ەلىمىز شىن مانىندە تاريحي كەزەڭدى باستان وتكەرىپ جاتىر. مەملەكەت مۇددەسى ويداعىداي ورىندالۋىنا تىلەكتەستىكپەن كەيبىر جايتتارعا پىكىر بىلدىرگىمىز كەلدى.
ءبىزدىڭ جۇرتتا ءجيى بايقالىپ قالاتىن ءبىر قاسيەت بار: قانداي تاقىرىپ تۋرالى اڭگىمە بولسا دا, ورتاسىنداعى التىن ءجىپتى ۇستاپ, توقتاي قالۋىمىز قيىن. نە ماكسيماليزم, نە مينيماليزم جەڭىپ كەتىپ جاتادى. مۇنداي ۇستانىم اسىرەسە قوعامدىق, ەلدىك ىستەرگە كەلگەندە قاتەر تۋدىرۋى ابدەن مۇمكىن. اسىرە ۇرانشىلدىق ۇشقالاقتىققا ۇرىندىرماسا ەكەن دەيسىڭ. ابايلاماسا, كەز كەلگەن فاناتيزم قاۋىپتى! ماسەلەن, قاراپايىم عانا جايت: بالانى شەكتەن تىس ەركەلەتۋدىڭ دە ەكىنشى جاعى بولۋى مۇمكىن.
ءوز باسىم مورالدىق قۇندىلىعى جوعارى ۇعىمداردىڭ ساياسي قۇبىلىستاردا بەلسەندى قولدانىلعانىن قالايتىن ەدىم. الايدا تىم جاقسى باستامالار كۇن سايىن ەرىنبەگەن اۋىزدىڭ ءبارى قايتالاي بەرگەننەن كەيىن, تابيعي بوياۋىنان ايىرىلۋى الاڭداتادى. ايتىلا-ايتىلا اقجەم بولىپ, پافوس كەۋلەگەن كەزەكتى ءبىر كەلەڭسىز سوزگە اينالۋى ويلاندىرادى.
پرەزيدەنت «ادىلەتتى قازاقستان» قۇرۋعا بەلسەنە كىرىستى. ادىلەت – جارىق دۇنيەدەگى تەپە-تەڭدىكتى قامتاماسىز ەتەتىن نەگىزدەمەلىك تۇسىنىكتىڭ ءبىرى. ونىڭ ەل ساياساتىنىڭ وزەگى بولۋى ءبىزدى قۋانتۋى كەرەك ءارى حالىق تاراپىنان قۋاتتالۋى ايرىقشا ماڭىزدى. مەيلىنشە ءمان بەرۋگە تۇرادى: ادىلەت ۇستەمدىگى, ادىلدىك ورناتۋ – ورتاق جاۋاپكەرشىلىك. ول ءبىر تۇلعانىڭ نەمەسە پرەزيدەنتتىڭ جانىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ عانا مىندەتى ەمەس. تەلەديداردان سۇيكىمدى كورىنۋ ءۇشىن ايتىلا سالاتىن لەبىز دە ەمەس. كوشە پلاكاتىنداعى جالاڭ لوزۋنگ تە ەمەس. كوڭىلىڭىز كەيدە كونشىپ, كەيدە كونشىمەيتىن جينالىستاردى كوبەيتە ءتۇسۋ ءۇشىن ويلاپ تابىلعان اقىل دا ەمەس. قىرتىسى كوپ, ءمان-ماعىناسى تىم تەرەڭ دۇنيە. ونى اركىم-اق ءوز جۇمىسىندا قولدانۋعا مىندەتتى, جەمىسىن اركىم-اق وزىندىك ومىرىندە سەزىنۋگە لايىق. تۇسىنىكتىرەك ايتقاندا, ادىلدىك دەگەنىمىز – جاناشىرلىق, سەزىمتالدىق. جاناشىرلىق بولماعان جەردەگى ناتيجە قاشاندا كۇماندى.
ارينە, ادىلەتتەيىن ايتۋلى جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ۆاكتسيناسى بولمايدى. ونى ساناعا ءسىڭىرۋ ءۇشىن تانگە ەكپە سالا المايسىڭ. بۇل رەتتە يدەولوگيا, ءبىلىم بەرۋ ينستيتۋتتارىنىڭ, مەحانيزمدەرىنىڭ قاجەتتىگى انىق سەزىلەدى. وتباسىنان, بالاباقشادان, مەكتەپتەن بەرىلەتىن سانالى تاربيە ءومىر شىندىعىمەن ۇشتاسۋى اسا ماڭىزدى. ادەتتە تەوريا مەن پراكتيكانىڭ سايكەسە بەرمەيتىنى تۋرالى ماسەلە ءجيى كوتەرىلەدى. بۇل دا سونىڭ بالاماسىنداي. وسپىرىمگە بەرىلگەن تاربيە مەن ءبىلىم شىنايى قولدانىلۋىمەن قىمبات.
جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى, كلاسسيك-اقىن ۇلىقبەك ەسداۋلەت كۇشتىك قۇرىلىم قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىپ جۇرگەنىنەن حاباردارمىز. مىنە, وسى سەكىلدى جيىنداردىڭ «ادىلەت» ۇعىمىن ورنىقتىرا تۇسۋدە بەرەرى كوبىرەك بولاتىنداي كورىنەدى. بايىپتى بايلامى بار, ورنىقتى ۇعىندىرا الاتىن تۇلعالاردىڭ سالا-سالا ماماندارىمەن, شاعىن توپتارمەن جۇزدەسۋلەرىنەن كەلەر پايدا كوپ.
ەندىگى ءارى شىعارىپسالما جاۋاپ, سوزبۇيدالىق, جاۋاپكەرشىلىگىن ايقىن سەزىنبەۋ, اشكوزدىك, پاراقورلىق سەكىلدى كوپتەگەن كەلەڭسىز ۇعىمدى كورمەگەن كوشەسىنە شىعارىپ سالۋىمىز كەرەك. ادىلەتتى قازاقستان دەگەنىمىز – وسى.
بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ مارتەبەلى جيىنىندا پرەزيدەنت توقاەۆ توقتالعان, بۇۇ تۋرالى ءبىر تسيتاتا ەسىمىزدە قالىپتى: ء«بىزدى جۇماققا جەتكىزۋ ءۇشىن ەمەس, توزاقتان قۇتقارۋ ءۇشىن قۇرىلعان ۇيىم» دەگەن. بۇل دا سول – ادىلەت سىندى قوڭتورى ۇعىمدى ادام بالاسىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدە دە قانشالىقتى سۇڭعىلا سەزىنەتىنىن بىلدىرەتىن كوزقاراس.
2011 جىلى بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ اتتانىپ بارا جاتقانىندا قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنا ارنايى «حاقىڭ بار, قازاق بالاسى!» دەپ ءسوز ارناعانبىز. سول كۇنگى «استانا اقشامى» گازەتىنىڭ باس ماقالاسى. بۇگىن تۋعان ەلىنە قىزمەت ەتۋگە العان جاڭا مۇمكىندىگىنە تىلەۋلەسپىز. سوزدەن – ىسكە ءساتتى ساپار بولسىن!
قوسا ايتپاۋعا بولمايتىن تۇس: بۇل كەزەڭ – ەلىمىزدىڭ تاريحي تاعدىرشەشتى كەزەڭى. جۇرتىمىزدىڭ جولى ايقىن, مۇراتى ايدىندى بولا بەرۋى اركىمنىڭ پەيىلىنە بايلانىستى. «اساتپاي تۇرىپ, «قۇلدىق» دەمە» دەگەن قيسىن بار. كەرىسىنشە الساق, «بولعىزامىن» دەپ تۇرعان ەرگە سەنبەۋگە ءجونىمىز جوق. سەنگەن ءلازىم.
البەتتە, ءبىر كۇيگەن قانات كۇلبىرەگىش كەلەتىن شىعار. ءبىر كۇيگەن اۋىز ۇرلەگىش كەلەتىن شىعار. ادىلەتتى قازاقستانىمىز التىن ورتانى ساتىمەن ۇستاپ, جىل ون ەكى ايىمىز جاسامپاز جولدان تايماۋىنا زور تىلەكتەمىز.
ەربولات قامەن,
جۋرناليست