭ بارلىق بولشەگىن جاساپ, تولىق دايىندايتىن بولامىز, – دەيدى «Petrolvalves Kazakhstan» جشس باس ديرەكتورى دينار حاميەۆ.

«بۇل سەرىكتەستىك ءبىزدى ىلكىمدى ىستەرگە جەتەلەيدى. ءوندىرىس ورنى مۇناي-گاز سالاسىن دامىتۋعا ۇلەس قوسارى انىق. ۇشجىلدىق دامۋ جوسپارى نەگىزىندە ءوندىرىس قۋاتى دا كەزەڭ-كەزەڭىمەن ارتىپ وتىرادى. العاشىندا جىلىنا 500 كلاپان قۇراستىرىلسا, كەيىن 3 مىڭعا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلگەن. سايكەسىنشە تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن دا كوبەيتۋ مىندەتى تۇر. شەتەلدىك كومپانيا قازاقستاندىق كادرلاردىڭ تاجىريبەسىن جەتىلدىرۋگە كۇش سالادى», دەگەن ەدى «PetrolValves S.P.A.» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى تورتەللي كريشتيانۋ بىرلەسكەن كاسىپورىننىڭ اشىلۋ سالتاناتى كەزىندە.

جوعارى تەحنولوگيالى مۇنداي كاسىپورىندار ەل ەكونوميكاسىن دا ارتتىرىپ, قازاقستاندى الدىڭعى قاتارلى مەملەكەتتەر قاتارىنا قوسارى انىق.

باتىس قازاقستان وبلىسى