شاعىن بيزنەس نەسيەگە مۇقتاج

«ەسەپتى توقساندا كەلىپ تۇسكەن كرەديتتىك وتىنىمدەردىڭ جالپى سانى 417 مىڭعا دەيىن, توقساننان توقسانعا (ت/ت) 35 پايىزعا ءوستى. ال ءوتىنىمنىڭ ورتاشا مولشەرى 25,9 ملن تەڭگەگە دەيىن, ت/ت 11 پايىزعا ۇلعايدى. ءىرى بانكتەر ەسەپ­تىك توقسانداعى كرەديتتىك وتىنىمدەر اعىنىن جانە ولاردىڭ ورتاشا مولشەرىنىڭ ۇلعايۋىن «2021-2025 جىلدارعا ارنالعان كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبا» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بو­يىن­شا قاراجات بولىنۋىمەن تۇسىندىرەدى. وعان قوسا, وتىنىمدەر سانىنىڭ ءوسۋى قولدانىستاعى سكورينگتىك نەسيە ونىم­دەرىنىڭ دامۋىمەن نەمەسە ىسكە قو­سىلۋىمەن دە بايلانىستى», دەدى ۇلتتىق بانكتىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىق جانە زەرتتەۋلەر دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ولجاس كۋبەنباەۆ.

ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى تاراپىنان كرەديتكە دەگەن سۇرانىس وڭ قالىپتاسقان. ماسەلەن, كرەديتتىك وتىنىمدەر سانى 4,4 مىڭعا دەيىن, 12 پايىزعا كوبەيدى. ال ءوتىنىمنىڭ ورتاشا مولشەرى 251 ملن تەڭگەگە دەيىن, 5 پايىزعا تومەندەگەن. ورتا كاسىپكەرلىك تاراپىنان وتىنىمدەر سانىنىڭ ءوسۋى, شاعىن بيزنەستەگىدەي, سكورينگتىك مودەلدەر نەگىزىندەگى كەپىلسىز كرەديتتىك ونىمدەرگە تيەسىلى.

بانكتەردىڭ كوپشىلىگىندە ءىرى بيزنەس تاراپىنان سۇرانىس وزگەرگەن جوق, بىراق ماۋسىمدىق اۋىتقۋلارعا بايلانىستى كرەديتتىك وتىنىمدەر سانىنىڭ تومەندەۋى بايقالادى.

سونىڭ سالدارىنان كرەديتتىك وتىنىم­دەردىڭ جالپى سانى 156-عا دەيىن, ت/ت 23 پايىزعا تومەندەپ, ءوتىنىمنىڭ ورتاشا مولشەرى 5,8 ملرد تەڭگەگە دەيىن, 23 پايىزعا ازايعان. شاعىن جانە ءىرى بيزنەستىڭ كرەديت الۋعا بەرىلگەن وتىنىمدەرى بويىنشا ماقۇلداۋ كوەففيتسيەنتى, كوبىنە, ءىرى بانكتەردە تيىسىنشە 40 پايىزعا جانە 58 پايىزعا دەيىن ءوستى. سونىمەن قاتار ورتا بيزنەستىڭ كرەديت الۋعا بەرگەن وتىنىمدەرى بويىنشا ماقۇلداۋ ۇلەسى 48 پايىزدى قۇراپ, ءبىرشاما تومەندەگەن.

ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, كەي بانكتە سىياقى مولشەرلەمەلەرىنىڭ ازداپ وسۋىنە, مار­جانىڭ ۇلعايۋىنا جانە كەيبىر كرەديتتىك ونىمدەر بو­يىنشا ەڭ جوعارى مەرزىمنىڭ قىسقارۋىنا بايلانىستى كرەديتتەۋ تالاپتارى كۇشەيگەن.

«ەسەپتى توقساندا سىياقى مولشەرلەمەلەرى, نەگىزىنەن, ءىرى بيزنەس سەگمەنتىندە ءوستى. ءىرى بانكتەردىڭ پىكىرى بويىنشا, كەلەسى توقساندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس تاراپىنان كرەديتكە دەگەن سۇرانىس تەرىس بولادى. سەبەبى بانكتەر نەسيە بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەلەرىن كوتەرۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل رەتتە, جەكەلەگەن بانكتەر نارىقتاعى ءىرى قارىز الۋشىلار سانىنىڭ ءوسۋ مۇمكىندىگى اياسىندا ءىرى بيزنەس تاراپىنان سۇرانىستىڭ ءبىرشاما ۇلعايۋىن كۇتەدى», دەيدى ول.

ءۇشىنشى توقساندا جەكە نەسيەگە سۇرانىس يپوتەكا جانە تۇتىنۋشىلىق قارىز سەگمەنتىن­دە جاقسى وسكەن. ال اۆتونەسيەگە دەگەن قىزىعۋ­شىلىق اجەپتاۋىر ازايعان.

«بانكتەردىڭ پايىمداۋى بويىنشا, ەسەپتى توقساندا يپوتەكالىق قارىزدارعا سۇرانىستىڭ ارتۋى وبەكتىلەردى پايدالانۋعا بەرۋمەن بايلانىستى بولدى. الايدا ول بويىنشا تۇسكەن وتىنىمدەر سانى 258 مىڭنان 183 مىڭعا دەيىن قىسقاردى, بۇل جەكە بانكتەگى سۇرانىستىڭ II توقساندا كۇرت وسكەننەن كەيىن الدىڭعى ماندەرگە كەرى كەلۋىنە بايلانىستى. بۇل تومەندەۋ جالپى سۇرانىس كورسەتكىشىنىڭ وسۋىنە اسەر بەرمەگەنىن ايتىپ وتكەن ءجون. سونىمەن قاتار يپوتەكالىق كرەديتتەۋ تالاپتارىندا ايتارلىقتاي وزگەرىستەر بايقالمادى جانە ول بويىنشا ماقۇلداۋ ۇلەسى وتكەن توقساندار دەڭگەيىندە ساقتالدى (38 پايىز)», دەپ اتاپ ءوتتى و.كۋبەنباەۆ.

بىرقاتار بانك حالىقتىڭ ۇزاق مەرزىمدى تاۋارلارعا جۇمسايتىن شىعىنىنىڭ كوبەيۋى تۇتىنۋشىلىق قارىزعا دەگەن سۇرانىستى ارت­تىر­عان دەپ سانايدى. كەي بانكتەر بولسا مەركەتينگتىك اكتسيا مەن ءتۇرلى ناۋقان تۇتىنۋ­شىلىق قارىز سەگمەنتىنە اسەر ەتىپ جاتىر دەپ ەسەپتەيدى. جالپى, ءۇشىنشى توقساندا كەپىل­دى جانە كەپىلسىز تۇتىنۋ قارىزدارى بو­يىن­شا كەلىپ تۇسكەن وتىنىمدەر سانى تيىسىنشە ت/ت 15,3 پايىزعا جانە ت/ت 10,3 پايىزعا ءوسىم كورسەت­كەن. ءوز كەزەگىندە, تۇتىنۋشىلىق نەسيە بەرۋ تالاپتارىندا كەپىلمەن قامتاماسىز ەتىلگەن كرەديتتەر بويىنشا كەپىلدى م ۇلىككە قويى­لا­تىن تالاپتار جەڭىلدەتىلدى. ال كەپىل­سىز قا­رىز­دار سەگمەنتىندە كليەنتتەردىڭ تولەم قا­­بى­لەت­تىلىگىنە قويىلاتىن تالاپتار كۇشەي­تىلىپ, كرەديتتەردىڭ ءليميتى مەن وتەۋ مەرزىمى ۇلعايتىلدى.

ساراپشىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, اۆتونە­سيە­گە دەگەن سۇرانىستىڭ تومەندەۋىنە اۆتو­مو­بيلدەردى سالونعا جەتكىزۋ دەڭگەيىنىڭ تومەن­دەۋى اسەر ەتتى. تاعى ءبىر فاكتور – كەيبىر ءىرى بانك­­تەر اۆتوكرەديت بويىنشا سىياقى ستاۆكاسىن دا كوتەرىپ جىبەردى. وسىلايشا, ەسەپتى توقساندا اۆتوكرەديت سەگمەنتىندە كەلىپ تۇسكەن وتىنىمدەر بويىنشا باس تارتۋ ۇلەسى الدىڭعى توقسان كورسەتكىشىندەي 88 پايىز دەڭگەيىندە ساقتالدى.

ءتورتىنشى توقساندا بانكتەر كەپىلدى تۇتىنۋ قارىزدارىنا دا سۇرانىس ارتىپ, يپوتەكالىق نەسيە بەرۋ تالاپتارى كۇشەيتىلەدى دەپ كۇتەدى.

2022 جىلعى III توقساندا كرەديت بەرۋ بويىن­­شا بانكتەردە جۇرگىزىلگەن ساۋالداماعا ەكىنشى دەڭگەيلى 19 بانك قاتىستى. ساۋال­دامانى ۇلتتىق بانك كرەديتتىك رەسۋرستاردىڭ سۇرا­نىسى مەن ۇسىنىسىنداعى وزگەرىستەردى باعالاۋ ماقساتىندا توقسان سايىن جۇرگىزەدى.