جىل باسىنان بەرى وتاندىق قور نارىعىنا كاپيتالدىڭ الەمدىك نارىقتارىنداعى قۇبىلمالىلىق پەن مونەتارلىق ساياساتتىڭ قاتاڭداتىلۋى اسەر ەتتى. بۇل نارىقتى جيىنتىق كاپيتالداندىرۋدى 13%-عا 38,2 ترلن تەڭگەگە دەيىن قىسقارتتى جانە بورىشتىق قارجىلاندىرۋدى 35%-عا 443 ملرد تەڭگەگە دەيىن تومەندەتتى. بۇل رەتتە نارىقتىڭ وزگە دە كورسەتكىشتەرى وڭ سەرپىندى كورسەتۋدى جالعاستىردى. اتاپ ايتقاندا, قازاقستان قور بيرجاسىندا 2022 جىلعى 9 ايدا ساۋدا-ساتتىقتىڭ جيىنتىق كولەمى 193,6 ترلن تەڭگەنى قۇراپ, بۇل وتكەن جىلعى ۇقساس كورسەتكىشتەن 69,4%-عا ارتىق بولعان.
بۇل تۋرالى قازاقستان قارجىگەرلەرىنىڭ X كونگرەسى اياسىندا وتكەن «قور نارىعى. جاڭا ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىكتەر» پانەلدىك سەسسياسىندا ايتىلدى. قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ماريا حادجيەۆانىڭ ايتۋىنشا, 2022 جىلعى اقپاندا قالىپتاسقان كۇردەلى گەوساياسي جاعداي جاھاندانۋ پروتسەسىنىڭ ودان ءارى باياۋلاۋىنا جانە پروتەكتسيونيستىك كوڭىل كۇيدىڭ كۇشەيۋىنە اكەلدى. شيكىزات نارىعىنداعى باعانىڭ ءوسۋى جانە ادەتتەگى لوگيستيكالىق تىزبەكتىڭ بۇزىلۋى ينفلياتسيانى ەداۋىر جەدەلدەتتى.
«بۇرىن كەرەمەت بولىپ كورىنگەن تاۋەكەلدەردى ىسكە اسىرۋ بەلگىلى ءبىر اكتيۆتەردىڭ قۇندىلىعىن قايتا قاراۋعا اكەلەدى. 2022 جىلى ينۆەستورلار ءوز اكتيۆتەرىنىڭ بەلگىلى ءبىر مىندەتتەمەلەردى قوسىمشا قويا وتىرىپ, قاس قاعىمدا ءوز قۇنىنىڭ 100%-ىنا دەيىن قالاي جوعالتقانىن بايقاۋعا مۇمكىندىك الدى», دەپ اتاپ ءوتتى م.حادجيەۆا.
ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, قارجى نارىعىنداعى قۇبىلمالىلىقتىڭ ارتۋىنا قاراماستان, حالىقتىڭ باعالى قاعازدارعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى ارتىپ كەلەدى. قازاقستانداعى بولشەك ينۆەستورلاردىڭ سانى 2022 جىلدىڭ باسىنان بەرى ەكى ەسەگە ارتىپ, جارتى ملن ادام دەڭگەيىنە جاقىنداعان.
«نارىقتىڭ قۇبىلمالىلىعى ارقاشان ينۆەستورلاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرادى. سەبەبى اقشا تابۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. دەگەنمەن, تاۋەكەلدەر ارقاشان بار, اسىرەسە جەكە ينۆەستورلار ءۇشىن. سوندىقتان قارجى رەتتەۋشىسى ولاردى قورعاۋ جانە بىلىكتىلىك دەڭگەيى بويىنشا زاڭنامالىق تۇزەتۋلەردى ۋاقتىلى قابىلدادى. اسىرەسە حالىقتىق IPO قارساڭىندا», دەيدى «فريدوم فينانس» اق باسقارما توراعاسى سەرگەي لۋكيانوۆ.
كاسىبي قاتىسۋشىلاردىڭ كوڭىل كۇيىن باعالاۋ ءۇشىن اگەنتتىك كونگرەسس قارساڭىندا 82 ۇيىمعا ساۋالداما جۇرگىزگەن. ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا پورتفەلدەگى تاۋەكەل اكتيۆتەرىنىڭ ۇلەسى سۇرالعانداردىڭ 80%-ىندا 10%-دان اسپايتىن بولىپ شىقتى. ينۆەستيتسيالىق شەشىمدەرگە اسەر ەتەتىن نەگىزگى فاكتورلاردىڭ ىشىندە رەسپوندەنتتەر ورتالىق بانك ستاۆكالارى مەن گەوساياسي بەلگىسىزدىك فاكتورىن اتادى.
قارجى ۇيىمدارىنىڭ جارتىسىنا جۋىعىنىڭ قارجىلىق جاعدايى ناشارلاعان جاعدايدا ازىرلەنگەن ءىس-شارالار جوسپارلارى بار جانە بۇل رەتتە 46%-ى ينۆەستيتسيالىق ستراتەگيانى وزگەرتۋدى جوسپارلامايدى. بۇل قارجى نارىعىنىڭ ءوز ستراتەگيالارى مەن جوسپارلارىنا دەگەن سەنىمدىلىگىن كورسەتەدى. الايدا رەسپوندەنتتەردىڭ 73%-ى ءوز پورتفەلدەرىندەگى ۇلەستىك قۇرالداردىڭ ۇلەسىن ۇلعايتۋدى جوسپارلاپ وتىر. ياعني نارىق «ساتىپ الۋ» ۋاقىتى كەلدى دەپ ۇمىتتەنەدى.
ساۋالداماعا قاتىسقان كاسىبي ينۆەستورلاردىڭ كوپشىلىگى بۇگىندە شيكىزات تاۋارلارىنا ارنالعان يندەكستىك قاعازدارعا ينۆەستيتسيالاردى تارتىمدى دەپ سانايدى, بۇل جوعارى ينفلياتسياعا بايلانىستى. تسيفرلىق اكتيۆتەر ەكىنشى ورىندا, سودان كەيىن جىلجىمايتىن م ۇلىك قورلارى.
«ناتيجەسىندە, قازىرگى جاعداي نارىق قاتىسۋشىلارىنىڭ الدىنا كوپتەگەن سىن-قاتەر قويىپ, وزدەرىنىڭ ينۆەستيتسيالىق ستراتەگيالارىن تۇزەتۋگە ءماجبۇر ەتسە دە, نارىق ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىك اشادى, ونى جىبەرىپ الماۋ وتە ماڭىزدى», دەپ قورىتىندىلادى م.حادجيەۆا.