بىلتىر قۋاڭشىلىقتان ءىش تارتىپ قالعان اقمولالىق ديقاندار ەرتە كوكتەمدە قارابۇيرا تاناپقا تۇقىم سىڭىرگەن كەزدە كوڭىلدەرىنىڭ قوبالجۋلى ەكەنىن جاسىرا الماعان. كوكتەن ءيىپ, جەردەن بەرسە ەكەن دەسكەن ولار. بيىل سول يگى تىلەكتەرىنە وراي مول ءونىم جينادى.
جاز جاۋىن-شاشىندى بولدى. كۇز دە جايلى. اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندارىنىڭ ايتۋلارىنا قاراعاندا, ءدان تامىرلانا باستاعاندا اسا قاجەتتى ىلعال مول تۇسكەن. ءبىر وكىنىشتىسى, بارلىق اۋداندا بىردەي ەمەس. ەگىن شىعىمىنىڭ الا-قۇلا بولۋى دا وسىدان. ورتا ەسەپپەن 11,6 ميلليمەتردەن 68,2 ميلليمەترگە دەيىن جاڭبىر جاۋعان. كوكتەن يگەنى سول ەمەس پە؟! ىلعال كولەمى جىلداعى دەڭگەيدەن تيىسىنشە 33,3 جانە 57,4 ميلليمەترگە كوپ.
– بيىل ەگىننىڭ 75 پايىزى نەمەسە 3,4 ملن گەكتار القاپ ءونىمدى جاقسى بەردى, – دەيدى وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى جانە جەر قاتىناستارى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەركەش الەنوۆ. جاۋاپتى ناۋقاندى كۇنى بۇرىن مەجەلەگەن مەرزىمدە اياقتادىق. ءبىزدىڭ وبلىستىڭ ديقاندارى 5 ملن 455 مىڭ توننا التىن استىقتى قامباعا قۇيىپ الدى. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا, گەكتار بەرەكەسى وتە جاقسى, 11,7 تسەنتنەردەن اينالدى.
ءسوز اراسىندا شارۋانىڭ تاپ-تۇيناقتاي ەتىپ اتقارىلۋىنا وڭىردەگى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى, ماشينا-تراكتور پاركى جاقسارۋى سەبەپشى بولىپ وتىرعانىن ايتا كەتەلىك. بيىلعى ەگىن وراعىنا 8,7 مىڭ استىق جينايتىن كومباين قاتىسسا, ونىڭ 4,4 مىڭى – جوعارى ءونىمدى جاڭا كومبايندار.
اعىمداعى جىلى اقىق ءدان ايالاعان ديقاندار جالپى قۇنى 35 ملرد تەڭگە بولاتىن 1 025 اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ساتىپ الدى. بۇل – وتە ۇلكەن كۇش. مۇنداي جەتىستىككە جەتۋ ەڭ الدىمەن مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ جاتقان كول-كوسىر قامقورلىقتىڭ ناتيجەسىندە مۇمكىن بولىپ وتىر. قۋاتتى تەحنيكالار ونگەن ءداندى جەردە قالدىرماۋعا سەپتىگىن تيگىزىپ, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىردى. وسىنداي كۇشتىڭ جەمىسى بولار, كەي جىلدارى سۇمبىلەنىڭ اق جاۋىنىنا تاپ بولىپ, اق قارمەن ارپالىسىپ ەگىن باستىراتىن كورىنىس بيىل قايتالانعان جوق. تاناپ باسىنان التىن استىقتى 4,8 مىڭ جۇك كولىگى قىرمانعا, قىرماننان قويماعا تاسىمالدادى.
وراققا شالعى تۇسكەن ۋاقىتتا ءبىرشاما جاۋىن جاۋعان. ديقاندار استىق ىلعالدى بولار ما ەكەن دەپ قاۋىپتەنىپ ەدى. بويىندا ىلعالى مول استىقتى كەپتىرۋدىڭ سالماعى ەلەۆاتورلار مەن استىق ساقتايتىن كاسىپورىندارعا ءتۇسۋى دە عاجاپ ەمەس بولاتىن. ەگىن وراعى قارقىن العان كەزدە اسپان شايداي اشىلىپ, ىلعالدى ءدان دالا توسىندە-اق كەۋىپ ۇلگەردى. مول استىقتى ليتسەنزيالانعان 70 استىق قابىلداۋ كاسىپورنى قابىلدادى. ولاردىڭ قامباسىنا 4,7 ملن توننا استىق سيادى. وعان ءىرى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ جالپى كولەمى 2 ملن توننالىق استىق قويماسىن قوسساڭىز, جالعىز ءتۇيىر ءداننىڭ دالادا قالمايتىنىن تۇيسىنۋگە بولادى.
ەل ىرىزدىعىن جيناۋعا جۇمىلعان جۇرتقا مەملەكەت تاراپىنان دەر كەزىندە وراسان زور قولداۋ كومەك كورسەتىلگەنىن جوعارىدا ايتىپ وتتىك. ءسال عانا ناقتىلايتىن بولساق, جاۋاپكەرشىلىگى مول كۇزگى ناۋقان كەزىندە قاجەتتى 83 مىڭ توننا جانار-جاعار ماي دەر كەزىندە جەتكىزىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ەشبىر تەحنيكانىڭ قاڭتارىلىپ تۇرماعانى انىق.
وڭىردەگى وزگە اۋدانداردان وق بويى وزىپ شىققانى – ساندىقتاۋ. بۇل اۋداندا دا ەگىن وراعى ۋاقتىلى اياقتالدى. 314,8 مىڭ گەكتار جەرگە ءداندى داقىلدار تۇقىمىن سىڭىرگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ەڭبەككەرلەرى كۇزگى ەگىن وراعى كەزىندە ۇيىمشىلدىقتىڭ ۇلگىسىن كورسەتە ءبىلدى. بۇل اۋدانداعى گەكتار بەرەكەسى 20 تسەنتنەردەن اينالدى. وڭىردەگى ەڭ ۇزدىك كورسەتكىش!
– بۇل قوڭىر كۇزدەگى ەسەلى ەڭبەكتىڭ عانا ناتيجەسى ەمەس, جىل بويى تىنىمسىز اتقارىلعان ءىستىڭ شاراپاتى, – دەيدى اۋدان اكىمى ەربول جۇسىپبەكوۆ. ەگىننىڭ 53 پايىزىن بولەكتەپ ورساق, قالعانىن تىكەلەي باستىردىق. اۋدان ديقاندارى كەلەر جىلدىڭ ەگىسى ءۇشىن دە قام جاساۋدا. 52 مىڭ توننا ساپالى تۇقىم قامبالارعا قۇيىلدى. استىقپەن بىرگە ەكىنشى نان ەسەبىندەگى 501,5 گەكتاردى قۇرايتىن القاپقا ەگىلگەن كارتوپ تا, كوكونىس تە جينالدى. مال ازىعى دا نازاردا بولاتىن. وسى ورايدا, 300 توننا سۇرلەم دايىندالدى, 52 مىڭ توننا سابان جەتكىزىلدى. قازىر اۋدانداعى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارى سۇدىگەر جىرتۋ ۇستىندە.
تۇقىم دەمەكشى, وبلىس ديقاندارى جوعارى ونىكتى 532 مىڭ توننا تۇقىم دايىنداپ الدى. 2 ملن توننادان استام التىن استىقتى لايىقتى باعاسىمەن ساتۋ كوزدەلىپ وتىر. ناندىق قاسيەتى جوعارى اقمولا ءوڭىرىنىڭ بيدايىنا بيىل دا سۇرانىس مول. قازىر يران, تاجىكستان, قىتاي, رەسەي مەن وزبەكستاننان وتىنىشتەر ءتۇسىپ جاتىر.
– ەگەر ءۇشىنشى سۇرىپتى بيدايدىڭ ناندىق قاسيەتى 23 پايىز بولۋى تالاپ ەتىلسە, بيىلعى كورسەتكىش 28 پايىزعا جەتىپ وتىر, – دەيدى ەركەش الەنوۆ. بۇل – سوڭعى جىلدارداعى تاماشا كورسەتكىش.
وتكەن جىلى گەكتار بەرەكەسى 9,1 تسەنتنەردەن اينالعان بولاتىن. بيىلعى كورسەتكىش 11,7 تسەنتنەرگە جەتىپ وتىر. ماماندار گەكتار بەرەكەسىنىڭ ارتۋى – ەگىنشىلىك مادەنيەتىنىڭ جاقسارۋىنان دەسىپ وتىر.
جاڭا تەحنولوگياعا يەك ارتقان شالعايداعى جاقسى اۋدانى دا 463 مىڭ گەكتاردان 523 مىڭ توننا استىق جيناپ, ەل يگىلىگىن مولايتۋعا ءوز ۇلەستەرىن قوستى. جاقسىنىڭ جالپاق دالاسىنداعى «قاراجون», «نوۆوكيەنكا», «ترۋد», «قيما اگرو», «تاراس» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەرى كوش باستادى.
ىرىزدىقتى مولايتقان دارحان دالاداعى ەڭبەك ەرلەرىنىڭ ءىس-قيمىلى كەيىنگى جاسقا ومىرشەڭ ونەگە. ىرىسى مولايعان ولكەنىڭ ىنتىماعى ەسەلەنە تۇسەدى.
اقمولا وبلىسى