دامۋعا ۇلەس قوساتىن شەشىم

ويتكەنى 7 جىلدىق مەرزىمگە سايلاناتىن پرەزيدەنت ءبىر جاعى­نان قوعامداعى ءارتۇرلى كۇشتەردى بىرىكتىرۋگە, ەكىنشىدەن باستامالا­رىن, قانداي دا ءبىر ساياسي-الەۋ­مەت­تىك, ەكونوميكالىق رەفورمالارىن تياناقتى اياقتاۋعا مۇمكىندىك الادى. سوندىقتان بۇل جولعى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى 2019 جىلدان بەرگى ءۇش جىلدا جاسالعان ساياسي رەفورمالاردىڭ ناقتى ناتيجەلەرىن جۇزەگە اسىرۋعا ارنالعان نۇكتە دەپ بىلەمىز. ەكىنشى جاعىنان بۇنى ەلىمىزدىڭ تۇراقتى دامۋىنا ۇلەس قوساتىن شەشىم رەتىندە قابىلداعان ءجون. سەبەبى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى ەلىمىزدىڭ تۇراقتى دامۋىنا ۇلەس قوسادى.

وسى ورايدا بىرنەشە باعىت­تى ايقىنداپ الۋىمىز كەرەك.

بىرىن­شىدەن, 2019 جىلدان بەرى مەملەكەت باسشىسى اۋەلى ساياسات, ودان كەيىن ەكونوميكا قاعيداسى اياسىندا ساياسي رەفورمالار جۇرگى-

ءزۋدى باستاپ كەتكەن ەدى. بۇ­گىنگە دەيىن ءتورت ساياسي رەفورما توپ­­تا­­ماسى قابىلداندى. ونىڭ لو­گيكا­لىق ناتيجەسى رەتىندە جازدا وتكەن كونستيتۋتسيالىق وزگە­رىس­تەرگە قاتىستى جالپىۇلتتىق رە­فەرەن­دۋمدى اتاپ وتۋگە بولادى.

ەكىنشىدەن, جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋم قازاقستان حالقىنىڭ ەلدەگى بولىپ جاتقان ساياسي وزگەرىستەردى قولدايتىنىن كورسەتتى. سونىڭ ناتي­جەسىندە اتالعان وزگەرىستەردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ناقتى تە­تىگى كەرەك بولدى. بۇل ورايدا, كونستي­تۋتسيالىق رەفورمالار كەزىندە بارلىق ساياسي بيلىك تارماعىنىڭ تولىقتاي ترانسفور­ماتسياسىنا قا­تىستى وزگەرىس­تەر ەنگىزىلدى. ياعني بۇل – سايلاۋ تۋرالى زاڭنا­ماعا وزگەرىس, ساياسي پارتيا­لاردى تىر­كەۋگە بايلانىستى جەڭىل­دىك­تەر, اكىم­دەردى تىكەلەي سايلاۋ جانە دە جالپى جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باس­قارۋ ورگاندارىنىڭ ورتالىق­سىز­دان­دىرۋى.

پارلامەنت ءما­جى­لىس­ىنىڭ قۇزى­رەتىن كۇشەيتۋ بويىن­شا دا وزگەرىستەر قابىلداندى. ال ونى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەڭ الدى­مەن پار­لامەنت جاڭا قۇرامدا بولۋعا ءتيىس. ويت­كەنى ماجىلىسكە پروپور­تسيو­نال­دى-ما­جوريتارلىق مودەل ار­قىلى ساي­لانعان دەپۋتاتتار كەلۋى كەرەك.

ەندى جاڭا ساياسي پارتيالاردىڭ بيلىككە كەلۋىنە مۇمكىندىكتەر جاسالۋى قاجەت. سوندىقتان كەزەكتەن تىس پارلامەنت سايلاۋى ساياسي دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىن ايقىندايدى.

ۇشىنشىدەن, پرەزيدەنت ءوزىنىڭ ەلەكتورالدى تسيكلىن تاۋەل­سىزدىك تاريحىندا العاش رەت الدىن الا جاريا­لادى. ياعني ءبىرىنشى قىركۇيەكتەگى جولداۋىندا اتاپ ءوتتى. بۇل ساياسي پىكىر الۋاندىعى مەن دەموكراتيانىڭ بار­لىق ۇستا­نى­مىنا سايكەس كەلەدى. ويت­كەنى ساياسي پارتيالارعا 1 قىر­كۇيەكتەن باستاپ 2023 جىلى وتەتىن پارلامەنت سايلاۋىنا, 20 قا­راشادا وتەتىن پرەزيدەنت سايلاۋىنا الدىن الا دايىندالۋعا, كانديداتتارىن ۇسىنۋعا, جالپى سايلاۋالدى ناۋقانعا ازىرلەنۋگە مۇمكىندىك بەردى.

قازبەك مايگەلدينوۆ,

قازاقستان قوعامىن دامىتۋ ينستيتۋتىنىڭ باسقارما توراعاسى, ساياساتتانۋشى