قوستانايداعى ىبىراي التىنسارين مەموريالدىق مۋزەيىندە ۇلى اعارتۋشىنىڭ مۇراسىن ءتارجىمالاپ, زەرتتەپ, ناسيحاتتاپ جۇرگەن عالىم, تۇركياداعى مۋعلا سىتكى كوچمان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى, PhD ەكرەم ايانمەن كەزدەسۋ ءوتتى. ەكى ساعاتقا سوزىلعان ەمەن-جارقىن اڭگىمەنىڭ باسىندا ءوڭىر زيالىلارى, مۋزەي قىزمەتكەرلەرى مەن دارىندى بالالارعا ارنالعان ىبىراي التىنسارين اتىنداعى گيمنازيانىڭ شاكىرتتەرى بولدى.
ەكرەم ايان قازىر ارقالىق قالاسىنداعى پەداگوگيكا ينستيتۋتى ستۋدەنتتەرىنە ءبىر ايلىق ءدارىس وقىپ ءجۇر. قوستانايعا وبلىس شەتىنە ات باسىن تىرەپ تۇرىپ, توبىلدىڭ جاعاسىندا جاتقان ىبىراي اتامىزدىڭ باسىنا بارىپ, زيارات ەتىپ, تاعزىم جاساماي كەتكەن جاراماس دەگەن نيەتپەن كەلىپتى.
تۇركيادا «Modern Kazak Edebiyatının Öncüsü Ibıray Altınsarin» اتتى تاقىرىپتا دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا قورعاعان عالىم ىبىرايدىڭ جاستاردى وقۋ-بىلىمگە, ونەرگە شاقىرعان ولەڭ-اڭگىمەلەرىن, اباي پوەزياسى مەن قاراسوزدەرىن, قازاق داستاندارىن تۇرىك تىلىنە اۋدارعان.
– العاش ىبىراي ءالتىنساريننىڭ «مۇسىلمانشىلىقتىڭ تۇتقاسى» اتتى شىعارماسىمەن تانىستىم. ول كەزەڭدە مۇنداي ەڭبەك جازۋ ءۇشىن ۇلكەن جۇرەك كەرەك دەپ ويلادىم. وسى كىتاپتى وقىپ شىققاننان كەيىن, ىبىراي مۇراسىنا ودان سايىن قىزىعىپ, ىزدەنە ءتۇستىم. تۇرىكتەردە «باسىن قولتىعىنا قىسىپ قىدىردى» دەگەن ءسوز بار. بۇل ءسوز باسىنا قاۋىپ ءتونىپ تۇرعانىنا قاراماستان, ەل مۇددەسى ءۇشىن شىبىن جانىن شۇبەرەككە ءتۇيىپ ءجۇرىپ, ۇلكەن تاۋەكەلگە بارىپ, قايرات قىلعان, قىرۋار ءىس تىندىرعان ادامدارعا قاتىستى ايتىلادى. ىبىراي التىنسارين دە – سونداي ادام. مەن ونىڭ «مۇسىلمانشىلىقتىڭ تۇتقاسىنان» بولەك, «قازاق حرەستوماتياسىن», باسقا دا ەڭبەكتەرىن تۇرىك تىلىنە اۋدارىپ, ادەبي-تىلدىك تۇرعىدان تالداۋ جۇرگىزدىم. جالپى, قازاقستان ءوز تاۋەلسىزدىگىنە بەيبىت كۇرەس جولىمەن جەتكەن ەل. بۇل كۇرەس قالاممەن جاسالعان. ونىڭ باسىندا ىبىراي, اباي, ءاليحان, احمەت سياقتى الىپتار تۇر, – دەيدى ەكرەم ايان.
باسقوسۋ بارىسىندا سەرىكباي وسپان ۇلى, اقىلبەك شاياحمەت سىندى ءوڭىر زيالىلارى دا ءسوز الىپ, قادىرمەندى قوناققا ىزگى تىلەك ارناپ, ءىلتيپات ءبىلدىردى.
– كەڭەستىك كەزەڭدە تۇركيامەن ارامىز ونشا دۇرىس بولعان جوق. ول كەزدە نازىم حيكمەت پەن ءازىز نەسيندى عانا بىلەتىن ەدىك. قازىر, اللاعا شۇكىر, يۋنۋس ەمرەنى, ورحان پامۋكتى, فارۋك نافىز چاملىبەلدى, تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ نەگىزىن قالاعان اتاتۇركتىڭ كىم ەكەنىن, ەردوعاننىڭ كىم ەكەنىن ءبىلىپ جاتىرمىز. ءبىزدىڭ قازاق مەملەكەتىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن ەڭ العاش مويىنداعان باۋىرلاس تۇركيا مەملەكەتى ەكەنىن ۇمىتپايمىز. سوندىقتان تۇركياعا ارقا سۇيەيمىز. مەن تۇركيانىڭ ءۇش فەستيۆالىنە قاتىستىم. سوندا بايقاعانىم – تۇركياداعى كارداشتاردىڭ تۇركىمەن, وزبەك, قىرعىز, اسىرەسە قازاق باۋىرلارعا دەگەن ىقىلاسى مەن پەيىلى. سول پەيىل ماڭگىلىك, قىزمەتىڭ جەمىستى بولسىن! – دەدى اقىلبەك شاياحمەت.
كەزدەسۋ سوڭىندا وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرلان قالماقوۆ قادىرمەندى قوناققا العىس ايتىپ, تارتۋ-تارالعى تابىس ەتتى.
قوستاناي وبلىسى