جەتىسۋ وبلىسىندا توتەنشە جاعداي كەزىندەگى وقىس جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ شارالارى جۇزەگە اسىرىلدى. ورمان ءورتى بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا از. ايتسە دە 5 مىڭ تۇرعىن ۇيدە ءورت قاۋىپسىزدىگىنىڭ بۇزىلۋى انىقتالىپ وتىر. ونىڭ الدىن الۋ ءۇشىن 2025 جىلعا دەيىن تالدىقورعان جانە تەكەلى قالالارىندا, كوكسۋ جانە الاكول اۋداندارىندا 4 ءورت ءسوندىرۋ دەپوسىن سالۋ جوسپارلانعان. بۇل جايىندا توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى يۋري يلين ءوڭىر جۇرتىمەن كەزدەسكەندە مالىمدەدى.
وبلىس ورتالىعى تالدىقورعان قالاسىنا ارنايى ىسساپارمەن كەلگەن ۆەدومستۆو باسشىسى وسى جىلدىڭ وتكەن كەزەڭىندەگى قىزمەت قورىتىندىلارى تۋرالى ەگجەي-تەگجەي باياندادى. مينيسترلىكتىڭ جۇمىس جوسپارلارىنا كەڭىنەن توقتالىپ, ازاماتتاردىڭ وزەكتى سۇراقتارىنا جاۋاپ تا بەردى.
جاڭادان قۇرىلعان جەتىسۋ وبلىسىنىڭ اۋماعىندا مينيسترلىكتىڭ بولىمشەلەرى تامىز ايىنان باستاپ جۇمىس ىستەيدى. تارقاتىپ ايتساق, توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى, ءورت ءسوندىرۋ جانە اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتى, اۋداندىق تج بولىمدەرى, ءورت ءسوندىرۋ بولىمدەرى, ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ دەپارتامەنتى, اپاتتار مەديتسيناسى, «قازسەلدەنقورعاۋ» ورتالىعىنىڭ فيليالدارى بار.
بۇگىندە وڭىردەگى جاعداي تۇراقتى. توتەنشە جاعداي سانى 3,5 پايىزعا ازايعان. كەلەشەكتە جۇيەنى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى ويلاستىرىلۋدا. ماسەلەن, الداعى 3 جىلدا تالدىقورعان, تەكەلى قالاسىمەن قاتار, كوكسۋ جانە الاكول اۋداندارىندا ءورت ءسوندىرۋ دەپوسى سالىنباق. بۇل – تابيعي اپات كەزىندە الاڭداپ قالاتىن تۇرعىنداردىڭ ۇرەيى ءبىراز سەيىلەدى دەگەن ءسوز. وسى كۇنگە دەيىن ورتكە قارسى قىزمەتتى 19 بولىمشە جۇزەگە اسىرسا, كەلەر جىلدارى ولاردىڭ دا سانى ارتىپ, جاڭا تەحنيكامەن جابدىقتالماق.
ء«بىرىنشىسى – ءورت ءسوندىرۋ بولىمشەلەرىن جابدىقتاۋ. ءوڭىردى دامىتۋدىڭ 2026 جىلعا دەيىنگى جوسپارى شەڭبەرىندە 11 عيماراتقا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ, 2025 جىلعا دەيىن قۇلاقتاندىرۋ جۇيەسى مەن ءورت تەحنيكاسىن ساتىپ الۋ جوسپارلانۋدا», دەدى مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازىر وبلىستا 123 تەحنيكا بار. جىل سوڭىنا دەيىن ادامداردى قۇتقارۋ, توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جانە ولاردى جويۋ ءۇشىن 8 تەحنيكا ساتىپ الۋ جوسپارلانۋدا.
ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, جەكە تۇرعىن ءۇي سەكتورىنا 15 تامىزدان باستاپ جىلىتۋ كەزەڭىنە بايلانىستى 3 مىڭنان استام رەيد جۇرگىزىلىپ, 50 مىڭنان استام جەكە ءۇي يەلەرىنە پروفيلاكتيكالىق جۇمىستار جۇرگىزىلگەن. جىلىتۋ ماۋسىمى بويى تۇرعىن ءۇي سەكتورىندا پەشتەردى, ەلەكتر جابدىقتارىن پايدالانۋ, سونداي-اق گاز جابدىقتارى مەن باللونداردى ساقتاۋ بويىنشا ادىستەمەلىك كومەك كورسەتىلمەك.
ء«بىز جەكە تۇرعىن ءۇي سەكتورىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتپايتىنىمىزدى, ءوزىمىزدى جانە وتباسىمىزدى ورتتەن جانە كومىرتەگى توتىعىمەن ۋلانۋ سەكىلدى جازاتايىم وقيعالاردان قالاي قورعاۋعا بولاتىنى تۋرالى ۇسىنىستار بەرەتىنىمىزدى اتاپ وتكىم كەلەدى. بەس مىڭ تۇرعىن ۇيدەن قىزدىرۋ اسپاپتارىنىڭ جانىندا جانعىش ماتەريالداردى ساقتاۋ, پەشتىڭ ۇستىندە زاتتاردى كەپتىرۋ سەكىلدى ءورت قاۋىپسىزدىگىن بۇزۋ دەرەگى انىقتالدى. ونىڭ ىشىندە 3 مىڭ ءۇيدى تارتىپكە كەلتىردىك, قالعاندارىنا ۇسىنىستار بەرىلدى», دەدى يۋ.يلين.
سونىمەن قاتار مينيستر قىركۇيەك ايىنان باستاپ اكىمدىك جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ 809 داتچيك ورناتىلعانىن حابارلادى. بۇل قۇرىلعىلار قاۋىپ تۋرالى الدىن الا حاباردار ەتىپ, ازاماتتاردىڭ قازا بولۋىنا جول بەرمەيدى. بىلتىر مينيسترلىك تۇرعىن ۇيلەردە ءورت دابىلى جانە گازدانۋدى باقىلاۋ جۇيەلەرىمەن مىندەتتى جاراقتاندىرۋدى زاڭ بويىنشا ەنگىزگەن ەدى. بۇرىن بۇل نورمالار عيماراتتار مەن بيىكتىگى 10 قاباتتى تۇرعىن ۇيلەر ءۇشىن عانا مىندەتتى بولاتىن.
جەرگىلىكتى حالىقپەن كەزدەسۋ بارىسىندا گاز باللوندارىن ساقتاۋ ماسەلەسى دە ورتاعا تاستالدى. ەستەرىڭىزدە بولسا, 2014 جىلدان باستاپ تۇرمىستىق جانە كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق تۇتىنۋشىلاردىڭ گاز جابدىقتارىن قاۋىپسىز پايدالانۋدى باقىلاۋ اكىمدىكتەرگە جۇكتەلدى. دەگەنمەن اپاتتىڭ باسىم بولىگى وسى كوگىلدىر وتىنعا سالعىرت قاراۋدىڭ كەسىرىنەن بولۋدا. ال جەتىسۋدا ءورت قاۋىپسىزدىگى ەرەجەلەرىن بۇزعانى ءۇشىن 30 ادام اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان.
«كوبىنەسە گاز باللوندارىن پاتەردە دۇرىس پايدالانباۋ جانە ساقتاۋ بۇكىل ءبىر كىرەبەرىستىڭ ادام ولىمىنە اكەلەدى. وسىعان بايلانىستى, گاز جابدىقتارى مەن تۇرمىستىق گاز باللوندارىن پايدالانۋ ەرەجەلەرى بويىنشا تۇتىنۋشىلارمەن دە, گاز تولتىرۋ ستانسالارىنىڭ يەلەرىمەن دە قوسىمشا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. حالىققا تەك جارامدى گاز جابدىعىن پايدالانۋ قاجەتتىگىن ەسكە سالعىم كەلەدى. سونىمەن قاتار ەكى قاباتتان اساتىن كوپپاتەرلى ۇيلەردە گاز باللوندارىن پايدالانۋعا تىيىم سالىنادى», دەپ اتاپ ءوتتى مينيستر.
بۇدان كەيىن مينيستر جۇرتشىلىقتى تابيعي ورتتەردىڭ الدىن الۋعا شاقىردى. شىنىندا, تابيعي ءورت سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى – ادامنىڭ ءوزى. تابيعاتقا شىققاندا قاراپايىم ەرەجەلەردى ساقتاۋدى ۇمىتىپ كەتىپ جاتامىز. سونىڭ سالدارىنان ەل ابىگەرگە تۇسەدى. ارنايى بەلگىلەنبەگەن جەردە وت جاعۋعا بولمايدى. مۇنىڭ ءبارى تابيعي ءورتتىڭ الدىن الۋعا جانە ەكولوگيالىق زالالدان قورعاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«وڭىرگە كەلەتىن بولساق, ونىڭ اۋماعىندا ورمان دا, دالا دا بار. ءورت قاۋىپتى كەزەڭى باستالعاننان بەرى جەتى جۇزدەن استام رەيد جۇرگىزىلدى. اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىمەن جانە فەرمەرلەرمەن التى جۇزدەن استام نۇسقاما وتكىزىلدى. ءورت قاۋىپسىزدىگى ەرەجەلەرىن بۇزعانى ءۇشىن بىرنەشە ازامات اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە دە تارتىلدى», دەدى يۋ.يلين.
كەزدەسۋدە قىسقى كەزەڭدەگى توتەنشە جاعدايدىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرى دە قالىس قالمادى. وبلىستا ۇزىندىعى 300 شاقىرىمنان اساتىن 24 قارلى ۋچاسكەدە قار ۇستايتىن قالقاندار تەك 6 شاقىرىمدى عانا قامتيدى. مۇنىڭ ءبىر سەبەبىن مينيستر وڭىردە قىستا قار از جاۋادى دەپ ءتۇسىندىردى.
«بۇل وڭىردە قىستا قار از, بىراق رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى ماڭىزى بار اۆتوجولداردا قار قۇرساۋى بولادى. رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار ءۇشارال – دوستىق كۇرە جولى – قىسقى كەزەڭدەگى ەڭ پروبلەمالى ۋچاسكە. مىسالى, بىلتىر جۇرگىزۋشى وسى اۆتوجولداعى قوزعالىستى جابۋ تۋرالى تالاپتى ەلەمەۋىنە بايلانىستى قار قۇرساۋىندا قالدى. كاماز-دا ەكى جۇرگىزۋشى بولعان. اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا بايلانىستى ولاردى ەۆاكۋاتسيالاۋ 28 ساعاتتان استام ۋاقىتقا سوزىلدى», دەدى مينيستر.
قازىرگى ۋاقىتتا اۆتوجولدى رەكونسترۋكتسيالاۋ جۇرگىزىلۋدە. وبلىس بويىنشا قىسقى كەزەڭدەگى تج جويۋ ءۇشىن تارتىلاتىن كۇشتەر مەن قۇرالدار توپتاماسى بەكىتىلدى. اتاپ ايتقاندا, 2 مىڭنان استام ادام, 500-دەن استام ءتۇرلى تەحنيكا, حالىقتى ەۆاكۋاتسيالاۋ ءۇشىن 6 ۆاحتا جانە 26 جىلىتۋ پۋنكتى جۇمىلدىرىلادى.
سارقان جانە الاكول اۋداندارىنىڭ اۋماعىندا تراسسالىق مەديتسينا-قۇتقارۋ پۋنكتتەرى ورنالاسقان. ولار قىستا جىلىتۋ پۋنكتى رەتىندە دە پايدالانىلادى. قىس مەزگىلىندە ادام ءولىمىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا SMS-حابارلامالار ارقىلى اقپاراتتاندىرۋ بەلسەندى جۇرگىزىلۋدە. سونداي-اق جابىق جولدار تۋرالى بارلىق اقپارات «دارمەن» موبيلدىك قوسىمشاسىندا ورنالاستىرىلادى.
ايتا كەتەيىك, حالىقپەن كەزدەسۋدە مينيستر ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ الەۋمەتتىك پاكەتىن جاقسارتۋ جونىندەگى جۇمىستاردىڭ جالعاستىرىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
«وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, قازىر الەۋمەتتىك تۇرعىدان ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەر از قورعالعان. ءبىزدى قىزمەتكەرلەردى اۋىستىرۋ جانە جوعارىلاتۋ كەزىندە كوتەرمە جاردەماقىلاردىڭ, جاۋىنگەرلىك ءىس-قيمىلدارعا جاقىن جاعدايلاردا جۇمىس ىستەگەنى ءۇشىن ۇستەمەاقىلاردىڭ بولماۋى قىنجىلتادى», دەي كەلە مينيستر ازاماتتىق بەلسەندىلىگى ءۇشىن بىرنەشە ازاماتتى ماراپاتتادى.
ءىسساپار بارىسىندا يۋري يلين «جاس ءورت ءسوندىرۋشى» كادەت سىنىبىنىڭ جاس قۇتقارۋشىلارىمەن ديدارلاستى. كادەت سىنىبى – قازاقستاندىق پەداگوگيكاداعى وقۋشىلاردى وقىتۋ مەن تاربيەلەۋدىڭ جاڭا فورماسى. مۇندا بالالار نەعۇرلىم جيناقى, وتانىمىزدىڭ ناعىز پاتريوتتارى بولىپ وسەدى. ازاماتتىق قورعاۋ سالاسىنا بەيىمدىلىگى بار وسىنداي سىنىپتى قۇرۋدىڭ ماقساتى – بولاشاق قۇتقارۋشىلاردى مەكتەپتەن باستاپ دايىنداۋ.
وسى ساناتتاعى وقۋشىلاردىڭ وقۋ باعدارلاماسىنا وبلىستىڭ ءبىلىم باسقارماسىنىڭ كەلىسىمى بويىنشا ازاماتتىق قورعاۋ, العاشقى اسكەري دايارلىق, دارىگەرگە دەيىنگى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ بويىنشا قوسىمشا ساباقتار ەنگىزىلگەن. يۋري يلين كادەتتەرگە جاس كەزىنەن باستاپ بولاشاق ماماندىعىن تاڭداعانى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىرىپ, بالالارعا تەننيس ۇستەلىن سىيلادى.
جەتىسۋ وبلىسى