وسىدان ءتورت اي بۇرىن اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ەلىمىزدە «قازاقستانداعى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدارعا ارنالعان اقپاراتتىق-كونسۋلتاتسيالىق قىزمەت» اتتى جوبا قولعا الىنعان ەدى.
اتى ايتىپ تۇرعانداي, جاڭا جوبا ەلىمىزدەگى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ زاڭدى تەرەڭىرەك بىلۋىنە, لايىقتى جۇمىسقا ورنالاسۋىنا كومەكتەسىپ, پسيحولوگيالىق قولداۋ كورسەتۋگە ارنالعان بولاتىن. وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جۇرەتىن جوبا قازىردىڭ وزىندە تالاي جاننىڭ العىسىن الىپ ۇلگەردى.
ازاماتتىق باستامالاردى قولداۋ ورتالىعى جاريالاعان وسىناۋ جوبانى اشىق كونكۋرستا جەڭىپ الىپ, جۇزەگە اسىرۋعا كىرىسكەن «جەڭىس» باتىسقازاقستاندىق مۇگەدەكتەر قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى ايگۇل حاسانعاليەۆا وسى كەزگە دەيىن الماتى, اقتوبە, ورال قالالارىندا, قوستاناي وبلىسىنداعى رۋدنىي قالاسىندا بىرنەشە ءساتتى شارا وتكىزگەنىن ايتادى.
مىسالى, الماتىدا وتكەن «قازىرگى زامانعى قيىندىقتار مەن ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ادامداردى الەۋمەتتەندىرۋ مۇمكىندىكتەرى» اتتى سەميناردا جوبانىڭ زاڭگەرى ماريەتتا داۋلەتياروۆا رەسپۋبليكالىق جوبا اياسىندا تەگىن كەڭەس بەرگەن. ال «تىگىنشى - مودەلەر - ءپىشۋشى» باعدارلاماسى بويىنشا تاعى ءبىر توپ تەوريالىق جانە پراكتيكالىق ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ, سايكەستىك كۋالىك الدى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ جەكە كومەكشىلەرى مەن تۋىستارىنا ارنالعان ترەنينگ تە وتە پايدالى بولدى. ورال قالالىق دەمالىس ساياباعىندا وتكەن ترەنينگتە پسيحولوگ روزا باكەسوۆا ءارتۇرلى تەحنيكا مەن جاتتىعۋلاردى ۇيرەتىپ, ءوز تاجىريبەسىمەن ءبولىستى.
ايگۇل كەنجەعاليقىزىنىڭ ايتۋىنشا, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردى الەۋمەتتىك قولداۋ ىسىندە تاجىريبەسى كوپ الماتىلىق قوعامدىق بىرلەستىكتەرمەن ارىپتەستىك وتە پايدالى بولعان. شىلدەنىڭ 18-ءى كۇنى الماتى قالاسىنداعى «ITeاchMe» قۇزىرەتتى دامىتۋ ورتالىعى» قوعامدىق قورىنىڭ الاڭىندا وتكەن «مۇمكىندىگى ەرەكشە ادامداردى الەۋمەتتەندىرۋدىڭ زاماناۋي ماسەلەلەرى مەن مۇمكىندىكتەرى» اتتى سەمينارعا قاتىسۋشىلار ءوزارا تاجىريبە الماسىپ, كەدەرگىسىز قوعام قالىپتاستىرۋ يدەيالارىمەن ءبولىستى. بۇل جەردە «ITeاchMe» ونلاين-مەكتەبى مۇگەدەك جاندارعا ءىت سالاسىندا ساپالى ءبىلىم بەرىپ, ەڭبەك نارىعىندا ءوز ورنىن تابۋىنا, جاقسى تابىسقا قول جەتكىزۋىنە ەرەكشە كومەكتەسىپ جۇرگەنىن ايتۋ كەرەك.
«جەڭىس» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ جانىندا كونسۋلتاتيۆتىك كابينەت جەلىسى تۇراقتى قىزمەت ەتىپ تۇر. بۇل جەردەن مۇقتاج ادامدار ءوزى قالاعان تاقىرىپتا زاڭگەرلىك نەمەسە پسيحولوگيالىق كومەكتى ونلاين دا, وفلاين دا الا الادى. سونداي-اق ءارتۇرلى داعدىعا ۇيرەتەتىن سەمينارلار, شارالار تۇراقتى ۇيىمداستىرىلادى. جوبا اياسىندا ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىنەن 7 قوعامدىق بىرلەستىك جانە «تەڭ قوعام» الەۋمەتتىك قولداۋ ورتالىعىنىڭ 8 باعىتى ىسكە تارتىلعان.
بيىلعى شىلدە ايىندا مۇگەدەك جاندارعا ارنالعان ونلاين وقىتۋ كۋرستارى مەملەكەتتىك جانە ورىس تىلىندە ءوتتى. ساباققا دايىندىق مامىر ايىندا باستالىپ, بىرنەشە مارتە zoom-كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىرىلدى. وقۋعا ىنتا بىلدىرگەن جاندار انكەتالىق مالىمەتتەرى بويىنشا ءتۇرلى ماماندىققا ءبولىندى. ساباقتى ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىنەن تاجىريبەلى ماماندار جۇرگىزدى. بۇل شاراعا قزاقستاننىڭ بارلىق ءوڭىرى, نۇر-سۇلتان, الماتى جانە شىمكەنت قالالارى وكىلدەرى قاتىستى. ءسويتىپ, ولار قازىرگى قوعامدا ەڭ قاجەتتى «سمم جانە تارگەت جارناما», «تارگەتينگ», «گرافيكالىق ديزاين», «بۋحگالتەر» سەكىلدى كۋرستاردى ونلاين ءوتىپ, سەرتيفيكات الدى. سونداي-اق ماۋسىم-شىلدە ايلارىندا اقتوبە مەن ورال قالالارىنان 19 ادام اسپازدىق پەن تىگىنشىلىكتىڭ قىر-سىرىن ۇيرەنىپ شىقتى. بۇعان رۋدنىي قالاسىنداعى 10 ادامنىڭ دانەكەرلەۋ, ۇستالىق, اسپازدىق سالاسىنان ءبىلىمىن جەتىلدىرگەنىن قوسىڭىز. «جەڭىس» قوعامى مۇگەدەك جانداردى وقىتىپ قانا قويماي, ودان ءارى ولاردى ەڭبەككە ورنالاستىرۋ ماسەلەسىن دە قاراستىرۋدا.
مۇگەدەك ادام دا قوعامنىڭ ءبىر مۇشەسى. سوندىقتان جوعارىداعى ءىس-شارالاردىڭ بارىندە مۇنداي جاندارعا قوعامنىڭ وڭ كوزقاراسىن قالىپتاستىرۋ ماسەلەسى قاراستىرىلعان. اسىرەسە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بولعانىنا قاراماستان قوعامنان ءوز ورنىن تاپقان, ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتكەن تۇلعالارمەن كەزدەسۋ, ولار تۋرالى بەينەروليكتەر دايىنداپ, YouTubە ارناسىنا, الەۋمەتتىك جەلىلەرگە ورنالاستىرۋ دا وتە ماڭىزدى.
ماسەلەن, «جەڭىس» قوعامدىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, بەلسەندى ازامات, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋشى بوگدان دجەپكامەن, قازاقستان ەڭبەك ەرى, قوعام قايراتكەرى, اقتوبە قالاسىنداعى سال اۋرۋىنا شالدىققان ازاماتتاردى قولداۋ ورتالىعىنىڭ توراعاسى, اقتوبە قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, اڭىزعا اينالعان قۇرالاي بايمەنوۆامەن, باتىس قازاقستان وبلىستىق پاراليمپيادالىق سۋردوليمپيادالىق سپورت تۇرلەرى فەدەراتسياسىنىڭ باسشىسى, سپورتشى, پاۋەرليفتينگ, ارمرەستلينگ جانە ۆولەيبولدان بىرنەشە دۇركىن چەمپيون, كاسىپكەر ازون نۇرمۇحان ۇلىمەن وتكەن كەزدەسۋلەر ەرەكشە اسەر ەتتى. ولاردىڭ ءومىر تاجىريبەسى, باسىنان وتكەن وقيعالارى تىڭداعان جانعا ۇلكەن موتيۆاتسيا بەگەنى انىق.
بۇل جەردە مۇگەدەك ادامداردىڭ تاراپىنان ايتىلاتىن ويلار مەن پىكىرلەرگە قۇلاق قويۋ دا ماڭىزدى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتاردى مەملەكەتتىك قولداۋ, ولاردى ساۋىقتىرۋ, مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ, الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ, تسيفرلى اقپارات پەن ءموبيلدى قوندىرعىلاردى مۇگەدەكتەرگە قولجەتىمدى قىلۋ, پاراليمپيادانى دامىتۋ, ت.ب. سان-سالالى تاقىرىپتا وسى توپتاعى ازاماتتاردىڭ تالاپ-تىلەگى الدىمەن ەسكەرىلۋگە ءتيىس. قوعامدىق كولىكتە, تۇرعىن ۇيلەر مەن كەڭسەلەردە مۇگەدەك جانداردىڭ كەدەرگىسىز ءجۇرىپ-تۇرۋى – قوعام دامۋىنىڭ ءبىر كورىنىسى.
– وسى جوبا قولعا الىنعالى ءبىز وڭىرلەردە قولعا الىنعان وڭ ىستەردى كورىپ, ول تاجىريبەنى بۇكىل ەلىمىزگە تاراتۋدى قولعا الدىق. جوعارىدا ايتىلعان رۋدنىي, اقتوبە, الماتى قالالارىنداعى جاقسى باستامالارمەن تانىسقان وزگە وڭىرلەردەگى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار بەلسەندى بولا ءتۇستى. ولار ءجيى پىكىرتالاسقا ءتۇسىپ, ءوز قۇقىقتارى مەن مۇمكىندىكتەرىن جاڭاشا باعامداي الدى, – دەيدى ايگۇل حاسانعاليەۆا.
باتىس قازاقستان وبلىسى