ءا.قاستەەۆ اتىنداعى ونەر مۋزەيىندە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى باقىتجان ابىشەۆتىڭ تۋعانىنا 75 جىل (1947-2017) تولۋىنا ارنالعان «ابىشەۆ الەمى» اتتى كورمە اشىلدى.
ءمۇسىنشى باقىتجان ابىشەۆتىڭ شىعارماشىلىعى 1970-جىلدارى قازاقستان بەينەلەۋ ونەرىنە وزىندىك ۇلتتىق مانەرىمەن ەندى. ونىڭ شىعارمالارىنىڭ قۇندىلىعى, تۋىندىلارىنىڭ سيۋجەتتىك مازمۇنىنىڭ اۋقىمدىلىعىمەن, پلاستيكالىق شەشىمدەر تابۋداعى شەبەرلىگى ءھام كەڭىستىكتە ءمۇسىن جاساۋداعى ەركىندىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. ەكسپوزيتسيادا اۆتوردىڭ 40-قا جۋىق مۇسىندىك تۋىندىلارى مەن ول سومداعان مونۋمەنتالدى ەسكەرتكىشتەردىڭ فوتوسۋرەتتەرى ۇسىنىلعان.
ستانوكتىق مۇسىننەن باسقا باقىتجان ابىشەۆ مونۋمەنتالدى پلاستيكا سالاسىندا تىڭ ىزدەنىستەرگە باردى. قازاقستاننىڭ ايشىقتى قالالارىندا ورناتىلعان قازاق حالقىنىڭ ۇلى تۇلعالارى مەن باتىرلارىنا ارنالعان قانشاما ەسكەرتكىشتەر شەبەردىڭ قايتالانباس قولتاڭباسى. ولاردىڭ اراسىندا: «جامبىل جاباەۆ» (1996, الماتى), س.سەيفۋللين (قاراعاندى), س.تورايعىروۆ (باياناۋىل), ماحامبەت وتەمىس ۇلى مەن يساتاي تايمان ۇلى (2003, اتىراۋ), ءاليا مولداعۇلوۆا (2004, اقتوبە. 2008, استانا. 2005, ماسكەۋ.) ت.ب. بار. ءمۇسىنشىنىڭ تۋىندىلارى ءا.قاستەەۆتىڭ مۋزەي قورىندا, گەرمانيا, شۆەيتساريا, رەسەي ەلدەرىنىڭ جەكە كوللەكتسيالارىندا ساقتاۋلى.
ابىشەۆ الەمىندە جىلقى وبرازى ايرىقشا ورىن الادى. ونىڭ «قۇلاگەر» (1986), «ۇران» (1986), «جاۋىنگەر» (1987) تۋىندىلارى قازاق حالقىنىڭ رۋحىن سەزدىرەتىن كۇردەلى ديناميكالىق قوزعالىستا بەرىلگەن. ونەر يەسىنىڭ ايەل وبرازىنداعى كومپوزيتسيالارىنىڭ كەيىپكەرلەرى – ايەل-انا, وشاقتىڭ قامقورشىسى, اتقا قونعان قايسار قىزدار كەيپىندە. ب.ابىشەۆ ولاردىڭ بەينەلەرىن سومداۋ ارقىلى ءوزىنىڭ سۇلۋلىق, ادامگەرشىلىك, رۋحاني تەكتىلىك تۋراسىنداعى تانىمىن پاش ەتەدى. اسىرەسە «ۇماي» (1986), «كۇتۋ» (1985), «توميريس» (1994), «اتتىلى» (2004) دەپ اتالعان تۋىندىلارى كومپوزيتسيالىق اۋەزدىلىگىمەن باۋرايدى. سۋرەتكەردىڭ مۇسىندىك تۋىندىلارىنىڭ كوبى قازاق تاريحىمەن, حالىق ءومىرى جانە سالت-داستۇرىمەن استاسىپ جاتىر.
– باقىتجان ابىشەۆ – سانالى عۇمىرىن ونەرگە باعىشتاعان ساناۋلى دارىننىڭ بىرەگەيى. ءمۇسىن الەمىنىڭ قۇپياسىن شەبەر مەڭگەرگەن ول ونەردەگى تازالىقتى ءسۇيدى. «ابىشەۆ الەمى» اتتى كورمە ونەر جانكۇيەرلەرىن ءمۇسىنشى جاساعان بەينەلەردىڭ ەرەكشە جانە باي الەمىنە ۇڭىلۋگە شاقىرادى, سول ارقىلى ناعىز ونەردىڭ سيقىرىن سەزىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ونىڭ قالامىنان ورىلگەن ساۋلەتتى مۇسىندەر قازاق دالاسىنىڭ ايبارىن اسقاقتاتىپ تۇر. كورمە قاراشا ايىنىڭ 19-نا دەيىن جالعاسادى, – دەيدى كورمە جەتەكشىسى لاۋرا ابىلداەۆا.
الماتى