• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ونەر 14 قىركۇيەك, 2022

ۇلتتىق وپەرا جاڭا شىعارمالارمەن تولىعادى

340 رەت
كورسەتىلدى

تامىزدىڭ سوڭىندا الما­تىداعى اربات بويىندا, اشىق اسپان استىندا, الاڭدى تولتىرا كورەرمەن جيناپ, ءۇش كۇن بويى دۇبىرلەپ وتكەن وpenair كونتسەرتى تاعى دا حالىقارالىق ءىرى جوبامەن جالعاسىن تاپتى. اباي اتىنداعى ۇلتتىق وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ 89-ماۋسىمى حالىقارالىق OPERALIA كلاسسيكالىق ونەر فەستيۆالىمەن قاتار اشىلىپ, جىلداعى ءداستۇر بويىنشا «اباي» وپەراسىمەن شىمىلدىعىن ءتۇردى.

بەس كۇنگە جوسپارلانعان كلاسسيكالىق ونەردىڭ حالىق­ارالىق OPERALIA فەس­تيۆالىن ۇيىمداستىرىپ وتىر­عان اباي اتىنداعى ۇلتتىق وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ ديرەكتورى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى نۇرباقىت بوكەباەۆ الما­تىلىقتارعا كوپتەن كۇتكەن توسىنسىي ءارى ەستەن كەتپەس جارقىن ساتتەر سىيلايتىنىن جەتكىزدى. فەستيۆال شەڭ­بەرىندە باس قوساتىن قازاق­ستان جانە شەتەل كلاسسي­كالىق ونەرىنىڭ تانىمال شە­بەرلەرى تىڭدارمانىنا ەڭ ۇزدىك كومپوزيتورلاردىڭ شى­عارمالارىن ورىندايدى. «اققۋ كولى» سپەكتاكلىندەگى باستى پارتيانى ورىنداۋ ءۇشىن سانكت-پەتەربۋرگتەگى ما­ريا تەاترىنىڭ جەتەكشى بي­شىلەرى نيكيتا كورنەەۆ پەن ماسكەۋدە وتكەن حالىق­ارالىق بايقاۋدىڭ جۇلدەگەرى ما­ليكا ەلشىباەۆا ارنايى شاقى­رىلىپ وتىر.

سونداي-اق بريتانيانىڭ بەلگىلى ءپيانيستى وليۆەر پۋل, ۆەنا سكريپكاشىسى رۋ­ساندا پانفيلي, بەلگىلى چەح با­ري­تونى فيليپپ باندجاك, وڭتۇستىك كورەيانىڭ مادە­نيەت قايراتكەرى, «پحەن-تەك» في­­لار­مونياسىنىڭ كور­­­كەم­دىك جەتەكشى ءارى باس دي­ري­­جەرى, «سەۋل كونتسەرتتىك وركەس­ترى­نىڭ» باس ديريجەرى, پرو­فەس­­سور نو تە چول – بي­ىل­عى فەس­­تي­ۆال­دىڭ قۇرمەت­تى قو­ناق­­تارى.

«اباي» سپەكتاكلىن وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ باس ديريجەرى ەربولات احمەديا­روۆ جۇرگىزدى. بيىلعى ماۋ­سىماشار قويىلىمنىڭ باس­تى جاڭالىعى – ءبىر سپەك­تاكلدە ۇلتتىق وپەرا ونە­رىنىڭ بىرنەشە بەلگىلى ءارتى­سى بىردەن بوي كورسەتتى, ولار: قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىر­گەن قايراتكەرلەرى تال­عات كۇزەمباەۆ, مايرا مۇحا­مەدقىزى جانە «استانا وپە­را» تەاترىنىڭ جەتەكشى ءسو­ليستى مەرەي باينەش تەاتر­­­­دىڭ بەتكەۇستار تۋىن­دى­­سى­نىڭ اجارىن بۇرىن­عى­سى­نان دا اشىپ, ۇلى اقىن­نىڭ تۇل­عاسىن اسقاقتاتا ءتۇسۋ ءۇشىن شەبەر­لىگىن اياعان جوق. ۇلى­لار تابانىنىڭ ءىزى قالعان, سامساعان جۇلدىزداردىڭ تالايىن جارقىراتىپ جۇرگەن ساحنانىڭ وزىندە مۇنداي عاجايىپ ءسات سيرەك تۋادى. حالىقارالىق فەستيۆالدەر مەن گاسترولدەردىڭ تۇ­راقتى قاتىسۋشىسى بولىپ تابىلاتىن «اباي» قويى­لى­مى ءۇشىن ۇلتتىق مادە­نيەت­تىڭ ەڭ ءىرى وكىلدەرىنىڭ تۇس-تۇس­تان كەلىپ, ءبىر ساحنادا ونەر توعىستىرعانىن كورەرمەن اسا ءىل­تيپاتتى قابىلداپ, قوشە­­مەتىن ايامادى.

ديرەكتوردىڭ ايتۋىنشا, وسىدان 30-40 جىل بۇرىن جازىلىپ, تەاتر ارحيۆىن­دە ساقتاۋلى جاتقان كورنەك­تى كومپوزيتورلاردىڭ شىعار­مالارىن زامانعا قاراي قاي­تا وڭدەپ, كورەرمەنگە ۇسى­نۋ كوزدەلىپ وتىر. اتاپ ايت­قاندا, بالالارعا ارنالعان «الدار كوسە» مەن «ەڭلىك-كەبەك» وپەرالارىن ساحناعا قايتا جاڭعىرتىپ قويۋ جوس­پارى بار. قازاق ونەرىنىڭ ءىنجۋ-مار­جانى سانالاتىن «اباي» مەن «قىز جىبەكتىڭ» قاتارى ال­داعى جىلى جاڭا ۇلتتىق تۋىن­دىلارمەن تو­لىق­­تىرىل­ماق.

اباي اتىنداعى وپەرا جانە بالەت تەاترى سپەكتاكل ساحنالاۋعا سىرت ەلدەردەن رەجيسسەرلەر مەن باستى رولدە وينايتىن جە­تەكشى سوليستەردى ءجيى شا­قىرىپ جاتادى. بۇل نەنى بىلدىرەدى؟ بۇل تەاتردىڭ ءوز انشىلەرى مەن بيشىلەرى اراسىندا ءدال سونداي بيىك دەڭگەيدە ونەر كورسەتەتىن شە­بەردىڭ بولماعانىنان با, الدە مۇنىڭ باسقا سەبەبى بار ما؟ «سەبەبى ءارتۇرلى بولۋى مۇم­كىن. قازاقتىڭ ء«ان ايتساڭ دا, جانىڭدى جەپ ايتاسىڭ» دەگەن ءسوزى ناق وسى وپەرا انشىلەرىنە قاراتا ايتىلسا, ءمانى اشىلا تۇسە مە دەيمىن. كەيدە مۇمكىندىكتىڭ بولماۋىنان سىرتتان شاقىرۋعا ءماجبۇر بولاتىنىمىزدى جاسىرمايمىز. مىسالى, «ايدا» وپەراسىنداعى رادامەستىڭ ءرولىن بيىك دەڭگەيدە وينايتىن ءانشى قازاق ساحناسىندا كوپ ەمەس. سول ءبىردى-ەكىلى تالانت­تاردى ءبىز شاقىرعان كەزدە, ولار ءوز تەاترىنداعى سپەك­تاكلدەن بوساي الماي قالۋى مۇمكىن. قازىر رەسەي تەاترىن­دا جۇمىس ىستەيتىن قازاق­ستاننىڭ تۋماسى احمەت اگادي الەم تەاترلارىن ارالاپ ءجۇرىپ ءان سالادى. بۇل ءبىر جاعى, مامانعا مۇقتاجدىقتان تۋسا, ەكىنشىدەن ەلىمىزدىڭ كو­رەر­مەنى اتى الەمگە بەلگىلى باسقا جۇرتتىڭ دا مىقتىسىن كورسىن دەگەن تىلەكتەن تۋادى. داۋىس مۇمكىندىگىن, درامالىق شەبەرلىكتى جاقسى سەزىنەتىن رەجيسسەر ساحنالايتىن سپەك­تاكلىندە قاي تەاتردىڭ ءارتىسىن لايىق دەپ تانىسا, ءبىز سول ءانشىنى شاقىرتامىز. شەتەل تەاترلارىندا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن, كەلىسىمشارت بويىنشا ءان سالىپ قايتاتىن مايرا مۇحامەدقىزى مەن نۇر­جا­مال ۇسەنباەۆا باستاعان قا­زاقستاندىق انشىلەر وزگە ەل­دەردىڭ تەاترىنا ءجيى شاقى­رى­لادى» دەيدى ديرەكتور ب.بوكەباەۆ.

ءاربىر جاڭا ماۋسىم رۋحا­ني قۇندىلىق ىزدەگەن كورەر­مەنگە قۇنارى مول كەش سىيلاۋدى مۇرات تۇتادى. تەاتر باسشىلىعى مۇنداي مادەني جاڭالىقتىڭ بيىل مول بولاتىنىنا سەندىرىپ وتىر.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار