قىزىل جالىننىڭ قاۋپى

9 قازان كۇنى العاشقى ءورت گلۋبوكوە اۋدانىنا قاراستى مالوۋبينكا اۋىلىن­دا تىركەلدى. جەكەمەنشىك قوس پا­تەر­لى ۇيدەن شىققان ءورت ماڭايىنداعى 38 توننا ءشوپتى دە شارپىپ وتكەن. الا جازدايعى ەڭبەك ەش كەتتى دەگەن – وسى. ءورت سوندىرۋشىلەر جەتكەنشە, ءتىل­سىز جاۋ 345 شارشى مەتردى جالىنعا وراپ ۇل­گەر­گەن. توتەنشە جاعدايلار دەپار­تا­مەنتى­نىڭ قىزمەتكەرلەرى وقيعا ورنىنا جەتە سالا تەرەزەدەن كىرىپ, سەكسەندەگى قا­ريا­نى قۇت­قارىپ قالدى. ال ءورتتىڭ نە­دەن شىق­­قانى ءالى بەلگىسىز, انىقتالىپ جاتىر.

ىلە-شالا ءورت وبلىستىڭ وزگە اۋدان­دارىندا دا تۇتاندى. ءبىر كۇن بۇ­رىن عانا تجد تاراپىنان داۋىل بولا­تىن­دىعى تۋرالى ەسكەرتىلگەن. سويتە تۇرا ءورت قاۋىپسىزدىگىنە قارسى شارالار ساقتالماعانعا ۇقسايدى. ءبىر تال سىرىڭكە مىڭ تال ورماندى وتقا ورايتىنى اركىمنىڭ كوكەيىندە جۇرسە عوي, شىركىن. بىلمەيتىندەر بىلە ءجۇرسىن, اۋىلشارۋاشىلىق الاڭدارىندا, دالالى جەردە, ورماندى القاپتاردا وت جاعۋ اكىمشىلىك كودەكستىڭ 336, 337, 410-باپتارىمەن جاۋاپقا تارتىلۋى مۇمكىن.

ءار جەردەن ءورت شىعا باستاعاندا دابىل قاعىلىپ, ازاماتتار ءورت سوندىرۋگە شىققان. تجد ماماندارىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, ءورتتىڭ بەتىن قايتارۋ ءۇشىن بارلىعى 120-دان اسا تەحنيكا مەن 700-گە جۋىق ادام جۇمىلدىرىلعان.

بۇل كۇنى كۇرشىم اۋدانىنىڭ ۇش­بۇلاق اۋىلىنان 14 شاقىرىم جەردەگى پۋگاچەۆ ورمانشىلىعى مەن مارالدى اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اۋماعىنان دا ءورت شىقتى. قۋراپ تۇرعان دالالى جەردەن شىققان جالىن قانشا گەكتاردى جاي­پاعانى ازىرشە بەلگىسىز. تجد مالىمە­تىنشە, 260-تان استام ورمانشى, 30-عا جۋىق تەحنيكا جانە قوس بىردەي مي-8 تىكۇشاعى جۇمىلدىرىلدى. تىكۇشاق جانىپ جاتقان اۋماققا 35 توننادان 14 رەت سۋ توگىپ, ءورتتىڭ بەتىن قايتارعان. دەسە دە, ايماقتا قۇرعاق اۋا رايى ساقتالۋدا. 

ال زايسان اۋدانىنداعى سولەنىي ۋچاسكەسىندە 15 گەكتار جەر كۇلگە اينالعان. ءدال مۇنداي دالا ءورتى ۇلان اۋدانىنان دا شىقتى. گەراسيموۆكا اۋىلىنىڭ ماڭىنداعى اقتاستى ۋچاسكەسىندە 45 گەكتار جەر ورتەنسە, ۆىسوكايا ۋچاسكەسىندە 600 گەكتار جەر بىراق جانىپ كەتكەن. دالالى جەر بولعاندىقتان ورمان-توعاي مەن قورا-قوپسىعا بالەندەي كەسىرى تيە قويعان جوق. وسكەمەندە كەرىسىنشە, الاپات ءورت 6 ساياجاي ءۇي مەن شارۋاشىلىق عيماراتتارىن شارپىعان. ودان بولەك قالا ماڭىندا دالالى جەرلەر دە ورتەندى.

ۇيىتقي سوققان جەل وڭدىرسىن با؟! تۇسكەن شوق تۇتانعان. تۇتانعان وت ۇشقىنداپ, جان-جاققا تارالا بەرگەن. بايقاعانىمىزداي, سول كۇنى وسكەمەننىڭ اسپانى كوك تۇتىننەن كورىنبەي تۇردى. تۇپتەپ كەلگەندە, ءورتتىڭ شىعۋى ادامي فاكتورعا بايلانىستى. ايتپەسە, نايزا­عاي ويناپ, كۇن كۇركىرەمەگەن. ارينە, ءورت وشاق­تارىندا ارنايى ماماندار جۇمىس ىستەپ جاتىر. ءتىلسىز جاۋدىڭ نەدەن شىق­قانىن ناقتىلاي جاتار. ال سىزدەر تابيعات اياسىنا شىعا قالساڭىز, اسا ساق بولىڭىز. وت جاققان جاعدايدا ابدەن ءسوندىرىپ كەتىڭىز. تجد ماماندارى دا ۇنەمى بۇل تۋرالى ەسكەرتۋلەر جاساپ وتىرادى.

– ءبىز ءوز تاراپىمىزدان ءورتتىڭ شىعۋ نۇك­تەسىن جەدەل باقىلاۋ ءۇشىن كوسمو­­مونيتو­رينگتى پايدالانىپ وتىر­مىز. بۇگىنگى تاڭدا عارىشتىق تەحنولوگيا­لاردىڭ كومەگىمەن وبلىستا 658 ءورتتىڭ نۇكتەسى تىركەلىپ, جەدەل ءسوندىرىلدى. وتكەن دەمالىس كۇندەرى 55 جەردە قۇرعاق ءشوپ جانىپ, ءورت سوندىرۋشىلەر ءوشىرىپ ۇلگەردى. كوپ جاعدايدا تۇرعىندار قوقىس ورتەيمىز دەپ, وت شىعارىپ الىپ جاتادى, – دەيدى وبلىستىق تجد باستىعىنىڭ ورىنباسارى سەرىك امانگەلدين.

شىعىس قازاقستان وبلىسى