تالايدىڭ ءومىرىن قيعان تاسجول

بۇل – قارالى ءۇي عانا قايعىرا­تىن ەمەس, قوعام قامىعاتىن ءھام ءوسىم مەن ولىم­گە قاتىستى زور الەۋمەتتىك-ەكو­نوميكالىق ماسەلە. ايدىڭ-كۇن­نىڭ امانىندا اتىسپاي-شابىسپاي-اق ­ەكو­نوميكالىق وسىنشا الەۋەتتى جوعالتۋ – ەڭبەك ونىمدىلىگى مەن ادامي كاپيتالعا, دەموگرافياعا جويقىن سوققى. دابىل قاعىپ, دامىل تاپتىرمايتىن جايت. ماسەلەن, بيىلعى جارتى جىلعى ستاتيستيكادان عانا توبە قۇيقا شىمىر­لايدى. اينالدىرعان التى ايدا ەلى­مىز­دە 1 مىڭعا جۋىق ادامدى كولىك اپاتى جالماپ ۇلگەرىپتى. قاراعاندى وبلى­سىندا 7 ايدا 100 ادام قازا بولعان. بۇعان سوڭعى ءبىر اي مۇع­دارىندا الماتى-ەكاتەرينبۋرگ تاس­جولىنىڭ قاراعاندى-بالقاش بولى­گىن­دە­گى قاتارىنان بولعان بىرنەشە كولىك اپاتىن قوسىڭىز. ونىڭ بىرەۋىندە 8 ادام, ەكىنشىسىندە ءبۇتىن ءبىر وتباسى (!) 5 ادام, كۇنى كەشە, 19 قىركۇيەكتە ءتورت ادام, ونىڭ ەكەۋى – دارىگەر تاعى اجال قۇشتى. 8 دارىگەر زارداپ شەكتى. نەبارى ءبىر اي ىشىندە. جاعا ۇستايتىنداي ما؟ ۇستايتىنداي. «اكەڭ ولگەنىن جا­سى­راسىڭ, كومگەندە قايتەسىڭ؟!» دەگەن­دى وسى ارادا ايتۋعا ءماجبۇرمىز. ويت­كەنى جاسىراتىنى جوق, جوندەلۋى جىرعا اينالعان, باقانداي ءۇش جىلعا ۇزدىك-سوزدىق سوزىلعان الماتى-ەكاتە­رين­بۋرگ تاسجولىندا اڭىراتقان اپات كوپ. تالايلاردىڭ تالقانىن تاسجول تاۋىس­تى دەۋدەن اۋلاقپىز. دەگەنمەن تاس­جولدا كوبەيىپ بارا جاتقان كولىك اپا­تىنىڭ كىلتيپانى نە؟

اينالما جولدىڭ اقىرەتى

تۇيسىگىمىزدىڭ بىرنەشە جىلدان بەرى جوندەلىپ بىتپەگەن تاسجولعا تىك­سىنە قاراۋى تەگىن ەمەس. قاراعاندى وبلى­ستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ەرلان فايزۋللين وسىدان ءبىراز بۇرىن رەسپۋبليكالىق ما­ڭى­زى بار جولداردا 54 جول-كولىك وقي­عاسى تىركەلىپ, وندا 42 ادام قايتىس بول­عانىن مالىمدە­گەن-ءدى. ونىڭ ىشىندە اپات­تىڭ باسىم بولىگى قاراعاندى-بال­قاش, بالقاش-سارىشاعان جولدارىندا بولعان. بۇل جولداردا ءۇش جىلدان بەرى جوندەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. راس, كە­يىن­گى كەزدە اينالما جولى ازايدى. اسفالت­تى جولدار اشىلا باستادى. الايدا اپات كورسەتكىشى تو­مەندەگەن جوق.

اينالما جول دەگەندە ايتپاسقا امال جوق. وسىدان ءبىر اي بۇرىن ىعىر قىلعان اينالمادان قاشىپ, رەكونسترۋكتسيادان وتكەن جولمەن جۇيتكىپ كەلە جاتقان كولىكتەگى بۇتىندەي ءبىر وت­با­سى اپاتقا ۇشىرادى. اكە-شەشەسىمەن بىرگە ءۇش بالا سول ارادا ءتىل تارتپاي كەتتى...

«26 تامىز كۇنى ساعات 23:00 شاماسىندا بالقاش-پريوزەرسك اۆتوجولىندا گۇلشات كەنتىنەن 23 شاقىرىم جەردە پريوزەرسك قالاسى باعىتىنا قاراي كەلە جاتقان «وپەل ۆەكترا» اۆتوكولى­گىن تىزگىندەگەن 35 جاستاعى جۇرگىزۋشى جوندەۋ ءجۇرىپ جاتقان جابىق جولعا شى­عىپ كەتىپ, 25 جاستاعى جۇرگىزۋشى باس­قارعان «حوۆو» اۆتوكولىگىمەن سوق­تىعىسقان.

جول اپاتى سالدارىنان جۇرگىزۋشى مەن ونىڭ 30 جاستاعى جولاۋشىسى (ايەلى), ولاردىڭ كامەلەت جاسىنا تولماعان ءۇش بالاسى وقيعا ورنىندا كوز جۇمدى. ءبىر بالا مەديتسينالىق مەكەمەگە جەتكىزىلدى», دەپ مالىمدەگەن-ءدى قاراعاندى وبلىسى پد جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باسقارماسىنىڭ باسشىسى قۋانىش زارۋباەۆ.

كۇنى كەشە تاعى وسى ايماقتاعى اپاتتان ءتورت ادام وتباسىن قايعىعا كومىپ كەتتى. اقتوعاي اۋدانى سارىشاعان اۋىلىنىڭ ماڭىندا بولعان جول اپاتىنان 2 دارىگەر قازا تاۋىپ, 8 مەديتسينا قىزمەتكەرى زارداپ شەككەنىن جوعارى­دا ايتتىق. كولىكتەگىلەر «قازاق­مىس» كومپانياسىنىڭ قىزمەتكەرلە­رىن مە­دي­تسينالىق تەكسەرۋدەن وتكىزىپ كەلە جاتقان دارىگەرلەر قاۋىمى ەدى. پولي­تسيا دەپارتامەنتى تاراتقان قارالى حابار ءبۇي دەيدى...

«...19 قىركۇيەك كۇنى ساعات 19.30 شاماسىندا اقتوعاي اۋدانىندا الماتى-ەكاتەرينبۋرگ تاسجولىندا سارىشاعان كەنتىنەن 30 شاقىرىم جەردە «ماز» جۇك كولىگىمەن «پاز» جولاۋشىلار اۆ­توبۋسىنىڭ قاتى­سۋىمەن جول-كولىك وقيعاسى بولدى. جول-كولىك وقي­عاسى سالدارىنان ەكى اۆتوكولىكتىڭ جۇر­گىزۋشىسى مەن اۆتوبۋستىڭ ءبىر جولاۋشىسى العان دەنە جاراقاتتارىنان وقيعا ورىنىندا قازا تاپسا, اۆتوبۋستىڭ تاعى دا ءبىر جولاۋشىسى جەدەل جار­دەم كولىگىندە قايتىس بولدى. جول-كولىك وقيعاسى كەزىندە اۆتوبۋستا 11 جو­لاۋشى بولعان. اتالعان فاكتى پوليتسيادا تىركەلىپ, ءتيىستى ساراپتامالار تاعايىندالدى. قورىتىندىسى بويىنشا پروتسەسسۋالدىق شەشىم قابىلداناتىن بولادى. قاراعاندى وبلىسىنىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتى كولىك جۇرگىزۋشىلەردەن جول ءجۇرۋ ەرەجەلەرىن قاتاڭ ساقتاپ, جولداعى ساقتىق شارالارىن ەستەن شىعارماۋدى ەسكەرتەدى». ەسكەرتۋدە كەمدىك جوق. بىراق ودان تىيىلعان اپاتتى كورە الماي پۇشايمانبىز. جول-كولىك وقي­عالارى قاراعاندى وبلىسىنىڭ بالقاش قالاسىندا, وساكاروۆ, نۇرا, قارقارالى, شەت اۋداندارىندا كوپ تىر­كەلەتىنىن دە دەپارتامەنت جوق­قا شى­عارمايدى. قايتپەك كەرەك مۇن­دايدا؟

جول بەلگىسىنىڭ كومەگى شامالى

«قازاۆتوجول» ۇك» اق قاراعاندى وبلىسى بويىنشا فيليالىنىڭ باسشىسى سىرىم حامزين قاراعاندى-بال­قاش جولىنىڭ جوندەلۋى بارىسىن­دا ونىڭ بولىكتەرىنە ارناۋلى جول بەلگىلەرى نورماعا ساي ورناتىلعانىن اي­تادى. وسى كۇنى 16 اينالما جول ۇزىندىعى 8 شاقىرىمدى عانا قامتيدى ەكەن. بىلتىر 78 اينالما جول 148 شاقىرىمدى قۇراپتى. قازىرگى تاڭدا 260 شاقىرىم جول اشىق. بارلىعىندا ءتيىستى جول بەلگىلەرى بار. تالاپقا تولىق جاۋاپ بەرەدى.

– قاراعاندى-بالقاش تاسجولىنىڭ 100 شاقىرىمىنا جاڭا اسفالت جامىل­عىسى توسەلدى. قۇرىلىس-مون­تاج جۇ­مىس­تارى بيىلعى شىلدە ايى­نان باس­تاپ قارقىن الا باستادى. بيىل قۇرىلىسقا جۇمىلدىرىلعان ما­ماندار مەن ارنايى تەحنيكا سانى بىرنەشە ەسە ارتتى. قازىر نىساندا 560 ارنايى تەحنيكا مەن 1 مىڭعا جۋىق جول جۇمىسشىسى جۇمىس ىستەيدى. جىل سوڭىنا دەيىن بارلىق اينالما جولدى جابۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل تۇرعىدا ۇلكەن جۇمىس اتقارىلدى. بيىل اينالما جولداردىڭ سانى 94 پايىزعا قىسقاردى, – دەيدى سىرىم عازيز ۇلى.

س.ءحامزيننىڭ ايتۋىنشا, 363 شا­قى­رىمىنىڭ تولىق پايدالانۋعا بە­رى­لۋى 2023 جىلدىڭ جەلتوقسانىنا جوس­پارلانعان. جولداعى قۇرىلىس جۇ­مىستارىنىڭ ىركىلىسپەن جۇرۋىنە قۇرى­لىس ماتەريالدارىنىڭ قىمباتتاۋى اسەر ەتكەن.

«شارت تالاپتارىنا سايكەس قۇرى­لىس جۇمىستارىن تولىق اياقتاۋ 2023 جىلدىڭ سوڭىنا كوزدەلگەن», دەدى س.حامزين. ايتكەنمەن, قا­راعاندى وب­لىسىنىڭ جەرگىلىكتى بيلىگى جولدى بىرەسە 2020 جىلى, ودان 2021, كەيىن 2022 جىلى بەرىلەدى دەپ جۇرتقا جاريا ەتىپ تە جىبەرگەن ەدى. سودان بەرگى جولدىڭ جايى تەك ونىمەن ولاي-بىلاي وتكەن شاڭ جۇتقان جولاۋشى مەن كولىگى كۇركىلدەگەندەرگە عانا ءمالىم. سوندا الداعان كىم, الدانعان كىم؟! بىزگە بەيمالىم ازىرگە...

ساپاسىز جولدىڭ زاردابى

جول اپاتى ادام ءومىرىن جالمايتىن ىندەتتەردىڭ قاتارىندا. جاڭىلما­ساق, وسىدان ءۇش جىل بۇرىن ارناۋلى حالىقارالىق تالداۋلار قازاقستاندا كولىك اپاتىنان ادام ءولىمى كوپ ەل­دەر­دىڭ قاتارىنا قوسقان. مۇنىڭ دەرتتەن ايىرماسى بىرەۋ عانا بولىپ تۇر. اپات اياق استىنان. سونىڭ سالدارىنان كورەر جارىعى جول بويىندا تاۋسىلعاندار دا ءجيى كەزدەسەدى. وبالى نەشىك, وسىناۋ پروبلەما پارلامەنت قابىرعاسىندا دا كوتەرىلدى. سەناتور اق­مارال ءالنازاروۆا باستاعان دەپۋتاتتار حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ كولىك اپاتىنان ەلدىڭ ەكونوميكالىق شى­عىنىن ءىجو-ءنىڭ 3 پايىزى دەپ با­عا­لاعان دەرەكتەرىنە سۇيەنەدى. بۇل قار­­جىعا شاققاندا بىرنەشە ملرد دول­لار. سوندىقتان دا مۇنىڭ ءبىر ايلا-اما­لى تابىلۋىن تالاپ ەتىپ وتىر.

جالپى, كوپشىلىگىندە اپاتقا كو­لىك جۇرگىزۋشىلەرى كىنالى بوپ شىعا­تى­نى ەش قۇپيا ەمەس. ايتكەنمەن, تاس­جولداعى مارەگە جەتپەي قويعان جون­دەۋ جۇمىستارىنىڭ اپاتقا اسەرى جوق دەپ وسى كۇنى ەشكىم كەسىپ, باتىلى بارىپ ايتا المايدى. قاراعاندى-بالقاش تاسجولىنداعى كولىك لەگى 25 مىڭ شاماسىندا ەكەنىن ەسكەرسەك, جوندەۋى سوزىلعان قارا جولعا قارا­پايىم بۇقارانىڭ كىنا ارتار دا ءجونى بار, ەندەشە.

دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى كولىك اپاتىنان كەلەتىن ءولىم­دى الدىن الۋعا مۇمكىندىك بار جاعداياتقا جاتقىزادى ەكەن. اۋزى دۋالى ۇيىم سويدەگەندە, ءبىز نە دەيمىز. دەمەك مو­يىن­داۋ كەرەك. اپاتتىڭ الدىن الۋ كەم­شىن ءتۇسىپ كەلەدى. ال تاسجولدىڭ ساپا­­سى مەن سىقپىتىنا الداعى ۋاقىت­تا ارنايى توقتالماقپىز.

قاراعاندى وبلىسى