داۋىلپاز اقىن, قازاقتىڭ كونە جىراۋلىق ونەرىنىڭ ءىرى وكىلى اقتامبەردىنىڭ حالقىنا قالدىرعان ءسوزى ۇلتىمىزعا ءاردايىم رۋح بەرىپ كەلەدى. بار ءومىرى باسقىنشىلارمەن كۇرەسكە ارنالعانى «ون جەتىدە كۇرسانىپ, قىلىش ءىلدىم بىلەككە. جاۋعا قاراي اتتاندىم, جەتكىز دەپ, قۇداي, تىلەككە!» دەگەن جىر جولدارىنان انىق اڭعارىلاتىن اقتامبەردىنىڭ ەلدىكتى ساقتاۋعا, تۋعان جەردى قورعاۋعا ۇندەيتىن ولەڭدەرى ءوزىنىڭ ومىرشەڭدىگىن كورسەتىپ, حالىقتىڭ جىلى جۇرەگىنەن ورىن العان.
شەشەندىك سوزدەردى تۇيدەك-تۇيدەگىمەن توگىلتەتىن اقىننىڭ ەرلىككە, جاۋعا قارسى جورىققا شاقىرار, نامىستى جاناتىن ولەڭدەرى كىمدى دە بولسا جىگەرلەندىرمەي قويمايدى. ءومىرى كۇرەسپەن وتكەن, باققا دا, تاققا دا تالاسپاي, ءوزىنىڭ باتىرلىق, اقىندىق ميسسياسىن ادال ءارى بەرىلە ورىنداعان اقىننىڭ بار مۇراتى حالقىن ەلدىككە قاتىستى ورتاق ىسكە جۇمىلدىرۋ.
«سالپاڭ دا سالپاڭ جورتارمىن,
سارى ازبانعا قوسىمدى ارتارمىن.
تورلاۋسىز وسكەن قۇلانمىن,
مەزگىلسىز جۋساپ ورەرمىن.
بايراققا بىتكەن قۇراقپىن,
ساۋساعىم جەرگە تۇسىرمەن.
جاپانعا بىتكەن تەرەكپىن,
ەڭسەمنەن جەل سوقسا دا تەڭسەلمەن.
قاراعايعا قارسى بىتكەن بۇتاقپىن,
بالتالاساڭ دا ايرىلمان.
سىرتىم قۇرىش, ءجۇزىم بولات,
تاسقا دا سالساڭ, مايرىلمان!» –
دەيدى اقىن.
بۇل ءور تۇلعانىڭ, ەلى ءۇشىن نەگە بولسا دا باراتىن باتىردىڭ, حالقىنىڭ باقىتى ءۇشىن جانى اۋىرىپ, جارعاق قۇلاعىن جاستىققا تيگىزبەگەن اقىننىڭ ءسوزى.
ارمان-اڭسارعا تولى جىرلارىنان اقىننىڭ حالقىنا جان-تانىمەن بەرىلە قىزمەت ەتكەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. اسىرەسە جىراۋدىڭ ەلى ءۇشىن ولىمگە باس تىگۋ ازامات ەردىڭ ءىسى ەكەنىن شەبەر جەتكىزۋى ادامعا ەرەكشە اسەر ەتەدى.
«جالتارا شاپساڭ جاۋ قاشپاس,
جاۋدى اياعان بەت تاپپاس.
ۋا, جىگىتتەر, جاندارىڭ,
جاۋدان اياي كورمەڭىز,
عازىرەيىل تۋرا كەلمەي جان الماس!
جاۋعا شاپتىم تۋ بايلاپ,
شەپتى بۇزدىم ايقايلاپ.
دۇشپاننان كورگەن قورلىقتان
جالىندى جۇرەك قان قايناپ.
ەلدى-جۇرتتى قورعايلاپ,
ولىمگە ءجۇرمىز باس بايلاپ!»
دەگەن اقىننىڭ سوزىنەن ەلىن سۇيگەن ازاماتتىڭ قايسار مىنەزىن كورەمىز. «قىرىق جىل قىرعىن بولسا دا اجالدى ولەر» دەگەن ماقالدى بەرىك ۇستانعان اقىن «عازىرەيىل تۋرا كەلمەي جان الماس!» دەگەن ءسوزى ارقىلى ءوزىنىڭ يسلام دىنىنەن سۋسىنداپ وسكەنىن بىلدىرەدى.
اقتامبەردى تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا ونىڭ «كۇلدiر دە كۇلدiر كiسiنەتiپ...» اتتى تولعاۋىنا توقتالماي ءوتۋ مۇمكىن ەمەس. قازاقتىڭ XVII-XVIII عاسىرلاردا باسىنان وتكەرگەن قىزىعى مەن شىجىعىن, قايعىسى مەن قۋانىشىن كوزىمەن كورىپ, سول تۇستارداعى باستى وقيعالاردىڭ بەل ورتاسىندا بولعان اقىننىڭ بۇل ولەڭى قاراپايىم حالىقتىڭ وي-ءورىسىن, ارمانى مەن نيەتىن ايقىندايتىن سەكىلدى. قاس دۇشپان – قالماقتىڭ ءتىسى باتقان, بەرەكەلى ومىرىنەن اجىراپ, تاقسىرەت تارتىپ, تالاپايعا تۇسكەن, الاشاپقىن زامانعا تاپ كەلگەن حالقىنىڭ اڭسار-ارمانىن, كەشەگى جايدارى ومىرىنە دەگەن ساعىنىشىن ايبىندى اقىن كوركەم دە شەبەر تىلمەن جەتكىزە بىلگەن. حالىقتىڭ جۇرەگىندە جاتتالىپ قالعان, جىراۋلىق ونەردىڭ وزىق ۇلگىسى سانالاتىن بۇل ولەڭ سان عاسىرلار وتسە دە حالىقتىڭ جۇرەگىن تولقىتىپ, رۋحىن كوتەرىپ, تاريحي ساناسىنىڭ وياۋ بولۋىنا اسەر ەتىپ كەلەدى. كەزىندە كۇلدiر دە كۇلدiر كiسiنەتiپ, كۇرەڭدi مiنگەن, كۇدەرiدەن باۋ تاعىپ, اق كiرەۋكە كيگەن اتا-بابالارىمىز تۋرالى سۇراعانعا اقتامبەردىنىڭ وسى تولعاۋىن ايتىپ بەرەر بولساق, سۇراۋشىنى تولىق قاناعاتتاندىرعان بولار ەدىك.
«...قوڭىراۋلى نايزا قولعا الىپ,
قوڭىر سالقىن توسكە الىپ,
قول توڭكەرەر مە ەكەنبىز.
جالاۋلى نايزا جانعا الىپ,
جاۋ قاشىرار ما ەكەنبىز!..»
دەپ جىرلاعان اقتامبەردىنىڭ اڭسارلى وكتەم ولەڭىن كوكەيىنە توقىپ وسكەن ۇرپاق ەشكىمگە ەسەسىن جىبەرمەيدى.
«توبىلعى ساپتى قامشى الىپ,
تۇمار مويىن ات ءمىنىپ,
قونىس تا قارار ما ەكەنبىز!
ەل جازىلىپ جايلاۋدا,
جاقسىلار كەڭەس قۇرعاندا,
مۇرتىمىز كوككە شانشىلىپ,
بۇرىن دا سويلەر مە ەكەنبىز؟!»
دەپ, ەلىنىڭ بەرەكەلى ءومىر كەشۋىن تىلەگەن اقىننىڭ ودان ءارى:
«ق ۇلىم ءبىر ۇلداي كيىنسە,
كوركەمىن كورگەن سۇيىنسە,
اتىمتاي جومارت سەكىلدى
اتاعىم جۇرتقا بىلىنسە!»
دەپ تولعاۋى حالقىنىڭ كوكەيىندەگى تىلەگىن ءدوپ باسىپ ايتقاندىق ەمەس پە؟
وكىنىشكە قاراي, سول زامانداردان باستاپ قازاقتىڭ اسپانى قارا بۇلتتان ارىلمادى, كوڭىلىنەن قايعى سەيىلمەدى, باسىنان قاسىرەت كەتپەدى. بىراق عاسىرلار وتە قازاقتىڭ باعى جانىپ, اسىعى الشىسىنان ءتۇستى. اقتامبەردى سىندى بابالارىمىز ارمانداعان بەرەكەلى ءومىر حالقىمىزدىڭ باسىنا ورناعاي:
«العايدىڭ قۇبا جونىنا
جايىلعان قويىم سىيماسا,
ءجۇز بۇركەنشەك, ءجۇز قوسپەن
قاتار ءجۇرىپ جيناسا!
كوك الالى كوپ جىلقى
كولگە ءبىر تۇسسە كوز جەتپەي,
ساناپ سانىن الۋعا
ەسەبىنە جان جەتپەي...»